Nagrania Tomasza Stańki dla Polskiego Radia wydane po ponad 50 latach!

Tomasz Stańko – najsłynniejszy polski jazzman i jeden z najwybitniejszych trębaczy w historii polskiej muzyki popularnej przez dekady regularnie gościł i nagrywał w studiach Polskiego Radia w Warszawie. Podczas tych sesji towarzyszyli mu czołowi artyści z Polski i ze świata. Rejestracje tych muzycznych spotkań – zarówno studyjne, jak i koncertowe – niestety przez lata pozostawały poza oficjalnym obiegiem zamknięte w radiowym archiwum.

Aż do teraz! Ta nieznana, zapomniana kolekcja licząca blisko 40 taśm wydana została właśnie w formie unikatowego boksu pt. “Tomasz Stańko – Polish Radio Sessions 1970–1991”.

Anna Stańko, córka artysty i szefowa jego fundacji, mówi:

– To zupełnie nowy rozdział odkrywania muzyki mojego Taty. Nagraniom, choć powstały lata temu, wciąż towarzyszy świeżość i napięcie, które zawsze wnosił do studia. Zaspokajają mój głód słuchania go dalej, inaczej, więcej.

Wyborem i ułożeniem materiału w wydawnictwo zawierające łącznie 6 autonomicznych albumów, we współpracy z Anną Stańko, zajął się Adam Domagała, redaktor Agencji Muzycznej Polskiego Radia:

– Bogata, międzynarodowa biografia Stańki pozwala lepiej zrozumieć jego decyzję o niepublikowaniu nagrań radiowych. Tworzył szybko, intensywnie – nie miał czasu oglądać się wstecz. Dziś te rejestracje pokazują nie tylko jego wielkość, ale także klasę towarzyszących mu muzyków. Na uznanie zasługują także realizatorzy dźwięku, z którymi Stańkę często łączyły przyjacielskie relacje.

Z kolei za współczesny mastering odpowiada laureat Grammy Jacek Gawłowski:

– Zależało mi na zachowaniu charakteru tej muzyki. Oczyściłem nagrania z szumów, naprawiłem błędy wynikające z degradacji taśm, podkreśliłem dynamikę, delikatnie skorygowałem przestrzeń i wydobyłem klarowność instrumentów. Muzycy grali w natchnieniu, ponad ograniczeniami technologii. Po latach mogłem jedynie pomóc tej ekspresji zabłysnąć jeszcze jaśniej.

Komplilacja “Tomasz Stańko – Polish Radio Sessions 1970–1991” wydana została w 6-płytowych boksach na płytach kompaktowych i winylowych. Materiał upubliczniony został również w serwisach streamingowych. Wydawnictwu fizycznemu towarzyszy również 48-stronicowy booklet, zawierający m. in. zdjęcia zespołów Stańko, reprodukcje nut oraz wypowiedzi muzyków biorących udział w tych historycznych nagraniach.

Zawartość boksu “Tomasz Stańko – Polish Radio Sessions 1970–1991” składa się z następujących płyt:

1. PIECE FOR DIANA AND OTHER BALLADS (1970/71)

Kattorna / Puszcza / Stress / Ballada/ Kołysanka z filmu „Dziecko Rosemary” / Drewniana muzyka, część 2 / Drewniana muzyka, część 1 / Piece for Diana

Tomasz Stańko – trąbka; Zbigniew Seifert – saksofon altowy, skrzypce; Janusz Muniak – saksofon tenorowy, instrumenty perkusyjne; Bronisław Suchanek – kontrabas; Janusz Stefański – perkusja

Pierwszy w pełni ukształtowany zespół Tomasza Stańki i jedne z pierwszych sesji nagraniowych trębacza w roli lidera. Zespół wykonuje legendarne kompozycje Krzysztofa Komedy („Kattorna” i kołysanka Z filmu „Dziecko Rosemary”), free jazzowe utwory samego Stańki i trzy uduchowione, medytacyjne dzieła zespołowe, zwiastujące wejście grupy w okres tzw. Drewnianej Muzyki.

2. UNIT (1974/75)

Placebo / Poacher / Stella by Starlight / Countdown / Giant Steps
Tomasz Stańko – trąbka; Adam Makowicz – Rhodes piano, Rhodes Piano Bass; Czesław „Mały” Bartkowski – perkusja

Sprawdzone jazzowe standardy i wyprawa w świat improwizacji na pograniczu awangardy. Adam Makowicz, wówczas już znany na europejskich scenach wirtuoz fortepianu, gra na pianinie elektrycznym Fender Rhodes i jego basowej modyfikacji.

3. ZAMEK MGIEŁ (1975)

Zamek mgieł / Bluish / Kilka odcieni błękitu (części 1-4) / Pierwsza swobodna etiuda /Druga swobodna etiuda / Trzecia swobodna etiuda

Tomasz Stańko – trąbka, fortepian, róg myśliwski; Tomasz Szukalski – saksofon tenorowy, saksofon sopranowy, klarnet basowy; Czesław „Mały” Bartkowski – perkusja, instrumenty perkusyjne

Tomasz Stańko – grający na trąbce, fortepianie i rogu myśliwskim – łączy siły z genialnym saksofonistą Tomaszem Szukalskim. Staranie skomponowana suita free jazzowa, wykorzystująca wszechstronne umiejętności Szukalskiego w grze rożnych saksofonach i klarnetach. Muzyka została zarejestrowana metodą nakładek studyjnych – gra trio, le także „kwintet”, a nawet „sekstet”

4. FREELECTRONIC: ALMOST GAMA (1985/86)

Almost Gama I / Now A / We / Lotnisko / Magic Time / Euforila II / Asmodeus / Puchacze
Almost Gama II

Tomasz Stańko – trąbka; Witold Szczurek – gitara basowa; Janusz Skowron – syntezator Roland JX-3P, fortepian; Tadeusz Sudnik – elektronika, syntezator EMS

Niespotykana konfiguracja instrumentów akustycznych i elektro-akustycznych (bez perkusji!) sprawiła, że jeden z najbardziej popularnych zespołów prowadzonych przez Tomasza Stańko zyskał nowoczesne, transowe brzmienie, godne światowych prekursorów łączenia zimnej elektroniki z jazzową wrażliwością. To jednak mniej znane oblicze grupy: ambientowe, ilustracyjne, filmowe. Tytułowy utwór – w innej wersji wykorzystany w filmie „Pożegnanie z Marią” – w przyszłości stanie się jednym z największych kompozytorskich sukcesów trębacza i jego wizytówką jako wielkiego liryka polskiego jazzu

5. RUE DE LA TOUR (1991)

Rue de la Tour / The Two First, the Third and A Few Others / Almost Black / My W.S.B. Friend / Trumpet One / Bass One

Tomasz Stańko – trąbka; Witold Szczurek – kontrabas

Liryczny duet trąbki i kontrabasu, czyli magia spontanicznej improwizacji dwóch wirtuozów. Tomasz Stańko i Witold Szczurek (poza granicami Polski znany jako Vitold Rek) współpracowali przez większą część lat 80. To ich ostatnie – i jednocześnie pierwsze w tak kameralnym kontekście – spotkanie w studiu nagraniowym. Jest to także jedno z pierwszych w Polsce jazzowych nagrań zrealizowanych w technologii cyfrowej.

6. JAZZ ROCK COMPANY LIVE AT AKWARIUM (1983)

Mr. DD / Babylon Samba (tylko CD i streaming) / Fioletowy liquor / Hej! / End Jam (tylko CD i streaming)

Tomasz Stańko – trąbka; Apostolis Anthimos – gitara elektryczna; Jerzy Kawalec – gitara basowa; Witold Szczurek – kontrabas; Andrzej Ryszka – perkusja; José Torres – kongi

Zapis transmitowanego przez radiową Czwórkę koncertu / jam session w warszawskim klubie Akwarium. Jazz Rock Company zagrało muzykę rytmiczną i głośną – zgodną z nazwą formacji. Do tego elementy latynoskie, karaibskie i funky. Tego właśnie potrzebowali słuchacze zmęczeniu rygorami zawieszonego niedawno stanu wojennego. Supergrupa powołana do życia z myślą o jednym koncercie okazała się zalążkiem aktywnej nagraniowo formacji C.O.C.X., kierowanej wspólnie przez Tomasza Stańkę i gitarzystę Apostolisa Anthimosa.