“Igrzyska śmierci” – w jakiej kolejności czytać i oglądać?

Powieści ze świata “Igrzysk śmierci” – ile ich jest i w jakiej kolejności je czytać? 

Do kwietnia 2026 roku Suzanne Collins napisała pięć powieści z serii “Igrzyska śmierci”:

• “Igrzyska śmierci” (The Hunger Games),
• “W pierścieniu ognia” (Catching Fire),
• “Kosogłos” (Mockingjay),
• “Ballada ptaków i węży” (The Ballad of Songbirds and Snakes),
• “Wschód słońca w dniu dożynek (Sunrise on the Reaping).

Możesz je czytać dokładnie w tej kolejności. Musisz jednak wiedzieć, że akcja trzech pierwszych stanowi jedną historię (kolejno są to 74., 75. i “76.” Głodowe Igrzyska), a kolejnych dwóch toczy się w innych czasach:

• “Ballada ptaków i węży” – w czasie 10. Głodowych Igrzysk (czyli 64 lata przed fabułą pierwszej części),
• “Wschód słońca w dniu dożynek” – w czasie 50. Głodowych Igrzysk (czyli 24 lata przed fabułą pierwszej części).

Możesz więc zacząć od “Ballady…”, następnie przejść do “Wschodu słońca…” i później przejść przez “Igrzyska śmierci”, “W pierścieniu ognia” i “Kosogłos”. Wybór należy do ciebie. 

A teraz sprawdźmy, o czym są kolejne książki!

“Igrzyska śmierci” (The Hunger Games)

Powieść ukazała się w Polsce w 2009 roku (w USA w 2008).

Jej akcja toczy się w przyszłości, w totalitarnym państwie Panem, które powstało na gruzach Stanów Zjednoczonych. Tę “przyszłość” widać najbardziej po osobach z Kapitolu, które żyją w bogactwie oraz po technologii czy strojach strażników. Podobnie ma się sprawa w dwóch pierwszych dystryktach. Było ich łącznie trzynaście, ale 74 lata przed rozpoczęciem akcji powieści doszło do rebelii, które władze krwawo stłumiły i:

• • zniszczyły całkowicie Trzynasty Dystrykt,

• upamiętniły te wydarzenie Głodowymi Igrzyskami (tytułowe Igrzyska śmierci).

Każdy dystrykt musi wysłać na te krwawe zawody chłopaka i dziewczynę w wieku 12-18 lat. Wyłania się ich podczas tzw. dożynek. Uczestnicy są zamykani na arenie kontrolowanej przez Kapitol. Gra się kończy, gdy przy życiu zostanie ostatnia osoba. W nagrodę otrzymuje ona luksusowy dom w Wiosce Zwycięzców w swoim dystrykcie, oraz pensję od państwa. 

O czym są “Igrzyska śmierci”? 

Podczas dożynek w najbiedniejszym Dwunastym Dystrykcie przed 74. Głodowymi Igrzyskami wylosowana zostaje Primrose Everdeen. Jej szesnastoletnia siostra Katniss zgłasza się więc na ochotniczkę. Jest genialną łuczniczką, bo nielegalnie poluje w lasach wokół dystryktu, by zapewnić rodzinie wyżywienie. Jej ojciec zginął w katastrofie kopalni.

Drugim trybutem zostaje – także szesnastoletni – Peeta Mellark, syn piekarza. Kilka lat wcześniej uratował Katniss i jej rodzinę przed głodem, rzucając im spalony chleb. Jest silny, ponieważ pomaga ojcu. Ma także niesamowite zdolności malarskie, które zapewnią mu przetrwanie na arenie. 

Nastolatkowie zostają przewiezieni do Kapitolu, gdzie pławią się w luksusie – mają mnóstwo jedzenia, świetne warunki do trenowania, fantastyczne ubrania, stylistów itd. Gdy Peeta wyznaje, że zakochał się w Katniss, ich mentor, Haymitch, radzi im udawać zakochanych. Dzięki temu otrzymają wsparcie sponsorów na arenie. 

Gdy tam trafiają, znajdują się przy Rogu Obfitości, w którym czekają przedmioty potrzebne do przetrwania. W czasie pierwszej walki ginie aż jedenastu z dwudziestu czterech trybutów. Katniss zauważa, że Peeta dołączył do grupy “zawodowców” specjalnie szkolonych do udziału w igrzyskach. Są to “dzieciaki” z Pierwszego, Drugiego i Czwartego Dystryktu. 

Dziewczyna ucieka, ale osoby kontrolujące arenę wywołują pożar, by uciekła z ukrycia i znalazła się bliżej pozostałych uczestników. 

Walka toczy się tak długo, aż na arenie zostają żywi tylko Katniss i Peeta. To, co za chwilę zrobią, rozwściecza władze. Muszą więc grać dalej, już poza areną. 

“W pierścieniu ognia” (Catching Fire)

Druga część serii. Ukazała się na całym świecie w 2009 roku. 

Katniss i Peeta są w trakcie Tourneé Zwycięzców. Obowiązkowo muszą odwiedzić każdy dystrykt, co wcale nie sprawia im radości przez to, że pochodzący z nich trybuci zginęli podczas igrzysk. Wszechobecny symbol kosogłosa (który był symbolem Katniss w poprzedniej części), a także gesty wsparcia i zrozumienia między zwycięzcami a mieszkańcami biedniejszych dystryktów rozwścieczają Prezydenta Snowa. Chce on pozbyć się dziewczyny i w tym celu zupełnie zmienia zasady igrzysk. Tym razem trybuci zostają wylosowani spośród dotychczasowych zwycięzców. W Dystrykcie Dwunastym byli to tylko Haymitch, Peeta i Katniss. Nastolatkowie znów stają na arenie. 

Zanim to jednak nastąpi, biorą udział w prezentacjach, wywiadach i treningach. Katniss wychodzi w białej sukni, która przypomina ślubną. Gdy jednak zaczyna się kręcić – suknia płonie, a dziewczyna “zmienia się” w kosogłosa. Dla zwykłych ludzi jest symbolem nadziei. Dla Snowa – rebelii, którą trzeba tępić. 

“Kosogłos” (Mockingjay)

Trzecia powieść z serii. Ukazała się w 2010 roku w USA i w 2011 roku w Polsce. 

Każdy, kto zostanie przyłapany z symbolem Kosogłosa, ginie. Kapitol tępi wszystko, co związane z rebelią. 

Katniss w tym czasie znajduje się w Trzynastym Dystrykcie, który jednak przetrwał. Została tam przetransportowana po tym, gdy arena 75. Głodowych Igrzysk została zniszczona. 

Wszyscy ukrywają się pod ziemią i szykują armię. Wojna jest nieunikniona, a dziewczyna decyduje się zostać jej symbolem. Kręci materiały propagandowe, wspiera walczących i sama też staje do walki. 

Okazuje się jednak, że przywódczyni Trzynastego Dystryktu zależy na czymś innym… a Katniss się z nią nie zgadza. 

Wojna jest niczym Głodowe Igrzyska. Siły trzynastu dystryktów wkraczają do Kapitolu, gdzie czekają na nie pułapki – zupełnie jak na arenie. Gra się jeszcze nie skończyła. 

“Ballada ptaków i węży” (The Ballad of Songbirds and Snakes)

Czwarta powieść ze świata Igrzysk śmierci, lecz tym razem cofamy się daleko w przeszłość. Książka ukazała się w 2020 roku. 

Akcja toczy się 64 lata przed fabułą pierwszej części – w trakcie 10. Głodowych Igrzysk. Poznajemy tam osiemnastoletniego Snowa, który jeszcze nie jest prezydentem. Jego matka zmarła przy porodzie wraz z kolejnym dzieckiem, a ojciec – na froncie podczas Mrocznych Dni (rebelii sprzed dziesięciu lat). Staje się mentorem. Chce w ten sposób przywrócić dobre imię swojego rodu. Jednak pod jego skrzydła trafia dziewczyna z najbiedniejszego Dwunastego Dystryktu – Lucy Gray Baird. Do tej pory zajmowała się głównie śpiewaniem, grą na gitarze i pisaniem piosenek. 

Gdy wszyscy trybuci trafiają na arenę, Snow nie wierzy w jej zwycięstwo. Jednak zaczyna jej współczuć. Wie, że każda jego decyzja ma wpływ na jej szanse na arenie. 

“Wschód słońca w dniu dożynek” (Sunrise on the Reaping)

Najnowsza (stan na kwiecień 2026) powieść Suzanne Collins z serii “Igrzyska śmierci”. Została wydana w 2025 roku. Także jest prequelem głównej trylogii. Jej akcja toczy się jednak 24 lata przed akcją “Igrzysk śmierci”, w trakcie 50. Głodowych Igrzysk, w których udział bierze Haymitch Abernathy – mentor Katniss i Peety z trylogii. 

Co ciekawe, w przypadku tej książki Collins inspirowała się filozofią Szkota, Davida Hume’a. Zaintrygowały ją idee bezwarunkowego poddania się oraz łatwości, z jaką niewielu rządzi wieloma. Autorka zaczęła badać koncepcję “prawdziwe czy nieprawdziwe”, a także to, jak wykorzystywana jest propaganda i siła medialnych narracji. 

Tytuł powieści także nawiązuje do filozofii Hume’a. Już w pierwszym rozdziale widać, jak różne światopoglądy mają ludzie. Haymitch bezwarunkowo się temu poddaje, bo według niego świat bez igrzysk nie będzie istniał. Za to jego ukochana Lenore Dove uważa, że są dopiero od pięćciesięciu lat, więc przyszłość bez nich także jest możliwa. 

Haymitch pochodzi z Dwunastego Dystryktu. Nielegalnie pędzi bimber, by utrzymać rodzinę. Jest zakochany w Leonore Dove, która należy do wędrownej Trupy (tej samej, do której należała Lucy z poprzedniej książki). Została zmuszona do osiedlenia się w Dwunastce. 

Z okazji 50. Głodowych Igrzysk każdy dystrykt musi… wysłać czworo trybutów. Jeden z wylosowanych chłopaków próbuje uciec. Zostaje zastrzelony. Na jego miejsce trafia Haymitch. Oprócz niego w na arenę trafiają:

• analityk Wyatt Callow,
• sąsiadka i przyjaciółka Louella McCoy,
• bogata snobka Maysilee Donner. 

Podczas parady rydwan Dwunastki ulega wypadkowi. Ginie Louella, której ciało – w akcie buntu – Haymitch niesie aż do stóp Snowa, któremu kpiąco bije potem brawo. Chłopak trafia do domu Plutcharda, gdzie Snow grozi mu bolesną śmiercią, jeśli nadal będzie się buntować. Ponadto Snow każe zastąpić Louelle sobowtórką (że niby nic się podczas parady nie stało). 

Dotychczas z Dwunastego Dystryktu nikt nie wygrał, więc nastolatkowie dostają mentorów z Trzeciego i Czwartego Dystryktu. Formują się sojusze. 

Jeden z mentorów, Beetee… mentoruje własnego syna. Robi to za karę za własne buntownicze zachowania. Rekrutuje on Haymitcha do tajnego planu sabotażu areny. Zgadza się położyć bomby, by zalać systemy komputerowe areny. 

Arena jest piękna, ale pełna toksyn. Haymitch chce zrealizować tajny plan. Wchodzi w sojusz z Maysilee i razem odnajdują generator energii. Chroni go jednak pole siłowe… 

Gdy Haymitch zostaje ostatnim żyjącym trybutem, po raz ostatni próbuje zniszczyć arenę. Nie udaje mu się to. Budzi się w Kapitolu i musi brać udział w publicznych wydarzeniach. Okazuje się, że podczas transmisji wszystko, co związane z buntem, zostało wycięte. 

Snow w końcu żegna go słowami “Miłego powrotu do domu”. Na miejscu okazało się, że dom spłonął, a rodzina – nie żyje. Chłopak spotyka się z ukochaną, którą częstuje żelkiem z Kapitolu. Okazuje się zatruty przez Snowa… 

Filmy z serii “Igrzyska śmierci” – ile ich jest, dlaczego więcej niż książek i… w jakiej kolejności warto je oglądać? 

Filmów jest więcej niż książek, ponieważ trzecia część powieści została rozłożona na dwa filmy (tak samo, jak miało to miejsce w przypadku ostatniej części “Harry’ego Pottera: Insygnia śmierci”). Dzięki temu akcja została bardziej “zagęszczona”, mniej treści z książki została pominiętych… a producenci (i cała reszta) zarobili na produkcjach więcej, niż gdyby powstała tylko jedna część. 

Filmy prezentują się tak:

• “Igrzyska śmierci” (The Hunger Games),
• “Igrzyska śmierci: W pierścieniu ognia” (The Hunger Games: Catching Fire),
• “Igrzyska śmierci: Kosogłos. Część 1” (The Hunger Games: Mockingjay Part 1),
• “Igrzyska śmierci: Kosogłos. Część 2” (The Hunger Games: Mockingjay Part 2),
• “Igrzyska śmierci: Ballada ptaków i węży” (The Hunger Games: The Ballad of Songbirds and Snakes),
• zaplanowany: “Igrzyska śmierci: Wschód słońca w dniu dożynek (The Hunger Games: Sunrise on the Reaping).

Jak widzisz, ich tytuły są zbliżone do tytułów powieści. Możesz je oglądać tak, jak zostały wyprodukowane lub zaczynając od “Ballady…”, potem “Wschód słońca…” (tylko jeszcze go nie ma!), a potem resztę po kolei. Wybór znów należy do ciebie. A teraz przyjrzyjmy się im bliżej. 

Nie opowiadamy już o fabule, bo jest praktycznie taka sama, jak w przypadku powieści. Jeśli cię interesuje – wróć do nich. Wyjątek robimy w obu częściach “Kosogłosu”, by pokazać, jak akcja została podzielona na dwie produkcje. 

“Igrzyska śmierci” (The Hunger Games)

Film został wypuszczony w 2012 roku. Należy (jak i cała reszta) do gatunku science fiction. Reżyserem był Gary Ross. Wystąpili w nim m.in.:

• Jennifer Lawrence jako Katniss Everdeen,
• Josh Hutcherson jako Peeta Mellark, 
• Elizabeth Banks jako Effie Trinket,
• Liam Hemsworth jako Gale Hawthorne,
• Woody Harrelson jako Haymitch Abernathy,
• Lenny Kravitz jako Cinna,
• Stanley Tucci jako Caesar Flickerman,
• Donald Sutherland jako Prezydent Snow. 

“Igrzyska śmierci: W pierścieniu ognia” (The Hunger Games: Catching Fire)

Drugi film z serii, tym razem w reżyserii Francisa Lawrence’a. Chociaż ma on takie samo nazwisko jak Jennifer Lawrence, odtwórczyni głównej roli w filmie, to jest to zbieg okoliczności. Nie są oni rodziną. 

Premiera miała miejsce w 2013 roku. Obsada głównych ról pozostała bez zmian. Zdjęcia za to odbywały się najpierw w Atlancie, a później na Hawajach, które zagrały filmową arenę. 

Pierwszym singlem promującym produkcję był “Atlas” zespołu Coldplay. Na soundtracku znalazła się także ballada “We Remain” Christiny Aguilery. 

“Igrzyska śmierci: Kosogłos. Część 1” (The Hunger Games: Mockingjay Part 1)

Ciekawostka na początek: zdjęcia do obu części “Kosogłosa” kręcono jednocześnie przez dokładnie 155 dni. Pierwsza z nich – także w reżyserii Francisa Lawrence’a – miała swoją premierę w 2014 roku. Główna obsada pozostała bez zmian. 

Znaną z tego filmu piosenką jest “The Hanging Tree”, którą wykonała sama Jennifer Lawrence. Co ciekawe, utwór trafił na ścieżkę dźwiękowa z filmu i dotarł samodzielnie do 13. miejsca amerykańskiej listy Hot 100. 

Are you, are you coming to the tree?

They strung up a man, they say who murdered three

Strange things did happen here, no stranger would it be

If we met at midnight in the hanging tree 

Te słowa w filmie stanowiło tło rebelii. 

O czym są “Igrzyska śmierci: Kosogłos. Część 1”? Katniss – po rebelii na arenie 75. Głodowych Igrzysk – trafia do Trzynastego Dystryktu, który nadal istnieje, wbrew temu, co powszechnie sądzono. Wraz z przywódczynią przygotowuje się do wojny, stając się Kosogłosem – symbolem buntu.

“Igrzyska śmierci: Kosogłos. Część 2” (The Hunger Games: Mockingjay Part 2)

Choć obie części były kręcone jednocześnie, epilog tego filmu został nagrany później. Premiera całej produkcji miała miejsce w 2015 roku. 

Film był ostatnią produkcją, w której zagrał Philip Seymour Hoffman (jako Plutarch Heavensbee). Aktor zmarł przed końcem zdjęć. Z tego powodu twórcy zmienili zakończenie w stosunku do książkowego pierwowzoru. Nie chcieli na koniec zmieniać aktora.

W epilogu dzieci Katniss zagrali bratankowie Jennifer Lawrence. Główna obsada się nie zmieniła. 

O czym są “Igrzyska śmierci: Kosogłos. Część 2”? Akcja drugiej części filmu toczy się tuż przed, w trakcie i po ostatecznym starciu z Kapitolem. Prezydent Coin, przywódczyni Trzynastego Dystryktu, ma inny pomysł na pozbycie się aktualnej władzy niż Katniss. Dziewczyna chce pokoju. Coin – takiej samej władzy, jaką ma Snow.  

“Igrzyska śmierci: Ballada ptaków i węży” (The Hunger Games: The Ballad of Songbirds & Snakes)

Film w reżyserii Francisa Lawrence’a miał swoją premierę w 2023 roku. Przez to, że nie stanowi on kontynuacji poprzednich części, a jest prequelem, zmieniła się obsada. Zagrali m.in.:

• Tom Blyth jako Coriolanus Snow,
• Dexter Sol Ansell jako młody Snow,
• Donald Sutherland jako starszy Snow w formie archiwalnego nagrania z filmu “Igrzyska śmierci: Kosogłos. Część 1), 
• Rachel Zegler jako Lucy Gray Baird,
• Hunter Schafer jako Tigris Snow, 
• Rosa Gotzler jako młoda Tigris,
• Jason Schwartzman jako Lucretius “Lucky” Flickerman. 

Co ciekawe, Rachel Zegler początkowo odrzuciła tę rolę, ale jednak zmieniła zdanie i dołączyła do obsady. 

Zdjęcia do filmu rozpoczęły się w 2022 roku we… Wrocławiu. Zakończyły się cztery miesiące później w Berlinie. Kręcono go:

• przy Pomniku Bitwy Narodów w okolicach Lipska,
• na Strausberger Platz w Berlinie,
• na Stadionie Olimpijskim w Berlinie,
• w Hali Stulecia we Wrocławiu,
• w parku krajobrazowym w Duisburgu,
• w miejscowości Boguszów-Gorce,
• w okolicach Wałbrzycha,
• nad jeziorem we wsi Grzędy.  

Przed zdjęciami Halę Stulecia przygotowywano przez dwa lata. Prace w niej trwały dokładnie dwadzieścia jeden dni. 

“Igrzyska śmierci: Wschód słońca w dniu dożynek” (The Hunger Games: Sunrise on the Reaping)

Szósta filmowa produkcja ze świata “Igrzysk śmierci”. Jej premiera światowa planowana jest na listopad 2026 roku (trzymamy kciuki za dotrzymanie terminu!). Reżyserem znów jest Francis Lawrence.

Wśród aktorów są m.in.:

• Joseph Zada jako Młody Haymitch Abernathy,
• Mckenna Grace jako Maysilee Donner,
• Ben Wang jako Wyatt Callow,
• Molly McCann jako Louella McCoy,
• Iona Bell jako Lou Lou, sobowtórka Louelli,
• Jhaleil Swaby jako Panache Barker,
• Laura Marcus jako Silka Sharp,
• Percy Daggs IV jako Ampert Latier,
• Sky Frances jako Maritte, 
• Rada Rae jako Wellie,
• Tatyana Muzondo jako Ringina, 
• Alina Reid jako Kerna,
• Salimou Thiam jako Clayton,
• John Doeble jako Buck,
• Kaine Buffonge jako Hull,
• Maya Hawke jako Wiress,
• Lili Taylor jako Mags Flanagan,
• Kelvin Harrison Jr. jako młody Beetee Latier,
• Jesse Plemons jako młody Plutarch Heavensbee,
• Ralph Fiennes jako prezydent Snow,
• Elle Fanning jako młoda Effie Trinket, 
• Kieran Culkin jako młody Caesar Flickerman,
• Glenn Close jako Drusilla Sickle, 
• Billy Porter jako Magno Stift, 
• Iris Apatow jako Proserpina Trinket, 
• Edvin Ryding jako Vitus, 
• Sandra Förster jako Hersilla, 
• Jax Guerrero jako Tibby.

W filmie pojawiają się także takie postaci jak:

• Leonore Dove Baird (Whitney Peak) – dziewczyna Haymitcha,
• Burdock Everdeen (Scot Greenan) – najlepszy przyjaciel Haymitcha i później ojciec Katniss,

• Asterid March (Grace Ackary) jako najlepsza przyjaciółka Maysilee i dziewczyna Burdocka (później matka Katniss),
• Katniss Everdeen (Jennifer Lawrence),
• Peeta Mellark (Josh Hutcherson). 

Prace filmowe rozpoczęły się w lipcu 2025 roku w Hiszpanii (m.in. Somiedo, Teverga), a zakończyły w listopadzie 2025 w Berlinie. Jest już dostępny oficjalny zwiastun. 

“Igrzyska śmierci” – podsumowanie

Masz do przeczytania (jak na razie!) sześć książek, a do obejrzenia sześć filmów (wyrób się do listopada, to będziesz mógł zobaczyć kolejną część w kinie! Chociaż nawet jeśli się nie wyrobisz, nie wpłynie znacząco na odbiór serii, bo jego akcja toczy się 24 lata przed akcją pierwszej części i jednocześnie 40 lat po akcji poprzedniej produkcji: “Igrzyska śmierci: Ballada ptaków i węży”). Od czego zaczniesz?