Najpierw jest adrenalina
Jedną z pułapek pracy artysty jest to, że przez pewien czas można funkcjonować na bardzo wysokich obrotach. W sumie sam mogłeś tego zjawiska doświadczyć, gdy podejmowałeś się ekscytującego wyzwania – na początku jest super i czujesz się niczym na skrzydłach. A potem przestaje być fajnie i zaczyna być męcząco.
Tak samo w życiu artysty: koncerty, premiery czy sukcesy są ekscytujące. Organizm jest wtedy pobudzony i łatwiej mu działać na wysokich obrotach. Po takim okresie powinien nastąpić jednak czas regeneracji i odpoczynku. A często jest tak, że go nie ma – jest za to kolejny wysiłek. Sukces zaczyna oznaczać ciągłe przyspieszanie i dokręcanie śrubki. Artysta nie może się zatrzymać.
“Tak” dla wszystkiego
Bardzo dobrze pokazuje to historia brytyjskiej artystki Self Esteem, czyli Rebeki Lucy Taylor. Po sukcesie albumu Prioritise Pleasure zaczęła przyjmować coraz więcej propozycji. Sama przyznała później, że mówiła “tak” praktycznie wszystkiemu i pracowała bez przerwy, ignorując sugestie, żeby zrobić sobie wolne. Efekt? Jak sama powiedziała w rozmowie z The Guardian, że była wypalona i „nic nie czuła”. T
o bardzo charakterystyczny element wypalenia – brak satysfakcji z rzeczy, które wcześniej dawały radość. Dlatego też wypalenie może być tak trudne do zauważenia. Człowiek nadal może wykonywać swoje obowiązki i odnosić sukcesy, ale w środku nie czuje tej euforii czy radości, która kiedyś towarzyszyła mu niemal każdego dnia.
Artysta kontra własne nazwisko
Ciekawym przypadkiem jest Tom Misch. Brytyjski muzyk odniósł sukces stosunkowo szybko. Jego debiutancki album Geography dotarł do 8. miejsca brytyjskiej listy albumów, a jego kariera zaczęła rozwijać się coraz szybciej.
W 2022 roku Misch nagle odwołał australijską część trasy. Jak później tłumaczył, intensywny rok koncertowania sprawił, że jego zdrowie psychiczne się pogarszyło, a on sam przestał czerpać przyjemność z występów. Wycofał się z mediów społecznościowych, odłożył gitarę i na kilka lat odsunął się od muzyki.
Misch mówił, że kiedy artysta występuje pod własnym nazwiskiem, bardzo trudno oddzielić człowieka od marki. W pewnym momencie zaczął mieć poczucie, że nie wie już, kim właściwie jest.
“Muszę jeszcze tylko…”
Wypalenie często zaczyna się od małych decyzji: jeszcze jeden koncert, wywiad, film, post w mediach społecznościowych. “Muszę jeszcze tylko…” staje się mantrą, którą artysta powtarza sobie w głowie niemal bez przerwy. Jedna taka decyzja nie prowadzi do przemęczenia, ale ich suma już tak.
Perfekcjonizm – kiedy “dobrze” nigdy nie wystarcza
Badania przeprowadzone wśród profesjonalnych muzyków klasycznych pokazują, że stres wynika między innymi z wymagań związanych z występami, organizacją pracy oraz relacjami. Uczestnicy opisywali sytuacje, w których musieli osiągnąć bardzo wysoki poziom wykonania w krótkim czasie, a część z nich mówiła wręcz o niemal nierealistycznym dążeniu do perfekcji. To kolejny element tej układanki.
Nie zawsze da się powiedzieć, że coś jest wykonane w stu procentach najlepiej. Przecież można nagrać jeszcze jedną wersję wokalu, poprawić scenariusz, zmienić aranżację czy ustawić inaczej kamerę i poprawić ujęcie.
A jeśli sukces zależy od tego, jak dzieło zostanie odebrane przez innych – co jest poza zasięgiem kontroli artysty – perfekcjonizm może stać się sposobem na próbę odzyskania tej kontroli. Człowiek zaczyna wierzyć, że jeśli zrobi coś idealnie, nikt nie będzie miał się do czego przyczepić. Ale to niestety nie jest prawda i zawsze jego dzieło komuś się nie spodoba. Poprawianie go w nieskończoność tego nie zmieni.
Nie można odpocząć
Frontman Bastille, Dan Smith, opowiadał o bardzo podobnym problemie: Przez około dekadę muzyka była obecna w jego głowie niemal bez przerwy. W rozmowie z The Guardian opowiadał, że nawet podczas świątecznej przerwy nie potrafił całkowicie odłączyć się od pracy. To prowadzi nas do kolejnej ważnej cechy wypalenia: braku psychologicznego odpoczynku. Chociaż artysta fizycznie nie pracuje, jego głowa nie jest w stanie odpocząć.
Trasa koncertowa nie kończy się wraz z ostatnim zejściem ze sceny
Jako publiczność widzimy tylko kilka godzin pracy artysty. Jednak koncert oznacza również przygotowania, próby, charakteryzację, dojazd, oczekiwanie, spotkania… Pracy jest mnóstwo i często znacznie przekracza osiem godzin dziennie. To może być męczące, nawet jeśli artysta uwielbia swoją pracę.
Arlo Parks bardzo dobrze opisała ten mechanizm po serii wyjątkowo intensywnych występów. W krótkim czasie występowała między innymi jako support Harry’ego Stylesa, zagrała na Glastonbury, pojawiła się na scenie z Phoebe Bridgers, a następnie otwierała koncert Billie Eilish w O2 Arena i wróciła na Glastonbury, żeby wystąpić z Lorde i Clairo.
Jak wspominała, fizycznie było to wyczerpujące. Podczas występów działała przede wszystkim adrenalina i koncentracja na tym, żeby dać z siebie wszystko. Dopiero później mogła naprawdę poczuć, co działo się z jej organizmem. Brakowało jej czasu na regenerację pomiędzy występami, bo czekało tam mnóstwo innej, poza scenicznej pracy, i odczuła tego skutki.
Muzyka 
Sport 
Teatr 
Wywiady 
Polecane 
