Sztuka jutra – trendy i prognozy na 2026 rok

Jakie trendy w sztuce na 2026 rok możemy zauważyć?

Zanim przyjrzymy się każdemu z trendów z osobna, warto podkreślić, że wszystkie one mają wspólny mianownik – sztuka oraz jej doświadczanie stają się coraz bardziej osobiste i świadome. Liczy się nie tylko wartość finansowa dzieła, ale także jego historia, proces powstawania i wpływ na otoczenie. Kolekcjonerzy nie kupują już tylko dla prestiżu czy odpowiedniej pozycji społecznej. W sztuce szukają emocji, sensu i relacji.

Poniżej przedstawiamy pięć najważniejszych tendencji, które w 2026 roku zdefiniują rynek sztuki i sposób, w jaki odbieramy dzieła:

1. Nie cena, a emocje – dzieło sztuki jako gest, doświadczenie i emocjonalna inwestycja.
2. Boom młodych artystów i policentryczny rynek – nowe talenty, nowe ośrodki sztuki i różnorodność geograficzna. Zmiany także na polskim rynku sztuki (i to ogromne!).
3. Etyka, ekologia i odpowiedzialność – zrównoważone kolekcjonowanie i świadome wybory.
4. Wzrost znaczenia kolekcjonerek i “Wielki Transfer Bogactwa” – kobiety-kolekcjonerki wnoszą świeżą perspektywę i nowe priorytety.
5. Kolor jako język emocji i nastrojów – paleta barw staje się narzędziem wyrażania uczuć, energii i kontekstu kulturowego.
6. Hybrydowość estetyk – granice między mediami zacierają się, a obrazy, rzeźby, instalacje i sztuka cyfrowa łączą się w nowe doświadczenia.
7. Architektura i design – liczą się przede wszystkim: humanizm, emocje i zrównoważony rozwój. Przestrzeń staje się nośnikiem opowieści i nastroju.
8. Instytucje i galerie jako przewodnicy – coraz ważniejsze jest kontekstualne oprowadzanie i angażowanie odbiorców, nie tylko sucha prezentacja dzieł.

Trend 1: Nie cena, a emocje

Rynek sztuki się zmienia. “Arts Economics” podaje, że globalna wartość sprzedaży dzieł sztuki spadła w ubiegłym, 2024 roku, o 12%, co przekłada się na ok. 57,5 miliarda dolarów. Sporo, prawda? Ale jednocześnie wzrosła liczba transakcji. Jak to możliwe? Otóż coraz więcej osób nabywa dzieła sztuki (czy to obrazy, czy rzeźby, czy coś zupełnie innego), ale w niższych cenach (najczęściej do 5 tysięcy dolarów. Tak, to mało. Dzieła największych, najbardziej znanych artystów idą za dziesiątki, a czasem nawet setki milionów dolarów). 

Co więcej, według raportu “Art Basel & UBS”, coraz więcej osób (bo aż 66%!) kupiło w tym roku (2025) prace artystów, którzy nie mogą się pochwalić wielkimi nazwiskami. Spada znaczenie Moneta czy Rembrandta na rzecz młodych, nieznanych dotąd artystów-debiutantów. Młodsze pokolenia dają szansę zabłysnąć artystom ze swoich czasów. Rynek się rozszerza i staje się coraz dostępniejszy dla ogółu społeczeństwa. 

Sztuka przestaje być brana pod uwagę w kontekście ceny (ta już nie robi takiego wrażenia i nie jest wyznacznikiem jakości dzieła ani ogólnie rozumianego prestiżu, szczególnie dla generacji Y i Z). Zamiast tego nabywcy skupiają się na emocjach, które wywołuje zarówno samo dzieło, jak i jego zakup. Zwracają uwagę na kontekst powstania dzieła, jego historię, sens i przekaz. 

Trend 2: Boom młodych artystów i policentryczny rynek

Na rynku sztuki pojawia się coraz więcej nowych twórców. Obecnie działa ponad 47 tysięcy artystów, a co piąty z nich debiutuje. Jak wspomnieliśmy, aż 66% kolekcjonerów kupiło w 2025 roku prace artystów, których wcześniej nie znali. To oznacza, że młode pokolenia dają szansę zabłysnąć twórcom swoich czasów, a rynek staje się coraz bardziej otwarty i różnorodny.

Rosnące znaczenie mają kraje tzw. Global South – Nigeria, Indonezja, Indie czy Ameryka Łacińska. A nowe centra sztuki pojawiają się w Seulu, Dubaju czy São Paulo. Europa i Ameryka Północna przestają być jedynymi miejscami wartymi odwiedzenia, jeśli chodzi o turystykę związaną ze sztuką. 

Jednym z największych sukcesów może pochwalić się Christine Ay Tjoe z Indonezji, która sprzedała swoją pracę za ponad 2 miliony dolarów. 

Według “Art Basel & UBS” 43% kolekcjonerów kupuje dzieła tylko tych artystów, którzy tworzą w ich kraju zamieszkania. Za to 19% – tylko zagranicznych artystów. 

Zmiany na polskim rynku sztuki

Polski rynek sztuki również się zmienia. Wartość sprzedaży sztuki współczesnej w ciągu ostatnich dziesięciu lat wzrosła z 1,5 do 13 milionów dolarów. Co ważniejsze, Warszawa zajęła czwarte miejsce na świecie pod względem tempa wzrostu. Na świecie!

Kto miał największy wpływ na tak zaszczytne miejsce? Głównie trzydziesto- i czterdziestolatkowie. Szczególnie ci, którzy są wykształceni oraz otwarci na sztukę (i nie tylko). Co ważne (i co wspomnieliśmy w części “Nie cena, a emocje”), nie kierują się oni już ceną dzieła, a głównie emocjami, które ono wywołuje oraz własną intuicją. 

Po polskie dzieła – szczególnie te młodego pokolenia – sięgają nawet zagraniczni kolekcjonerzy czy galerie. 

Trend 3: Etyka, ekologia i odpowiedzialność

Kolekcjonerzy coraz częściej zwracają uwagę nie tylko na to, ile dzieło kosztuje, ale przede wszystkim jak powstało. Proces twórczy, użyte materiały i kontekst pracy stają się równie ważne jak sam obraz czy rzeźba (i co ciekawe – równie ważne jak cena dzieła czy nazwisko artysty, a być może nawet ważniejsze). To zmiana, która pokazuje, że dla wielu nabywców sztuka przestaje być wyłącznie inwestycją finansową – staje się świadomym wyborem i gestem odpowiedzialności.

W 2025 roku wyraźnie widać było dwie tendencje: zrównoważone kolekcjonowanie oraz filantropię. Coraz więcej osób i instytucji decyduje się wspierać artystów działających w duchu ekologii, a także przekazywać swoje zbiory do muzeów lub dla fundacji. To trend, który nie ogranicza się tylko do gestów. Dobroczynność staje się częścią estetyki i języka współczesnego rynku, czego przykładem była aukcja prac Banksy’ego. Dochód z niej przeznaczono na cele ekologiczne.

Trend 4: Wzrost znaczenia kolekcjonerek i “Wielki Transfer Bogactwa”

Rynek sztuki coraz wyraźniej odzwierciedla zmiany w strukturze majątku. Kobiety posiadają już ponad jedną trzecią globalnego bogactwa i coraz częściej inwestują je w sztukę – w 2025 roku wydawały na nią średnio o 46% więcej niż mężczyźni. Co ciekawe, niemal połowa ich zakupów (47%) to prace artystek, co pokazuje, że kobiece kolekcjonowanie sztuki staje się zarówno świadome, jak i wspierające równość na rynku. 

Wraz z “Wielkim Transferem Bogactwa” – ponad 83 biliony dolarów majątku mają zmienić właścicieli w nadchodzących dekadach (tak wynika z raportu “UBS Global Wealth Management”) – kolekcjonowanie nabiera nowego wymiaru. To nie tylko inwestycja finansowa, ale także gest symboliczny. Coraz bardziej liczą się: sens, relacje i dziedzictwo. Aż 84% kolekcjonerów planuje przekazać swoje zbiory rodzinie, a 70% – muzeum lub fundacjom.

Trend 5: Kolor jako język emocji – paleta 2026

Kolor w sztuce zawsze działał na nasze emocje szybciej niż forma czy technika. W 2026 roku paleta barw stanie się językiem samym w sobie. Jej zadaniem jest wyrażanie emocji, energii, kontekstu kulturowego czy osobistych historii artystów. Jakie tendencje się pojawiają?

• odcienie Ziemi (co łączy się z trendem związanym z ekologią) – gliniana czerwień, ciepła ochra, zieleń mchu i terakota to ziemiste tonacje, które wracają do łask. Artyści sięgają po naturalne pigmenty i materiały, tworząc dzieła, które dzięki nim wydają się bardziej namacalne i autentyczne. Te kolory działają jak kotwica w cyfrowym świecie – przypominają nam o naszym powiązaniu z naturą,
• elektryczne pastele – brzoskwiniowy koral, neonowa mięta, świetlisty liliowy. Pastele w 2026 roku pulsują energią ekranów i ilustracji cyfrowych, przyciągają wzrok i nadają dziełom nowoczesny, czasem lekko futurystyczny, dynamiczny charakter.
• kosmiczne błękity i fiolety – głębokie błękity, fiolety z perłowymi i metalicznymi refleksami wprowadzają wrażenie unoszenia się gdzieś daleko w galaktyce (daleko od codziennych zmartwień),
• kwaśna zieleń i odważna żółć – kolory ekspresji i protestu. Świetnie sprawdzają się w pop-arcie, sztuce ulicznej czy na dużych, energetycznych płótnach, wprowadzając dynamikę i intensywność,
• czerń i biel w fakturze – kontrasty matu i połysku, kredy i kremu nadają prostocie głębię. Minimalizm zyskuje świeżość dzięki geometrycznej precyzji i detalom, a ponadczasowy duet staje się ciekawym elementem urozmaicającym sztukę, 
• ciepłe metale – metaliczna miedź, brąz czy różowe złoto dają poczucie luksusu i uziemienia jednocześnie. Metale w rzeźbach i pracach mieszanych odbijają światło, tworząc żywą i zmieniającą się w zależności od natężenia i kąta padania światła atmosferę, a pojawiająca się z czasem patyna staje się niemal elementem całej opowieści, jaką ma nam przekazać dane dzieło.

Trend 6: Hybrydowość estetyk

W 2026 roku sztuka nie skupia się na jednej dominującej estetyce. Za to miesza światy i kontrasty. Nostalgia spotyka futuryzm, organiczne formy łączą się z cyfrowymi, ziemia z neonem. Ta “hybrydowość” pokazuje jak pełne kontrastów jest nasze codzienne życie. 

Dla artystów to zaproszenie do eksperymentu. Jeśli sam tworzysz, pamiętaj, że trendy nie narzucają kierunku działania, a jedynie pokazują możliwości i tendencje, które są obserwowane w dłuższej perspektywie. 

Niezależnie od tego, czy tworzysz czy tylko podziwiasz sztukę, wybieraj taką, która do ciebie najbardziej przemawia i która cię porusza. Obserwuj, jak artyści łączą światy i odkrywaj własną interpretację “hybrydowej palety”.

Trend 7: Architektura i design: humanizm, sensoryczność, zrównoważony rozwój

Architektura także jest elementem sztuki. I także ona się zmienia. Według raportu Cosentino® “Kształt jutra. Design & Architektura Przyszłości 2025–2026”, mamy do czynienia z pięcioma głównymi makrotrendami, które wyznaczają kierunki w całej architekturze i designie. Są to:

• Origin – powrót do korzeni, który czerpie ze starożytności, a także sztuki pierwotnej oraz lokalnej architektury,
• Nature – sięga do natury, odpowiada na kryzys klimatyczny, chociażby poprzez odpowiedzialne dobieranie materiałów,
• Solace – skupia się na projektowaniu pod kątem emocji i relacji z otoczeniem, tak by konkretne miejsce wywoływało konkretny efekt (choć solace oznacza ukojenie, pocieszenie, to efekt może być różny, np. uspokojenie czy dodanie energii). Coraz częściej projektowane są przestrzenie przytulne, analogowe, offline i takie, które koją nie tylko ciało, ale również duszę,
• Urban – równowaga między innowacją a tradycją oraz między bodźcowaniem a spokojem,
• Wonder – projekty, które robią “efekt wow”, czyli przełamują monotonię, zaskakują, są wyraziste.  

Trend 8: Instytucje i galerie jako przewodnicy

Ostatni trend jest doskonale widoczny w instytucjach i galeriach. Przestały być już tylko miejscami, w którym możemy podziwiać bądź nabyć sztukę. Stają się za to miejscami pełnymi emocji i nawiązywania relacji. Stają się przewodnikami w skomplikowanym świecie sztuki.

Coraz częściej mamy do czyniania z oprowadzaniami po wystawach, podczas których nie tylko słuchamy o sztuce, ale także możemy nawiązać dialog, zadać pytanie, poznać szerszy kontekst dzieła. A dzięki temu możemy sztukę lepiej zrozumieć, bardziej ją docenić i finalnie nabyć, co mogłoby odwrócić tendencję spadkową na rynku sztuki.

Trendy w sztuce na 2026 rok – podsumowanie

Świat się zmienia, ten związany ze sztuką także. Najbardziej znane nazwiska tracą na znaczeniu. Debiutujący artyści są teraz znacznie chętniej wybierani, niż kiedykolwiek wcześniej. Sztuka amerykańska i europejska nadal jest ważna, ale coraz mocniejszą pozycję ma ta z pozostałych kontynentów. 

Dlaczego? Ano dlatego, że zaczęliśmy dokonywać wyborów nie portfelami czy obiecywanym prestiżem, a własnymi emocjami, wrażliwością, potrzebami i przekonaniami. Oprócz tego rośnie znaczenie świadomości, w tym ekologicznej (chociażby wykorzystywanych do tworzenia materiałów). Właśnie dlatego rynek sztuki niemal wywraca się do góry nogami. Czy to dobrze? O tym przekonamy się w kolejnych latach. 

Źródła:

[1] https://rynekisztuka.pl/2025/10/29/sztuka-jutra-o-czym-bedziemy-mowic-w-2026-roku/ 

[2] https://joseartgallery.com/pl/articles/color-trends-in-art-2026?srsltid=AfmBOooEAp4atOfRDCBu0T_gkMEq_inoVN5OptrpF8JFxMSYjvNFFcln 

[3] https://www.propertydesign.pl/design/185/trendy_2026_piec_makrotrendow_w_designie_i_architekturze,52547.html?mp=promo