Eksperymentalna muzyka: artyści, którzy przesuwają granice

Czym jest muzyka eksperymentalna i skąd się wzięła?

Muzyka eksperymentalna nie wpisuje się w mainstream. Odbiega od niego pod względem zastosowanych zabiegów stylistycznych, rytmicznych, melodycznych, metrycznych, aranżacyjnych i innych. Nie jest ona uznawana za element muzyki popularnej.

Prekursorem eksperymentalnej muzyki jest najprawdopodobniej John Cage, czyli amerykański kompozytor muzyki współczesnej. Urodził się on w 1912 roku i zmarł w wieku 80 lat. Już od początku pokazywał pewną ekstrawagancję w swoich utworach. Pierwszym utworem, który otworzył dyskusję na temat przekraczania granic w muzyce, był “Imaginary Landscape No. 4”. Nie można zapomnieć także o “4’ 33”, który to utwór przedstawia… ciszę, graną przez różne instrumenty. Tego nigdy wcześniej nie było. John Cage eksperymentował także łącząc różne gatunki muzyczne, np. w utworze “Musicircus” połączył jazz, rock, musical i muzykę poważną. Dodał do tego film i pantomimę. 

Niektórzy mogliby uznać takie występy za żart, ale muzyk dokładnie je przemyślał. Uważał, że były to kulturowe i filozoficzne przełomy. Za swoje osiągnięcia został uhonorowany w 1989 rok Nagrodą Kioto w dziedzinie sztuki i filozofii. A przy tym pokazał innym twórcom, że tworzenie muzyki eksperymentalnej jest bardzo ciekawym doświadczeniem. Nic dziwnego, że jego śladem poszli także kolejni artyści.

Dzisiejsza muzyka eksperymentalna

Ze względu na postęp w dziedzinie nie tylko muzyki, ale także technologii, tworzenie eksperymentalnej muzyki jest łatwiejsze. Artyści mają do dyspozycji instrumenty muzyczne, programy komputerowe, sprzęt wzmacniający muzykę oraz modyfikujący ją, sztuczną inteligencję i wiele innych narzędzi. Podczas tworzenia eksperymentalnych form muzycznych wykorzystują także elementy happeningu, teatru, filmu, mody itd.

Artyści, którzy przesuwają granice

Artyści, którzy zdecydowali się na tworzenie muzyki eksperymentalnej, nieustannie przesuwają granice. Szukają coraz to nowszych rozwiązań, ciekawszych połączeń czy zaskakujących sposobów na wyrażenie dźwięku. Jakie gwiazdy tworzą muzykę eksperymentalną?

FOQL

FOQL to pseudonim Justyny Banaszczyk, która nagrywa muzykę elektroniczną w formie eksperymentalnej. Jest także współtwórczynią wytwórni płytowej Paintless Geometry. Udziela się w Radiu Kapitał, tworzy słuchowiska i pisze muzykę teatralną. 

Aleksandra Słyż

W swojej muzyce Aleksandra Słyż łączy brzmienia elektroniczne z akustycznymi. Szuka różnych relacji między ruchem ciała a dźwiękiem. Oprócz tego jest kompozytorką, realizatorką dźwięku i sound designerką. 

Łukasz Rychlicki

Jest gitarzystą, któremu nie po drodze z mainstreamem. W 1997 roku założył z bratem kapelę, w której eksperymentują z takimi gatunkami jak indie-rock, post-rock czy math-core. Oprócz tego muzyk chętnie improwizuje.

Krzysztof Szlifirski

Współtworzył Studio Eksperymentalne Polskiego Radia w Warszawie, a nawet przez pewien czas był jego kierownikiem. Muzyk trafił do SEPR, gdy szukał kogoś, kto pomógłby mu zrealizować muzykę elektroniczną potrzebną do filmu. Okazało się, że jego wiedza jest tak ogromna, że pomogła rozwinąć studio. Jest także reżyserem i realizatorem dźwięku oraz akustykiem. 

Gerard Lebik

Założył Sanatorium Dźwięku w Sokołowsku. Jest autorem instalacji dźwiękowych o charakterze site specific. Oprócz tego aktywnie improwizuje, tworząc muzyczne projekty zbiorowe. Dawniej grał na saksofonie, teraz składania się ku muzyce elektronicznej. 

Jacek Sienkiewicz

Muzyk, który nie uważa siebie za muzyka. Określa się jako twórca. Operuje różnymi instrumentami oraz innymi narzędziami, by stworzyć eksperymentalne, muzyczne podróże dla swoich słuchaczy. 

Thaw

Nie określają się żadnym gatunkiem, a najbliżej im do eksperymentalnego post-black-metalu. Można u nich znaleźć elementy przeróżnych gatunków, ale muzycy tylko wzruszają ramionami na te odkrycia. Nie chcą żadnych łatek. Podczas koncertów nie da się ich zobaczyć. Ukrywają się pod kapturami i odwracają się tyłem do publiki. 

Piotr Roemer

Studiował na Akademii Muzycznej na kierunku teorii muzyki. Tematem jego pracy dyplomowej był “O czasach Różni na dwa fortepiany i perkusję Wojciecha ZIemowita Zycha”. Teraz tworzy muzykę intuicyjną, eksperymentalną, nie starając się nawet trzymać pewnych standardów. Skupia się na energii dźwięku, jego barwie i geście. Najpierw nagrywa improwizujących muzyków, a później przetwarza dźwięk, który staje się podstawą do stworzenia ścieżki elektronicznej. 

Furia

Muzycy z Furii łączą black metal z depresją i melancholią. Zespół pochodzi z Katowic i najczęściej gra w dusznych klubach, choć zdarza im się występować też na świeżym powietrzu. Potrafią tak dopasować swoją muzykę, by zgrała się nawet ze słońcem. 

BNNT

Projekt audioperformatywny, ofensywny dźwiękowo, niemal terrorystyczny. Często pojawia się w przestrzeni miejskiej. Rzadko można go zobaczyć na koncertowej scenie. Muzycy przyjeżdżają przerobioną furgonetką i zaczynają naparzać. Huk bębnów i hałas barytonowej gitary przypomina apokalipsę.

Muzyka eksperymentalna nie ma żadnych granic. Dlatego każdy z tych twórców jest zupełnie inny. Tworzą oni widowiska, które są nietypowe, zaskakujące i wywołujące dyskusję. Zdecydowanie warto ich posłuchać!