Kategorie
eBilet

Książki

Ranking najtrudniejszych książek świata. Oto 7 genialnych powieści dla wytrwałych czytelników

Fot. Shutterstock/Jure Divich

Redakcja UA.News przygotowała zestawienie siedmiu najbardziej wymagających powieści w historii literatury, które wystawiają na próbę cierpliwość i refleks nawet najbardziej zaprawionych moli książkowych. Dowiedz się, dlaczego dzieła Joyce’a, Prousta czy Cortázara przypominają literacki tor przeszkód - i dlaczego mimo wszystko warto podjąć wyzwanie i je przeczytać!

Artykuł może zawierać autopromocję eBilet.pl

Literacki tor przeszkód: 7 genialnych powieści, które nie każdy da radę… przeczytać do końca

W epoce zdominowanej przez kilkusekundowe rolki w mediach społecznościowych lektura powieści liczącej ponad tysiąc stron wydaje się aktem czystego bohaterstwa. Brak interpunkcji, zdania ciągnące się przez całe strony i setki przypisów wymagających używania dwóch zakładek jednocześnie sprawiają, że spotkania z tymi tytułami przypominają fascynującą grę, w której autorzy z pełną premedytacją zastawiają na nas językowe pułapki.

Ale właśnie te dzieła potrafią wywrócić nasze przyzwyczajenia do góry nogami, zmienić sposób, w jaki patrzymy na świat i udowodnić nam, że ze słowem można zrobić niemal wszystko. Co więcej! Satysfakcja z dotarcia do ostatniej strony książek bywa porównywalna ze zdobyciem ośmiotysięcznika bez tlenu.

Oto więc siedem genialnych – choć momentami stawiających opór nawet najbardziej “wyrobionym” czytelnikom – powieści beletrystycznych, które wywracają zasady narracji do góry nogami i udowadniają, że czytanie wciąż może być najbardziej wymagającym sportem ekstremalnym.

Przeczytaj też:

Siedem najtrudniejszych książek świata

Ranking redakcji UA.News prezentuje się następująco:

1. “Ulisses” – James Joyce

Sam autor z rozbawieniem przyznawał, że napisał “Ulissesa” po to, aby zagwarantować krytykom zajęcie na całe stulecia. Udało się!

Złożoność tej powieści polega przede wszystkim na tym, że każdy epizod napisany jest w zupełnie innym stylu, a gęsta sieć aluzji do liturgii katolickiej, historii Irlandii, Homera i Szekspira oraz finałowy, pozbawiony interpunkcji monolog Molly Bloom sprawiają, że lektura tej książki bez przypisów przypomina rozszyfrowywanie Enigmy.

Dodatkowo wszystko, co dzieje się w tej liczącej ponad siedemset stron powieści, czasowo mieści się w zaledwie jednej dobie, co czyni ją prawdopodobnie najwolniej płynącym dniem w dziejach literatury!

2. “W poszukiwaniu straconego czasu” – Marcel Proust

To epickie arcydzieło, pisane w zaciszu paryskiego mieszkania, trafiło do Księgi Rekordów Guinnessa jako najdłuższa powieść świata, skutecznie odstraszając czytelników preferujących zwięzłe formy.

Jak piszą redaktorzy redakcji UA.News “trudność tkwi tu w skali i tempie. Autor opisuje odczucia tak szczegółowo, że nie każdy wytrzyma taki strumień wspomnień i opisów. Wydarzenia prawie nie posuwają się naprzód, a narracja płynie za skojarzeniami”. Rzeczywiście – siedem tomów, przeszło cztery tysiące stron i ponad dwieście postaci sprawiają, że akcja płynie tu w tempie, przy którym obserwowanie rosnącej trawy wydaje się kinem akcji!

Prawdziwym wyzwaniem są tu jednak przede wszystkim zdania rozciągające się na całe strony – rekordowe liczy blisko sześćset słów! – ale gdy już damy się porwać tej fali, proza Prousta podziała lepiej niż najlepsza sesja medytacji.

3. “Tęcza grawitacji” – Thomas Pynchon

Najprościej o “Tęczy grawitacji” jest napisać, że ta osadzona w realiach wojennego Londynu 1944 roku powieść śledzi losy amerykańskiego porucznika Tyrone’a Slothropa, którego miłosne podboje w przedziwny sposób pokrywają się z miejscami uderzeń niemieckich rakiet V-2. Ale …

Na blisko ośmiuset stronach Pynchon serwuje czytelnikom szaloną mieszankę gatunków, które zmieniają się w trakcie akcji – od komedii i opowieści szpiegowskiej, przez literaturę naukową, po musical – a do tego powieść zamieszkują setki postaci (w tym obdarzona samoświadomością żarówka o imieniu Byron), a głównej linii fabularnej praktycznie nie ma.

W 1974 roku rada Nagrody Pulitzera odrzuciła jednogłośną rekomendację jury, uznając “Tęczę grawitacji” za totalnie nieczytelną i nazbyt frywolną. Z kolei dziś, mimo – a może właśnie z powodu – tej bezkompromisowości literaturoznawcy stawiają ją w jednym rzędzie z “Boską komedią” i “Don Kichotem” czy “Moby Dickiem”. 

4. “Niekończący się żart” – David Foster Wallace

Ta wydana w 1996 roku tragikomedia liczy sobie ponad tysiąc stron, z czego około setkę zajmuje blisko czterysta przypisów na końcu książki, z których część posiada własne odsyłacze, co wymaga od czytelnika używania co najmniej dwóch zakładek jednocześnie.

Zamiast jednak próbować zrozumieć każdy detal, najlepiej po prostu poddać się przenikliwemu, czarnemu humorowi Wallace’a, który z niezwykłą celnością punktuje nasze uzależnienie od fastfoodowej, taniej, niezbyt wymagającej rozrywki. Jak pisze redakcja UA.News:

“Fabuła składa się z kilku przeplatających się wątków, wydarzenia nie są przedstawione chronologicznie, a odpowiedzi na pytania postawione na pierwszych stronach pojawiają się dopiero po setkach stron. Pomimo swojej objętości jest to książka bardzo zabawna, a jednocześnie bardzo smutna. Książka znalazła się na liście najlepszych powieści anglojęzycznych z lat 1923–2005, a jej nakład przekroczył milion egzemplarzy. Nie trzeba rozumieć wszystkiego, co się tam dzieje. Najlepiej po prostu dać się porwać humorowi”.

5. “Gra w klasyki” – Julio Cortázar

Argentyński pisarz postanowił zerwać z nudną tradycją czytania książek “od deski do deski” i stworzył antypowieść, w której to odbiorca decyduje o kształcie historii Horacio Oliveiry.

Książka otwiera się specjalną tabelą instrukcji, oferując klasyczną ścieżkę przez pierwsze pięćdziesiąt sześć rozdziałów albo szaloną wspinaczkę po wszystkich stu pięćdziesięciu pięciu rozdziałach według ściśle określonego klucza.

Cortázar zamierzał w ten sposób zamienić biernego odbiorcę we współtwórcę dzieła, udowadniając, że literatura potrafi być najbardziej wciągającą grą towarzyską na świecie. Pisarz mawiał zresztą, że nie interesuje go bierny odbiorca, lecz “czytelnik-wspólnik”, który da się wytrącić z życiowej rutyny i potraktuje lekturę jak wspólną wyprawę w nieznane.

6. “Człowiek bez właściwości” – Robert Musil

W skrócie akcja tego giganta rozgrywa się w Wiedniu u progu I wojny światowej, gdzie fikcyjne imperium – nazywane przez autora żartobliwie Kakanią – przygotowuje się do wielkiego jubileuszu cesarza za pomocą wyjątkowo nieporadnego komitetu. Przez to chylące się ku upadkowi mocarstwo wędruje tytułowy bohater – człowiek bez właściwości – który obserwuje nadciągającą katastrofę.

Fabuła książki nieustannie przechodzi w rozważania autora na temat polityki, historii, filozofii i psychologii, co czyni z niej jego własne opus magnum. Robert Musil poświęcił na pisanie tej książki niemal dwie dekady swojego życia. Pracował nad nią z niemal obsesyjną precyzją, tworząc tysiące luźnych notatek i przepisując pojedyncze strony nawet po dwadzieścia razy, zanim uznał je za wystarczająco bliskie ideału. Niestety pisarz zmarł w trakcie pracy pozostawiając po sobie blisko dwa tysiące stron tekstu, który nawet w tej niedokończonej formie jest dziełem wybitnym.

7. “Hałas i wściekłość” – William Faulkner

Cała konstrukcja tej pełnej mroku opowieść o upadku arystokratycznej rodziny Compsonów opiera się na czterech odrębnych perspektywach narracyjnych, z których pierwsza należy do Benjiego – bohatera z niepełnosprawnością intelektualną, dla którego przeszłość i teraźniejszość zlewają się w jedno.

Skoki w czasie odbywają się tu bez żadnego ostrzeżenia, zmuszając tym samym czytelnika do samodzielnego składania chronologicznej układanki z pozornie chaotycznych wspomnień.

Co ciekawe, Faulkner pierwotnie chciał drukować poszczególne warstwy czasowe atramentem w różnych kolorach, ale wydawcy – zapewne w trosce o budżet – grzecznie mu odmówili.

Fot.

Gorące wydarzenia

Gorące wydarzenia

Summer Punch Festival 2027

17.06.2027-17.06.2027
Warszawa

Noś swój vibe – eBilet Merch

eBilet

eBilet x Sinsay

Artur Rojek Mirafiori Tour 2027

02.04.2027-02.04.2027
Częstochowa, Białystok, Zabrze i inne

Padre Guilherme

14.02.2027-14.02.2027
Łódź

Kevin sam w domu – Home Alone Live in Concert: Film z muzyką na żywo

17.12.2026-17.12.2026
Kraków, Łódź

Flower Face

14.04.2027-14.04.2027
Warszawa

Warsaw Music Festival presents Boris Brejcha + more

11.06.2027-11.06.2027
Warszawa

Open’er Festival 2027

30.06.2027-30.06.2027
Gdynia

Pucio Na Wsi – spektakl

21.11.2026-21.11.2026
Częstochowa, Chorzów, Łódź i inne

OKI MOSHPIT MEMBER TOUR 2026

28.11.2026-28.11.2026
Wrocław, Gdańsk/Sopot, Kraków

LOTTO Tennis Show

11.12.2026-11.12.2026
Gdańsk/Sopot

Mistrzostwa Świata FIM SuperEnduro

05.12.2026-05.12.2026
Gliwice

All Star Charity Game 2.0 – Gwiazdy KSW vs Gorzów Mistrzów

13.02.2027-13.02.2027
Gorzów Wielkopolski

Grechuta Herbuta 2.0

07.03.2027-07.03.2027
Łódź, Wrocław, Szczecin i inne

Mystic Festival 2027

10.06.2027-10.06.2027
Gdańsk

Forever Loud: Deep Purple, Alice Cooper, Europe

16.06.2027-16.06.2027
Gliwice

Powerwolf + Apocalyptica + Majestica

09.11.2027-09.11.2027
Kraków

BEMY: Déjà-vu Trasa 2026

22.11.2026-22.11.2026
Lublin, Łódź

Audioriver Festival 2027

09.07.2027-09.07.2027
Łódź

Summer Punch Festival 2027

17.06.2027-17.06.2027
Warszawa

Artur Rojek Mirafiori Tour 2027

02.04.2027-24.05.2027
Częstochowa, Białystok, Zabrze i inne

Padre Guilherme

14.02.2027-14.02.2027
Łódź

Flower Face

14.04.2027-14.04.2027
Warszawa

Open'er Festival 2027

30.06.2027-03.07.2027
Gdynia

Pucio Na Wsi – spektakl

21.11.2026-08.05.2027
Częstochowa, Chorzów, Łódź i inne

OKI MOSHPIT MEMBER TOUR 2026

28.11.2026-12.12.2026
Wrocław, Gdańsk/Sopot, Kraków

LOTTO Tennis Show

11.12.2026-11.12.2026
Gdańsk/Sopot

Mistrzostwa Świata FIM SuperEnduro

05.12.2026-05.12.2026
Gliwice

All Star Charity Game 2.0 – Gwiazdy KSW vs Gorzów Mistrzów

13.02.2027-13.02.2027
Gorzów Wielkopolski

Grechuta Herbuta 2.0

07.03.2027-17.05.2027
Łódź, Wrocław, Szczecin i inne

Mystic Festival 2027

10.06.2027-10.06.2027
Gdańsk

Powerwolf + Apocalyptica + Majestica

09.11.2027-09.11.2027
Kraków

BEMY: Déjà-vu Trasa 2026

22.11.2026-22.11.2026
Lublin, Łódź

Audioriver Festival 2027

09.07.2027-11.07.2027
Łódź