Kabaret a polityka: humor w służbie komentowania aktualnych wydarzeń

Skąd biorą się pomysły na kabarety polityczne?

Robert Górski z Kabaretu Moralnego Niepokoju mówi, że polityka sama podrzuca nowe pomysły na skecze. Często wystarczy zacytować konkretne osoby, by widownia pękała ze śmiechu. Czasem wystarczy obserwować sytuację i pomysły same przychodzą do głowy. 

Przykłady? Proszę bardzo:

Kabaret Neo-Nówka:

– Panie prezesie, prezydent na linii…

– Co on, darmowe minuty ma?

Kabaret Neo-Nówka:

– W czasie budowy piramidy doszło do… strajku. Na czele zbuntowanych robotników stanął nieznany z imienia robotnik z wąsami. Polacy żądają założenia wolnych związków zawodowych, faraon nie wyraził zgody. Polacy po uprzednim ograbieniu większych miast opuszczają Egipt. Z oddalającego się tłumu zdało się słyszeć znajome dźwięki: „Jak leziesz ch*ju, spie*dalaj!”
– No ludzie, no, kto ich tego nauczył? No ludzie, tak nie wolno mówić, no!
– Polacy, znasz ich.

Kabaret Młodych Panów:

– Hello? Hello, hello. This is Air Force One. We are taking…
– Dobra, dobra, nie pajacuj. Normalnie mów.
– Tu samolot prezydencki Rzeczypospolitej Polskiej. Tupolew 154…
– Też tu mamy niezły polew.

Są też wypowiedzi poszczególnych polityków, na bazie których później powstawały żarty i skecze:

Jarosław Kaczyński:

Mężczyzna, żeby popaść w alkoholizm, to musi pić nadmiernie przez 20 lat (…), a kobieta tylko przez 2.

Jan Duda:

Homoseksualizm jest w znacznym stopniu zjawiskiem zaraźliwym.

Elżbieta Bieńkowska

Sorry, taki mamy klimat.

Kabaret polityczny a telewizja

O ile w internecie możemy publikować co tylko chcemy, tak w telewizji czasem istnieją pewne zasady, z którymi borykają się kabarety. Satyrycy często zastanawiają się, jak rozbawić publiczność i jednocześnie nie rozgniewać organizatorów wydarzenia czy zarządu telewizji. Z takim problemem spotkała się grupa Neo-Nówka, przedstawiając skecz „Wigilia 2022”. Padają w nim takie słowa, jak:

• Żyjesz w takim kokonie informacyjnym, nie docierają do ciebie żadne zewnętrzne treści. Jesteś taki pożyteczny idiota. Oni ciebie w ciula robią, a ty się po prostu dajesz. A oni się bawią!

• Kasę wywalają na lewo, 70 mln wywalili na wybory kopertowe, 2 mld idzie na tępą propagandę w TVP, do tego Ostrołęka, CPK, Turów i inne przewałki. Wiesz, ile za te miliony można byłoby dzieci wyleczyć?! A my jak te łosie zbieramy na akcjach charytatywnych, a rząd ma to wszystko w d**ie.

• A później siedzą takie leszcze jak ty, a oni się bawią, mają to w d**ie. Bo właśnie tacy jak ty łykają to i jeszcze w to wierzą. A ty jesteś tak zapatrzony. I cały czas masz jakichś wrogów. To Niemcy, to Żydzi, to Norwegowie, kobiety, LGBT. Najbardziej to się boisz gejów, a nic ci nie przeszkadza, że rząd cię r***a codziennie.

Sam skecz miał ponad 10 milionów wyświetleń na samym YouTubie w ciągu miesiąca. Chwilę później analizą występu zajęli się prawicowi publicyści, którzy uznali go za mało śmieszny. Co więcej: wypomnieli członkom kabaretu, że z poprzedniej władzy się nie śmiali. Według nich ataki na PiS dowodzą wysokich standardów demokratycznych w Polsce (przecież nikt nie poszedł za te żarty do więzienia), po czym jeden z publicystów uznał, że może Neo-Nówka jednak chce pójść do więzienia. 

Problemy pojawiły się też w Polsacie. Podczas „Letniej Kliniki Skeczów Męczących” telewizja wycięła żarty z rządzących polityków. Najbardziej oberwało się Kabaretowi Skeczów Męczących. W transmisji nie pokazano dwóch ich programów (o premierze Morawieckim i maszynce do drukowania pieniędzy oraz o Jacku Sasinie, który chciał stworzyć park rozrywki dla prawdziwych Polaków – PiSneyland. Jedną z atrakcji miał być labirynt z kukurydzy, co nawiązywało do 80 miliardów ton ukraińskiej kukurydzy, która zalegała wtedy w Polsce). Pojawiały się one jednak w oficjalnym zwiastunie, więc najprawdopodobniej decyzja zapadła w ostatniej chwili. Stacja jednak nie odniosła się do sprawy. Co ciekawe, wcześniej stacja wyemitowała program „Świętokrzyska Gala Kabaretowa”, podczas którego pojawił się skecz „Sklep zoologiczny” Kabaretu Młodych Panów odpowiedni dla widzów +16. Bohaterką była papuga, która krzyczała m.in.: „J***ć PiS!” oraz „Ziobro, ty k***o j****a”. Oprócz tego kabaret drwił z TVP Info: Niech pan wróci do domu z papugą, niech pan ją ustawi przed telewizorem i włączy jej TVP Info. Po tygodniu będzie nadawała na Tuska! W tym przypadku Polsat tłumaczył się, że jedynie transmitował wydarzenie, ale nie był organizatorem. 

Jak widzisz, to czy istnieje wolność słowa w telewizji, zależy od konkretnej stacji oraz skeczów. I niestety, kabarety muszą się do tego dostosować.

Jak do kabaretów podchodzą politycy?

Politycy to też ludzie. Mają prawo czuć się zranieni żartami, ale są też tacy, którzy mają duży dystans do siebie i śmieją się razem z satyrykami. Niektórzy jednak nie do końca rozumieją, co kabarety próbują przekazać. Tak było w przypadku Pawła Kukiza i Kabaretu Młodych Panów. W skeczu „Kabaret na żywo: Młodzi i Moralni” Paweł Kukiz był jedynką na opolskiej liście Prawa i Sprawiedliwości. Początkowo był przedstawiany jako „kandydat bezpartyjny”, który musi wygrać wybory, żeby nie dopuścić do władzy postkomunistów i kosmopolitów. Później polityka podsumowano jednym zdaniem: Kukiza to akurat mogą mieć wszyscy.

Co ciekawe, Paweł Kukiz odpowiedział na ten skecz na swoim profilu na Facebooku:

To prawda. Od ZAWSZE mówię, że pójdę z każdą partią, która wpisze do swojego programu postulaty zmian ustrojowych (ordynacja, referenda obywatelskie, itd.). Postulaty, które wprowadzone w życie spowodują, że 3/4 kabaretów nie będzie się miało z czego śmiać.

Czy dotarło do niego to, co kabaret chciał przekazać? Niekoniecznie, ale po jego wypowiedzi widać też, że przeszkadza mu wolność słowa, na którą pozwolili sobie twórcy skeczu.

Czy da się robić kabaret bez polityki?

Można tworzyć skecze bez polityki. Większość kabaretów ma ich w swoim repertuarze mnóstwo. Tak naprawdę te polityczne są jedynie odsetkiem. Jednak to na nie zwraca się największą uwagę, bo najbardziej elektryzują publiczność. Dodatkowo dotyczą znanych osób lub ogólnie partii politycznych, przez co media aż huczą. A to jeszcze bardziej zwiększa popularność takich skeczów.