Silent Disco od kuchni – dlaczego impreza w słuchawkach podbiła polskie festiwale?

Skąd się wzięła ta “cicha” impreza?

Koncepcja Silent Disco pojawiła się po raz pierwszy – uwaga, ściągnij kapcie, żeby ci nie spadły – w literaturze. Tego się nie spodziewałeś, prawda? A jak jeszcze dodamy, że było to w 1967 roku – robi się jeszcze ciekawiej. W japońskiej mandze Astro Boy – The Summer of 1993 Osamu Tezuki pojawia się scena, w której bohater trafia na imprezę, gdzie wszyscy bawią się w słuchawkach. Futurystyczna wizja? Nikt wtedy nie przypuszczał, że kilkadziesiąt lat później stanie się festiwalową codziennością.

W 1969 roku w fińskim filmie, którego akcja toczyła się w 2012 roku – Time of Roses – pary tańczyły w słuchawkach przewodowych w cichej restauracji.

Pierwsze Silent Disco, walkmany i słuchawki z kablem

W prawdziwym świecie pierwsza taka impreza odbyła się w Portugalii. Między 1982 a 1985 rokiem pionier Cisco Sa dokumentował imprezy taneczne, na które każdy uczestnik przychodził z własnym Walkmanem i kasetą. Każdy słuchał czegoś innego, przez co wszyscy jednocześnie tańczyli razem, ale do własnej muzyki. 

W 1990 roku ten sam Cisco Sa, tym razem w Holandii, poszedł o krok dalej i dzięki niemu podczas protestów ekologicznych Pippi Autoloze Zondag (Dzień bez Samochodów) ekoaktywiści zaczęli używać pirackich nadajników radiowych. Tym razem wszyscy słuchali tej samej muzyki. 

Na początku lat 90. ekoaktywiści zaczęli korzystać ze słuchawek na plenerowych imprezach, żeby nie zakłócać ciszy nocnej i nie straszyć dzikich zwierząt. 

W 1994 roku Glastonbury Festival połączył swoją stację radiową z ekranem wideo przy scenie głównej. Festiwalowicze po godzinie policyjnej mogli oglądać mecze Mistrzostw Świata i teledyski  na ekranie, słuchając ich przez własne przenośne radia. Nie było jeszcze bezprzewodowych słuchawek, ale to nikomu nie przeszkadzało w dobrej zabawie.

W maju 2000 roku BBC Live Music zorganizowało pierwszy “silent gig” – cichy koncert w Chapter Arts Centre w Cardiff. Publiczność słuchała zespołu Rocketgoldstar i DJ-ów przez słuchawki. Ludziom się to spodobało.

Bezprzewodowe słuchawki i narodziny znanego nam dziś Silent Disco

Dwa lata później artystka Meg Duguid urządziła cichą imprezę taneczną w Museum of Contemporary Art w Chicago – z aksamitnymi linami, świetlnymi dekoracjami i DJ-em grającym prosto do bezprzewodowych słuchawek uczestników. Rok później powtórzyła eksperyment z dwoma DJ-ami grającymi jednocześnie na dwóch osobnych kanałach. Tak narodził się format Silent Disco, który znamy dziś.

Sama nazwa “Silent Disco” weszła do użytku w 2005 roku, gdy Bonnaroo Music Festival po raz pierwszy oficjalnie ją zareklamował. Oxford Dictionary Online dodał ją do swojego słownika w lutym 2011 roku.

A w 2024 roku Silent Disco zawitało do katedr i historycznych budynków w całej Wielkiej Brytanii i Europie. Wydarzenie w katedrze w Canterbury – budowli pamiętającej rok 597 – wyprzedało się w ciągu godziny. Nie obyło się bez kontrowersji: część osób uznała, że taniec w słuchawkach w świętym miejscu uwłacza jego powadze. Można się z tym oczywiście spierać i każdy może mieć swoją rację (jeśli takie wydarzenie nam nie odpowiada, możemy nie brać w nim udziału).

Jak działa Silent Disco?

Przy wejściu na tego typu wydarzenie każdy uczestnik dostaje bezprzewodowe słuchawki z wbudowanymi diodami LED. Odbierają one sygnał z nadajników, których zasięg wynosi nawet na 500 metrów w terenie otwartym (podczas Silent Disco na festiwalach to w zupełności wystarcza).

Każde słuchawki mają kilka opcji. Pierwszą i prawdopodobnie najważniejszą jest możliwość wyboru kanału spośród dwóch lub trzech propozycji. Na każdym z nich nadaje inny DJ, a więc znajdziesz tam różne utworu oraz gatunki muzyczne. Przykładowo wygląda to tak, że na pierwszym kanale masz hity z lat 90., na drugim – techno, a na trzecim – reggae. Jednocześnie każdy kanał ma przypisany kolor, więc od razu wiesz, kto czego słucha i możesz przyłączyć się do grupki osób, słuchających tej samej muzyki (albo bawić się z kimś, kto gustuje w zupełnie innym gatunku niż ty).

Drugą ważną opcją jest dopasowanie głośności muzyki do własnych preferencji. Być może lubisz tańczyć i słuchać utworów czy piosenek, ale koncerty są dla ciebie za głośne. W przypadku Silent Disco możesz sam zdecydować, na jaki hałas się piszesz oraz możesz go redukować w miarę potrzeb podczas wydarzenia. A gdy będziesz potrzebował ciszy – możesz te słuchawki zdjąć. Nie musisz korzystać ze stoperów do uszu.

Jeśli nie masz na sobie słuchawek, widok jest – delikatnie mówiąc – osobliwy. Tłum ludzi w podświetlonych słuchawkach tańczący w ciszy. Niektórzy śpiewają (nikt nie przejmuje się fałszowaniem, bo i tak nikt tego fałszowania nie słyszy), jednocześnie różne piosenki. Jest to trochę surrealistyczny spektakl, który zachęca do założenia słuchawek bardziej niż jakakolwiek reklama.

Dlaczego festiwalowicze pokochali Silent Disco?

Festiwale są genialne – tak uważają ich uczestnicy. Innego zdania są mieszkańcy pobliskich domów, którzy nie mogą zasnąć przez hałas, a przecież rano muszą wstać do pracy. Cisza nocna trwa od 22:00 do 6:00, ale niektórzy przecież wstają o 4:00, przez co o 21:00 chcieliby już smacznie spać… Tego niestety Silent Disco nie rozwiąże, bo zwykłe festiwalowe koncerty trwają przeważnie do ciszy nocnej. Ale dzięki cichym imprezom zabawa może trwać nadal, nawet w środku nocy – i nikomu nie będzie przeszkadzać, nawet tym, którzy próbują zasnąć na festiwalowym polu namiotowym.

Silent Disco rozwiązuje też problem festiwali wielostrefowych, czyli takich, na których jednocześnie odbywa się kilka eventów. Niestety, choćby organizatorzy bardzo się starali, i tak niektóre wydarzenia będą zagłuszać drugie. W przypadku wydarzeń ze słuchawkami – ten problem znika. Po pierwsze dlatego, że słuchawki izolują od dźwięku z otoczenia, przez co nie rozpraszasz się np. koncertem z głównej sceny. Po drugie dlatego, że… dany festiwal może być cichy – a gdy założysz słuchawki, możesz wziąć udział w dowolnym wydarzeniu. To sprawia, że osoby, które są przebodźcowane, neuroatypowe, dzieci i ludzie, którzy po prostu chcą ze sobą porozmawiać – mogą normalnie funkcjonować. Ściągają słuchawki i otaczają się ciszą, której potrzebują.

Jednocześnie brak hałasu podczas takiego wydarzenia eliminuje zazwyczaj konieczność uzyskania zgody na przekroczenie norm hałasowych, co dla organizatorów festiwali oznacza możliwość przedłużenia zabawy na jeszcze długo po ciszy nocnej (warto tylko uświadomić ludzi, że po 22:00 nie wrzeszczymy wniebogłosy, nawet jak leci nasz ulubiony kawałek). To sprawia zaś, że organizator zyskuje przewagę logistyczną (czyli może zorganizować wydarzenie tam, gdzie tradycyjnych koncertów nie da się zrobić) i finansową (bo dzięki temu zarobi więcej).

Do tego dochodzi kwestia różnorodności publiczności. Na jednej imprezie mogą się bawić fani techno, hip-hopu i rocka naraz – każdy na swoim kanale, wszyscy na tym samym parkiecie, tańcząc i śpiewając razem. Na tradycyjnej imprezie DJ musi wybrać jeden kierunek i część publiczności zawsze będzie rozczarowana. W Silent Disco tego problemu nie ma (no, chyba że masz naprawdę wysublimowany gust i żaden z kanałów ci nie przypasuje. W takich sytuacjach polecamy jednak wybranie się na koncert ulubionego wykonawcy, będzie łatwiej).

Na których polskich festiwalach znajdziesz Silent Disco?

W Polsce Silent Disco zagościło na dobre na największych festiwalach. Open’er Festival w Gdyni traktuje je jako jedną ze swoich flagowych atrakcji – sama strona festiwalu określa Silent Disco mianem “topki ulubionych aktywności” uczestników. Przez cztery dni festiwalu, od 20:00 do 3:15 w nocy, na trzech niezależnych kanałach grają – dla przykładu w 2026 roku – Poważne Dziewczyny, I Say Mikey, Karla Brumi, Danny V, Antoś Orłoś, WAE, BrainWash, MNOW, Rita Aniołowska, Kukuś, Tyszka, Hate Bush, Nebaz1.

Silent Disco pojawia się też regularnie na:

• Orange Warsaw Festival (w 2026 roku przez 2 dni od 20:00 do 3:00 dostępne będą 3 kanały do wyboru, na których zagrają: Tyszka, Poważne Dziewczyny, WAE, Rita Aniołowska, I Say Mikey, Antoś Orłoś, Hate Bush, Nebaz)2,
• Malta Festival Poznań (odbywało się w Klubie Festiwalowym w 2024 roku w dniach 7, 8, 13, 14 i 15 września od 22:00 do 3:00. Za to w 2026 roku odbyło się 24 czerwca o 21:00 – Silent Disco x NOS – Trójka Polskie Radio. Była to impreza otwarcia całego festiwalu).

Wierzymy, że w przyszłości takie wydarzenia będą dostępne na każdym festiwalu, nawet tym mniejszym. A kto wie, być może nawet powstaną całe festiwale w tej koncepcji?

Dla kogo jest Silent Disco na festiwalu, a dla kogo niekoniecznie?

Silent Disco to świetny wybór, jeśli:

• chcesz bawić się po głównych koncertach, gdy sceny już cichną i nie interesuje cię cisza nocna ani odpoczynek,
• masz inne gusta muzyczne niż reszta twojej paczki – na Silent Disco każdy słucha wybranego przez siebie kanału, ale wszyscy tańczycie razem,
• masz wrażliwszy słuch, szybko się przebodźcowujesz lub po prostu nie chcesz wychodzić z festiwalu z dzwonieniem w uszach (a już tym bardziej nie chcesz cierpieć na głuchotę koncertową) – na słuchawkach sam regulujesz głośność muzyki,
• szukasz czegoś innego i lubisz chodzić na ciekawe, nietypowe wydarzenia.

Silent Disco może za to nie być dla ciebie, jeśli:

• nie lubisz nosić słuchawek przez dłuższy czas (albo po prostu nie lubisz dużych słuchawek nausznych),
• chcesz rozmawiać z ludźmi wokół – paradoksalnie, mimo że słuchawki można zdjąć w każdej chwili, część osób wciąga się tak bardzo, że zapomina, że obok stoją żywi ludzie (poza tym, żeby porozmawiać, trzeba zdjąć słuchawki i odciąć się od muzyki zupełnie, a na zwykłym koncercie wystarczy głośno krzyczeć. Każda z tych opcji ma swoje wady).

Co warto wiedzieć przed udziałem w pierwszym Silent Disco?

Słuchawki odbierasz przy wejściu na Silent Disco i zwracasz wychodząc, a firmy eventowe dbają o ich dezynfekcję między eventami. Bateria wytrzymuje zazwyczaj 10 godzin, więc nie ma ryzyka, że muzyka ucichnie w połowie nocy (takie wydarzenia przeważnie trwają ok. 5 godzin). A jeśli takie coś się stanie – zgłoś się do obsługi wydarzenia, na pewno pomoże.

W każdej chwili możesz zmienić głośność muzyki, kanał, a także po prostu zdjąć słuchawki. Jednocześnie też możesz ich nie zdejmować i nie przegapić ulubionych piosenek, nawet jak będziesz stać przez dziesięć minut w kolejce do toalety.

Silent Disco dla seniorów

Seniorzy raczej (wiadomo, są wyjątki!) nie przepadają za głośnymi dyskotekami. Ale Silent Disco może im się spodobać, ponieważ:

• mogą samodzielnie ustawić głośność muzyki do takiego poziomu, jaki im odpowiada. Osoby z gorszym słuchem mogą go podkręcić, ci którzy są na niego wrażliwi – ściszyć,
• mogą w każdej chwili porozmawiać w ciszy. Wystarczy zdjąć słuchawki i nie trzeba przekrzykiwać muzyki,
• mogą wybrać taki kanał, który odpowiada im najbardziej (i bawić się z wnukami na festiwalu, mimo że każdy z nich lubi inną muzykę).

Co więcej, nawet organizatorzy zachęcają seniorów do udziału w takich wydarzeniach. Jak mówi Ewa Łączyńska-Widz, dyrektor tarnowskiego BWA: “Dyskoteka kojarzy się z młodzieżą. Oczywiście chcielibyśmy, żeby młodzi ludzie, których w Tarnowie jest bardzo dużo wzięli udział w tym wydarzeniu, tym bardziej że jest to pierwszy weekend po zakończeniu roku szkolnego i całym trudzie nauki. Zachęcamy do przyjścia osoby starsze. Mile widziani są również seniorzy. Każdy będzie mógł zobaczyć na czym polega silent disco”3.

Czy warto pójść na Silent Disco na festiwalu?

Silent Disco to jedna z tych atrakcji, które brzmią dziwnie, ale na szczęście tylko do momentu, gdy sam założysz słuchawki. Potem trudno sobie wyobrazić festiwal bez cichej imprezy, bo dzięki niej możesz bawić się dłużej, głośniej (lub ciszej, jak wolisz, bo sam regulujesz głośność) i do swojej ulubionej muzyki. Jednocześnie spędzasz ten czas razem z innymi na tym samym parkiecie. 

Jeśli nigdy nie byłeś na Silent Disco, a planujesz w tym roku wyjazd na festiwal, podczas którego takie wydarzenie się odbywa (albo odbywają, bo na niektórych festiwalach mają one miejsce codziennie!) – po prostu wejdź i sprawdź, czy to coś dla ciebie. Tylko daj mu szansę. Przeważnie po pierwszych pięciu minutach sceptycyzm mija, a zamiast niego pojawia się dobra zabawa. Nawet nie będziesz wiedział, kiedy nastała trzecia w nocy i trzeba zbierać się do spania, by nabrać sił na kolejny ekscytujący dzień.

Źródła:
[1] https://opener.pl/silent-disco (dostęp z dnia 24.06.2024)

[2] https://orangewarsawfestival.pl/silent-disco (dostęp z dnia 24.06.2024)

[3] https://tarnow.eska.pl/pierwsza-wakacyjna-cicha-impreza-w-tarnowie-czym-jest-silent-disco-aa-SsY6-xM13-DJSA.html (dostęp z dnia 24.06.2024)