Niemowlak na festiwalu – jak się przygotować, żeby nie zwariować (i dobrze się bawić)

Czy można jechać z niemowlakiem na festiwal?

Gdy na świecie pojawia się twoje dziecko, przestajesz myśleć tylko o line-upie festiwalu, a zaczynasz analizować wiele ważnych, a wcześniej niedostrzegalnych czynników. 

Zacznijmy od pierwszego i najważniejszego: czy to w ogóle wypada jechać z dzieckiem na festiwal? Co ludzie sobie o tobie pomyślą? Czy nie lepiej byłoby zaszyć się w domu niż znosić karcące spojrzenia? 

I choć w głowie wielokrotnie sobie na te pytania odpowiadasz, o wiele lepiej byłoby zapytać samego siebie, czy w takich warunkach, jakie panują na festiwalu, twoje dziecko będzie się dobrze czuć, a ty będziesz potrafił się nim spokojnie zająć. 

Bo jeśli cały czas będziesz napięty, nie będziesz się dobrze bawił. Z drugiej strony jeśli twoje dziecko wzdryga się na hałas, boi się tłumów lub płacze, gdy próbujesz je zamotać w chustę – też nie będziesz szczęśliwy na wyjeździe. 

Zanim więc podejmiesz decyzję, warto przyjrzeć się kilku najważniejszym czynnikom:

• wiekowi dziecka,
• temperamentowi dziecka, 
• samemu festiwalowi (wraz z regulaminem),
• lokalizacji i udogodnieniom. 

W jakim wieku dziecko może jechać na festiwal? 

To zależy do wydarzenia. Jeśli to festiwal rodzinny – małe dzieci są tam mile widziane. Na niektóre otwarte festiwale wpuszczane są za to dopiero dzieci w wieku szkolnym. Ważny jest regulamin wydarzenia i tak naprawdę od niego powinno wszystko się zacząć. Sprawdź, czy dzieci (i w jakim wieku) w ogóle będą wpuszczane. Jeśli tak – przeanalizuj poniższe kwestie. 

Zastanów się czy wiesz, jak dziecko reaguje na nowe bodźce i czy rozumiesz jego sygnały (np. kiedy jest zmęczone, przebodźcowane, głodne), żebyś mógł na nie odpowiednio szybko i dobrze zareagować. 

Czy każdy niemowlak będzie czuł się dobrze na festiwalu?

Są dzieci, które zasną w każdych warunkach – podczas rozmowy dorosłych, w parku, na koncercie, przy odkurzaczu… Są jednak też takie, które reagują na każdy nagły dźwięk i potrzebują dużo ciszy, żeby się wyregulować. 

Jeśli twoje dziecko łatwo się przestymulowuje, płacze w hałasie i trudno mu się wyciszyć, festiwal może być dla niego zbyt dużym wyzwaniem. Jeśli natomiast jest raczej spokojne, lubi być noszone i potrafi zasnąć mimo hałasu, przy odpowiednim zabezpieczeniu słuchu może znieść festiwalowe warunki znacznie lepiej, niż się spodziewasz.

Zastanów się więc, jakie jest twoje dziecko i kieruj się tutaj także jego dobrem. Jeśli wiesz, że będzie masakra, bo maluch się szybko przebodźcowuje itd., nie wybieraj się z nim na festiwal, bo będziecie się tam męczyć oboje. 

Typ festiwalu

Każdy festiwal jest inny. Kameralny, dzienny festiwal z przestrzenią, strefą relaksu i miejscem w cieniu to zupełnie inna sytuacja niż wielogodzinne, nocne wydarzenie z dudniącym basem i tłumem pod sceną do trzeciej nad ranem.

Zanim więc kupisz bilety, zadaj sobie kilka pytań: 

• czy wydarzenie odbywa się w ciągu dnia?
• czy są miejsca, gdzie można spokojnie usiąść, nakarmić dziecko, przewinąć je bez pośpiechu (i w higienicznych warunkach!)? 
• czy organizator przewiduje udogodnienia dla rodzin? Jakie to udogodnienia i czy wam wystarczą?
• jak duży będzie hałas? (festiwal nie musi być tylko muzyczny)
• czy na terenie festiwalu można pić alkohol i palić papierosy? (jeśli tak, nie jest to miejsce dobre dla dzieci w żadnym wieku). 

Lokalizacja – miasto czy pole namiotowe?

Festiwal w mieście, z możliwością powrotu do domu lub hotelu na noc, to zupełnie inny poziom komfortu niż kilkudniowe pole namiotowe bez dobrej jakości zaplecza sanitarno-higienicznego. Przy niemowlaku ogromne znaczenie ma dostęp do łazienki, bieżącej wody, cienia i bezpiecznego, cichego miejsca do snu.

Jeśli wiesz, że w razie czego możesz wsiąść w samochód i po kilkunastu minutach znaleźć się w cichym pokoju, napięcie automatycznie spada. Jeśli natomiast jedyną opcją jest namiot nagrzany od słońca (i do tego na polu namiotowym, które zdaje się w ogóle nie spać), musisz bardzo realistycznie ocenić, czy to warunki, w których twoje dziecko i ty dacie radę funkcjonować.

Największe ryzyka z niemowlakiem na festiwalu – jak je ograniczyć

Skoro już wiesz, kiedy możesz pojechać z niemowlakiem na festiwal, czas przejść do konkretów. Festiwal to często hałas, tłum, nieprzewidywalna pogoda i rytm dnia, który łatwo się rozjeżdża (no dobra, rytm dnia toczy się według koncertów/wystąpień i wydarzeń towarzyszących, a nie według waszego widzi-mi-się). Zamiast udawać, że to wszystko nie istnieje i jakoś sobie poradzicie, zabezpieczcie się jeszcze przed wyjazdem.

Hałas – ochrona słuchu niemowlaka to podstawa

Najbardziej oczywiste, a jednocześnie najczęściej bagatelizowane ryzyko to hałas. Dla ciebie festiwal to przyjemność, dla niemowlęcia – potężna dawka bodźców, z którą jego układ nerwowy może sobie zwyczajnie nie poradzić (i która może po prostu uszkodzić słuch maluszka. I to nie musi być od razu koncert rockowy. Podczas przemówień do mikrofonów też jest głośno.

Pierwsza i absolutnie najważniejsza rzecz to słuchawki wygłuszające dla niemowląt. Takie, które faktycznie tłumią dźwięk i dobrze przylegają do głowy dziecka. Kupcie je wcześniej i przyzwyczajcie do nich dziecko, bo nie każdy maluch będzie w takich chętnie przebywał. Może być tak, że po założeniu nauszników, maluch będzie się denerwował. Po kilku próbach może się przyzwyczaić i będzie lepiej.

Druga kwestia to dystans od sceny i od głośników. Im dalej od źródła dźwięku, tym bezpieczniej dla malucha. Warto wcześniej przeskanować teren i znaleźć miejsce, w którym słychać muzykę/wystąpienia, ale nie czujesz wibracji w całym ciele. 

I wreszcie – czas przebywania pod sceną. Nawet w wygłuszaczach nie spędzaj z dzieckiem kilku godzin w samym centrum wydarzeń. Rób przerwy, wychodź w spokojniejsze miejsce, pozwól mu się wyciszyć.

Upał i odwodnienie

Drugim dużym zagrożeniem jest pogoda, szczególnie latem. Plac festiwalowy potrafi zamienić się w rozgrzaną patelnię, a niemowlę nie reguluje temperatury ciała tak sprawnie jak dorosły.

Szukaj cienia (pod drzewem, pod zadaszeniem, w strefie relaksu). I najlepiej poszukaj go wcześniej, a nie wtedy, gdy będzie potrzebny na wczoraj (tylko pamiętaj, by przeanalizować, jak będzie przemieszczać się słońce, bo wraz z nim zmieni się także lokalizacja cienia).

Jeśli festiwal ma namiot rodzinny albo specjalną przestrzeń dla rodziców z dziećmi, sprawdź, gdzie się znajduje i traktuj ją jak waszą bazę. To miejsce, do którego możesz się wycofać, kiedy robi się zbyt gorąco albo zbyt intensywnie.

Dbaj o częste karmienie (szczególnie, jeśli dziecko pije tylko mleko mamy lub z butelki). Przy wysokiej temperaturze dziecko może potrzebować piersi lub butelki częściej niż zwykle. Rób też regularne przerwy od słońca i tłumu (nawet jeśli akurat gra zespół, na który czekałeś od miesięcy. Ewentualnie wybierz totalne minimum zespołów, których chcesz posłuchać, a przerwy rób między nimi). 

Pamiętaj, że niemowlę nie powie: “Tato/mamo, jest mi za gorąco”. Nie zgłosi bólu głowy ani pragnienia wprost. To ty musisz czytać sygnały: rozdrażnienie, płacz, nadmierną senność, i na nie reagować.

Sen niemowlaka w festiwalowych chaosie

Festiwal rządzi się swoim rytmem, ale niemowlę nadal potrzebuje drzemek. I choć może się wydawać, że w takim hałasie nie da się spać, wiele zależy od tego, jak zorganizujesz dzień i jakie jest twoje dziecko.

Chusta może stać się dla dziecka bezpieczną bazą. Bliskość i znajomy zapach często pomagają mu zasnąć nawet w mniej sprzyjających warunkach. Dla niektórych maluchów jednostajny szum festiwalu działa wręcz jak biały szum (ważne, by trzymać się zasad, o których pisaliśmy w części o hałasie). 

Nie licz jednak na to, że jakoś to będzie. Planowanie dnia pod drzemki ma tu ogromne znaczenie. Jeśli wiesz, że twoje dziecko zwykle śpi o określonych porach, spróbuj tak ułożyć udział w koncertach i przemieszczanie się po terenie, żeby w czasie drzemek być w spokojniejszej strefie. Czasem lepiej zobaczyć jeden występ mniej, niż wracać z przemęczonym i rozregulowanym maluchem.

Pamiętaj, że festiwal z niemowlakiem nie polega na udawaniu, że dziecka nie ma. W tym całym chaosie pamiętaj przede wszystkim o jego potrzebach (gdy będą zaspokojone, ty także będziesz spokojniejszy i – co za tym idzie – będziesz się lepiej bawić).

Co zabrać na festiwal z niemowlakiem? Lista rzeczy

Pakowanie niemowlaka na jakikolwiek wyjazd jest trochę jak granie w ruletkę. Możesz też wziąć pół domu i potem żałować, że trzeba to wszystko nosić. Możesz zabrać mniej rzeczy i na miejscu okaż się, że czegoś wam jednak zabraknie. 

Dlatego najlepszą opcją jest spakowanie malucha tak, żeby być przygotowanym na większość scenariuszy (w myśl zasady, że lepiej zabrać za dużo niż za mało). 

Podstawy

Pamiętaj oczywiście o ubrankach na zmianę. Znasz już swoje dziecko i wiesz, jak często trzeba je przebierać w ciągu dnia. Weź poprawkę na to, że nie będzie gdzie zrobić prania (ani nie będzie na to czasu), a także na pogodę (i jej nieprzewidywalność). Może być tak, że będziesz musiał przebrać spoconego malucha kilka razy w ciągu dnia. A może was także zaskoczyć deszcz. Oczywiście zdarzyć się mogą także pieluszkowe wpadki (dlatego zawsze miej pod ręką plastikowy worek na brudne ubranie. Dzięki temu ani wam, ani nikomu innemu nie będzie towarzyszył nieprzyjemny zapach). 

Ile ubranek zabrać? Policz, ile zużywacie w domu i dodaj do tego 2 komplety na każdy dzień. Na szczęście malutkie ubranka nie zajmują dużo miejsca i nie są ciężkie. 

Bezpieczeństwo

Słuchawki wygłuszające – dobrze dopasowane, z odpowiednim poziomem tłumienia. Nie zakładaj, że postoisz z nim tylko chwilę na koncercie i nic się nie stanie. Uszy dziecka są dużo bardziej wrażliwe niż twoje. Dla dorosłego człowieka poziom hałasu od 75 dB zaczyna być szkodliwy. W przypadku noworodków (których nie zabieramy na festiwal) – na oddziałach neonatologicznych – hałas nie może przekraczać 45 dB. Im mniejsze dziecko, tym bardziej odczuwa zmiany ciśnienia akustycznego (wzrost hałasu o 1 dB maluszek odczuwa nawet jako wzrost hałasu o 26%). Niemowlak nie jest noworodkiem, wiadomo, ale także silniej odczuwa bodźce słuchowe. Miej to na uwadze.[1] 

Krem z filtrem – wysoki filtr (najlepiej SPF 50+) dostosowany do wieku dziecka. Nawet jeśli planujesz siedzieć w cieniu, słońce nadal jest szkodliwe dla delikatnej skóry dziecka, a festiwal to często otwarta przestrzeń bez naturalnej osłony.

Czapka – najlepiej lekka, przewiewna, osłaniająca głowę i kark. Przegrzanie u niemowlęcia może pojawić się szybciej, niż myślisz.

Apteczka – niewielka, ale przemyślana. Warto mieć:

• termometr,
• lek przeciwgorączkowy odpowiedni do wieku dziecka,
• sól fizjologiczną do nosa,
• gaziki i mały środek do dezynfekcji,
• plastry,
• coś na ukąszenia owadów (dostosowane do niemowląt).

Komfort

Chusta lub nosidło często okazują się zbawieniem. Dają bliskość, ułatwiają przemieszczanie się w tłumie i pomagają dziecku zasnąć mimo nowych, intensywnych bodźców. W wielu miejscach sprawdzą się lepiej niż wózek.

Koc piknikowy – najlepiej większy, z nieprzemakalnym spodem. Przyda się jako wasza baza w cieniu, miejsce do zabawy czy karmienia. W tłumie ludzi własna przestrzeń, choćby symboliczna, ma ogromne znaczenie.

Lekki wózek z parasolką – jeśli oczywiście teren festiwalu na to pozwala. Na utwardzonym placu czy w miejskiej przestrzeni może być bardzo wygodny. Na nierównym polu czy w piachu stanie się raczej utrudnieniem. Parasolka albo osłona przeciwsłoneczna to obowiązkowy dodatek.

Higiena

Festiwalowe zaplecze bywa różne. Przygotuj się na nie jak najlepiej.

Zapas pieluch i mokrych chusteczek – więcej, niż wydaje ci się potrzebne. Wysoka temperatura i – co za tym idzie – większa częstotliwość karmienia mogą sprawić, że zużyjesz ich więcej niż zwykle. Poza tym w weekend możesz mieć problem z dokupieniem potrzebnych rzeczy.

Mata do przewijania (najlepiej jednorazowa). Nawet jeśli organizator zapewnia przewijak, nie masz pewności, w jakim będzie stanie i czy akurat będzie wolny. Własna mata daje ci komfort i higieniczną przestrzeń.

Festiwal oczami niemowlaka

Spróbuj na chwilę odwrócić perspektywę: dla ciebie wyjazd na festiwal to wyczekany weekend, ulubiony zespół, znajomi, emocje, powracające wspomnienia sprzed lat. Dla twojego dziecka to po prostu kolejny dzień w nowym miejscu. Ono nie wie, że to festiwal i nie odlicza do ulubionego artysty.

Widzi światło. Czasem ostre, odbijające się od sceny i metalowych konstrukcji. Czasem miękkie, przefiltrowane przez drzewa. Mruga oczami, odwraca głowę, wtula się w twoją klatkę piersiową, kiedy bodźców jest za dużo. 

Słyszy dźwięki. Nie tylko muzykę, ale też szum rozmów, krzyk, śmiech, brzęk kubków, kroki na żwirze. Jeśli ma słuchawki i jesteście w bezpiecznej odległości od sceny, ten hałas może stać się jednostajnym szumem. Jeśli hałas będzie zbyt głośny, maluch może zacząć płakać czy też próbować “uciekać” z chusty lub twoich rąk, wózka. Dlaczego? Ze strachu i nadmiernych bodźców. 

Maluch widzi kolory. Neonowe koszulki, lasery, bańki mydlane unoszące się w powietrzu, światła reflektorów po zmroku. To wszystko jest intensywne, ale też fascynujące. Niemowlę poznaje świat właśnie przez kontrasty, ruch i barwy. Jeśli obserwuje je z ciekawością – cudownie. Ale może być też tak, że takie natężenie świateł będzie dla niego zbyt bodźcujące i warto będzie udać się w spokojniejsze, bardziej stonowane pod kątem kolorów i świateł miejsce.

Festiwal może być dla niemowlaka wielkim i obciążającym przeżyciem pod kątem sensorycznym. Ale jeśli jest najedzony, wyspany i blisko ciebie (np. w chuście), może poczuć się bezpiecznie. Ogromne znaczenie ma także twój spokój. Dzieci podłapują nasze emocje i jeśli ty będziesz zdenerwowany, twoje dziecko także będzie. 

Kiedy lepiej odpuścić udział w festiwalu z niemowlakiem? 

Nawet jeśli bilety czekają na was od kilku miesięcy, a ty odliczać do wyjazdu tak, jak za szkolnych czasów do wakacji – czasem lepiej wyjazd po prostu odpuścić (choć to bardzo trudne). Kiedy? 

• gdy dziecko jest choćby przeziębione (a gdy jest chore – tym bardziej) – ty w czasie przeziębienia możesz się jakoś trzymać. Maluch nie da rady. Będzie wymagał więcej uwagi. Szybciej się przebodźcuje. Będzie marudny. A poza tym gdy ktokolwiek jest chory lub przeziębiony, nie powinien wchodzić w tłum ludzi, których może potencjalnie zarazić,
• jeśli ma być bardzo, ale to bardzo gorąco – upały nie służą nikomu, a malutkim dzieciom szczególnie. Ty możesz tego tak nie odczuć, a twoje dziecko będzie odwodnione i przegrzane (choć przez chwilę możesz tego nie zauważyć i cieszyć się, że spokojnie śpi – to może być już objaw przegrzania i dalszy udział w festiwalu może być nawet zagrożeniem dla życia maluszka),
• gdy na festiwalu nie będzie ani jednej strefy rodzinnej (ani nawet strefy odpoczynku) – uwierz nam, że gdy tylko przyjdzie pora karmienia (nawet pokarmem stałym), odczujesz ten brak. 

Jak zorganizować dzień podczas festiwalu z niemowlakiem na pokładzie?

Pomocne w organizacji dnia podczas festiwalu mogą być:

• rozeznanie się w terenie – gdy tylko przyjedziecie, poszukajcie cienia, stref odpoczynku lub dla rodziców, miejsc, w których możecie odpocząć, zmienić pieluszkę, nakarmić dziecko,
• jeśli jedziecie większą grupą (ot, choćby oboje rodzice + maluszek) – zmieniajcie się w opiece nad dzieckiem, by każde z was mogło choć chwilę odetchnąć,
• pamiętajcie o drzemkach i porach karmienia.

Dodatkowo róbcie mini-kontrolę:

• czy wszystko jest w porządku?
• czy dajemy radę i chcemy zostać? 
• czy maluch dobrze znosi festiwal?

Jeśli odpowiedź na któreś pytanie brzmi nie – wróćcie do domu i nie męczcie ani siebie, ani dziecka.

Niemowlak na festiwalu – podsumowanie

Być może nie weźmiesz udziału w każdym z koncertów. Być może będziesz musiał wyjść w połowie albo wrócić do domu dzień wcześniej. Ale przy dobrej logistyce (i dziecku, które ci na to pozwoli), możesz się dobrze bawić. 

FAQ

Które polskie festiwale mają strefy rodzinne i udogodnienia

Część największych festiwali oferuje specjalne przestrzenie przyjazne rodzinom lub informacje o udogodnieniach na swoich stronach, choć szczegółowe dane zawsze warto sprawdzić w regulaminie wybranego wydarzenia. Do przykładów imprez, gdzie można spotkać takie udogodnienia należą:

• Open’er Festival – działa Kids Zone i wstęp dla bardzo małych dzieci jest uwzględniony w regulaminie i ofercie wydarzenia,
• Pol’and’Rock Festival – w przeszłości organizatorzy udostępniali możliwości pobytu z dziećmi oraz przestrzeń, gdzie łatwiej znaleźć miejsce do odpoczynku.

Jak wygląda infrastruktura (toalety, przewijaki)?

W imprezach, które deklarują się jako family-friendly, organizatorzy często przygotowują:

• toalety przystosowane dla rodzin,
• strefy do karmienia.