“Endless” – Adam Bałdych szuka ciszy

Adam Bałdych przez lata był przedstawiany jako jeden z najbardziej wirtuozerskich skrzypków swojego pokolenia. Na “Endless” świadomie odchodzi jednak od potrzeby imponowania szybkością i techniką. Sam określa album jako jeden z najbardziej osobistych w swoim dorobku i mówi o poszukiwaniu piękna, ciszy oraz przestrzeni. Zamiast eksponować możliwości instrumentu, skupia się na melodii, wybrzmieniu i uważnym słuchaniu pozostałych muzyków. “Endless”, wydany 28 sierpnia 2026 roku, pokazuje więc Bałdycha w momencie, w którym wirtuozeria przestaje być celem, a staje się jedynie jednym z narzędzi.

Do nagrania albumu Bałdych stworzył European Quartet. Zaprosił szwedzkiego pianistę Jacoba Karlzona, włoskiego bandoneonistę Daniele di Bonaventurę oraz francuskiego kontrabasistę Michela Benitę. Każdy z nich wnosi do zespołu inny język i doświadczenie, a sam Bałdych mówi o spotkaniu silnych muzycznych osobowości, które musiały znaleźć wspólny sposób komunikacji. Materiał został nagrany na żywo w sali Europejskiego Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego w Lusławicach. Nie jest to bez znaczenia – naturalna akustyka miejsca, długie wybrzmienia i pauzy są słyszalną częścią charakteru “Endless”.

Bałdych ponownie sięga również po skrzypce renesansowe, których ciemniejsze i niższe brzmienie pozwala mu wyjść poza tradycyjne wyobrażenie o skrzypcach jazzowych. W muzyce European Quartet spotykają się jazz, improwizacja, kameralistyka i elementy europejskiej tradycji muzycznej. Obok autorskich kompozycji Bałdycha na albumie pojawia się również “Gnossienne” Erika Satiego – utwór, który naturalnie wpisuje się w skupiony, oszczędny charakter całej płyty. “Endless” nie próbuje więc definiować jednego gatunku. Ważniejsze jest poszukiwanie własnego języka i sprawdzanie, ile można powiedzieć za pomocą coraz mniejszej liczby dźwięków.

“Endless” powstał z myślą o dialogu pomiędzy muzykami, dlatego kolejnym etapem jego życia są koncerty European Quartet. Projekt był prezentowany jeszcze przed premierą płyty, a po jej wydaniu pojawił się m.in. podczas Jazz na Starówce w Warszawie. Jesienią kwartet zagra również w Żelazowej Woli, na Jazz Jamboree w Warszawie i Krokus Jazz Festival w Jeleniej Górze. O powstawaniu “Endless”, potrzebie ciągłego szukania nowych środków wyrazu i własnym podejściu do skrzypiec Adam Bałdych opowiada Jackowi Stasiakowi w Kulturze Osobistej – cyklu rozmów realizowanym dla eBilet.