Kościół pw. Przemienienia Pańskiego

Kościół pw. Przemienienia Pańskiego to unikalna na skalę całego kraju świątynia barokowa, w której podziwiać można wyjątkowe iluzjonistyczne malowidła ścienne Franza Ecksteina. Kościół został konsekrowany w 1728 r.

Jest to zarazem budowla o ciekawej historii, z którą wiążą się nazwiska wielu znamienitych postaci – m.in.Józefa Ignacego Kraszewskiego czy Stanisława Wyspiańskiego. 

Świątynię zaprojektował ceniony architekt Kacper Bażanka. Niestety prace nad projektem dla pijarów przerwała jego przedwczesna śmierć. Budowę ukończył – już w latach 1759-1761 – inny wielki budowniczy doby baroku, architekt królewski Francesco Placidi. 

To jemu kościół zawdzięcza efektowną trójkondygnacyjną fasadę, z ażurowym szczytem -sygnaturką wznoszącą się ponad dachem budowli – oraz malownicze dwubiegowe schody po obu stronach bramy wiodącej do krypty pod kościołem. Tu, nad  zwieńczeniem portalu, góruje marmurowe popiersie ks. Stanisława Konarskiego, pijara, wybitnego reformatora szkolnictwa I Rzeczpospolitej i inicjatora Komisji Edukacji Narodowej.

Świątynia została zbudowana na planie prostokąta, ma tylko jedną nawę i otwarte na nią kaplice boczne, co stanowi nawiązanie do kościołów jezuickich budowanych w typie rzymskiego Il Gesù. Wnętrze reprezentuje charakterystyczne dla późnego baroku bogactwo dekoracji oraz wykorzystanie efektów świetlnych. Wyjątkową spójność przestrzeni nawy i prezbiterium uzyskano stosując wydatny gzyms koronujący i obiegający całe wnętrze poniżej partii okien.