Jakie są najważniejsze nagrody muzyki poważnej?

Nagrody muzyki poważnej – jakie są?

Wśród nagród muzyki poważnej, o których opowiemy ci więcej w tym artykule, są:

• International Opera Awards,
• Nagroda Fundacji Muzycznej Léonie Sonning,
• Nagroda Muzyczna Ernsta von Siemensa,
• Fryderyk.

Przyjrzyjmy się im bliżej.

International Opera Awards

International Opera Awards to nagrody muzyki poważnej przyznawane rokrocznie przez The Opera Awards Foundation. Ich twórcami byli:

• Harry Hyman, brytyjski biznesmen, filantrop i miłośnik opery,
• John Allison, redaktor magazynu “Opera”.

Nagrody wręczane są w około 20 kategoriach. Zgłoszenia odbywają się online (mają charakter otwarty), a następnie są oceniane przez jury złożone z krytyków operowych i organizatorów. Zwycięzcy wyłaniani są w głosowaniu tajnym, z wyjątkiem Opera Magazine Readers’ Award, wybieranej przez czytelników magazynu “Opera” (w tym przypadku oczywiście głosowanie nie może być tajne. Chyba, że przytoczymy tutaj cytat z “Harrego Pottera”: To, co się wydarzyło w podziemiach jest ścisłą tajemnicą, więc, oczywiście, wie o tym cała szkoła).

Swoją drogą International Opera Awards wspierają wspomnianą The Opera Awards Foundation, organizację charytatywną, która przyznaje stypendia młodym artystom operowym w trudnej sytuacji finansowej. Pomoc trafia do śpiewaków, dyrygentów, akompaniatorów, reżyserów oraz zespołów. Wnioski można składać co roku, a program jest otwarty dla artystów z każdego kraju.

Ceremonia wręczenia

Pierwsza gala International Opera Awards odbyła się 22 kwietnia 2013 roku w Londynie, w hotelu Hilton. W kolejnych latach uroczystości organizowane były w kwietniu lub maju.

W 2015 i 2016 roku nagrody wręczano podczas spektaklu w Savoy Theatre w Londynie, z występami zwycięzców, finalistów poprzednich edycji oraz innych wybitnych artystów operowych. W 2017 i 2018 gala odbyła się w London Coliseum Theatre.

Gospodarzem uroczystości w latach 2016–2018 był prezenter BBC Radio 3, Petroc Trelawny.

Laureaci International Opera Awards w ostatnich latach

W ostatnich latach nagrody International Opera Awards trafiały do wybitnych artystów i instytucji operowych z całego świata. Wśród nich są chociażby (2024 rok):

• dyrygent: Simone Young,
• scenograf: Rufus Didwiszus,
• reżyser: Christof Loy,
• równe szanse i wpływ: Opera for Peace,
• śpiewaczka: Lisette Oropesa,
• festiwal: Savonlinna Opera Festival,
• przywództwo w operze: Christina Scheppelmann,
• nagroda za całokształt: José van Dam,
• śpiewak: Benjamin Bernheim,
• nowa produkcja: “Iphigénieen Aulide / Iphigénie en Tauride”, reż. Dmitri Tcherniakov (Aix-en-Provence Festival),
• opera Company: Komische Oper Berlin,
• filantropia: Stavros Niarchos Foundation,
• nagroda czytelników: Arturo Chacón Cruz,
• nagranie kompletnej opery: Louise Bertin: “Fausto” (Bru Zane),
• nagranie recitalu solowego: Michael Spyres: “In the shadows” (Erato),
• odkryte dzieło: Antonio Salieri: “Kublai Khan” (Theater an der Wien),
• zrównoważony rozwój: Finnish National Opera,
• światowa premiera: Péter Eötvös: “Valuska” (Hungarian State Opera),
• młody śpiewak: Justin Austin / Arnheiður Eiríksdóttir.

Za to w latach 2020-2021 nagrody zostały przyznane tylko raz. Wśród zwycięzców są m.in.:

• • chór: Metropolitan Opera,
  • dyrygent: Kirill Petrenko,

• scenografka: Małgorzata Szczęśniak,

• reżyser: Robert Carsen,
• edukacja i działalność społeczna: Birmingham Opera Company,
• śpiewaczka: Lise Davidsen,
• festiwal: Salzburg Festival,
• przywództwo w operze: Sir David Pountney,
• nagroda za całokształt: Bernard Haitink.

A co z Polakami? 

Oni także otrzymali wiele nagród International Opera Awards. Są to:

• 2014 – Andrzej Czajkowski: “The Merchant of Venice” – “Kupiec wenecki” (inscenizacja Bregenz Festival) – kategoria World Premiere (światowa premiera roku),
• 2015 – Aleksandra Kurzak – Opera Magazine Readers’ Award (nagroda czytelników magazynu “Opera”),
• 2017 – Władysław Żeleński: “Goplana” (Teatr Wielki w Warszawie) – kategoria Rediscovered Work (dzieło ponownie odkryte),
• 2018 – Piotr Beczała – kategoria Male Singer (śpiewak roku),
• 2018 – Mariusz Treliński – kategoria Director (reżyser roku),
• 2019 – Waldemar Dąbrowski – kategoria Leadership (dyrektor roku),
• 2020/2021 – Małgorzata Szczęśniak – kategoria Designer (scenograf roku),
• 2020/2021 – Sir David Pountney (ma polskie korzenie) – kategoria Leadership (dyrektor roku),
• 2020/2021 – Jakub Józef Orliński: “Facce d’amore” (Erato) – kategoria Recording (Solo Recital) (nagranie recitalu solowego),
• 2020/2021 – Stanisław Moniuszko: “Paria” (Teatr Wielki im. Stanisława Moniuszki w Poznaniu) – kategoria Rediscovered Work (dzieło ponownie odkryte),
• 2023 – Stanisław Moniuszko: “Jawnuta” (Teatr Wielki im. Stanisława Moniuszki w Poznaniu) – kategoria Rediscovered Work,
• 2023 – Andrzej Filończyk – kategoria Young Singer (młody artysta).

Gala nagród w 2023 roku odbyła się 9 listopada w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej w Warszawie.

Nagroda Fundacji Muzycznej Léonie Sonning

Nagroda Fundacji Muzycznej Léonie Sonning (ang. Léonie Sonning Music Prize) to najważniejsze duńskie wyróżnienie muzyczne, przyznawane corocznie artystom o międzynarodowej renomie – kompozytorom, dyrygentom, instrumentalistom i wokalistom.

Historia i zasady przyznawania

Nagroda została ustanowiona w 1959 roku przez Léonie Sonning (z domu Rothenburg, 1894–1970). Pierwszym laureatem był Igor Strawinski (rosyjski dyrygent, pianista i kompozytor, który tworzył w XX wieku. Jego dzieła balansują między tradycją a awangardą).

W 1965 roku powstała The Léonie Sonning Music Foundation. Jej rolą jest wybieranie laureatów kolejnych nagród. 

W skład rady fundacji wchodzi pięć osób:

• czterech ekspertów muzycznych – trzech wybierają wspólnie Królewskie Duńskie Konserwatorium Muzyczne, Danmarks Radio, Det Kongelige Teater i Det Kongelige Kapel, a jednego członka wybiera sama rada,
• piątym jest specjalista w dziedzinie prawa, również wybierany przez radę.

W razie potrzeby może być powołany także szósty członek.

Nagroda i ceremonia

Laureaci Nagrody Muzycznej Fundacji Léonie Sonning otrzymują:

• dyplom w języku duńskim,
• nagrodę pieniężną (od 2016 roku jest to 100 tysięcy euro, ale kwota ta zmieniała się na przestrzeni lat, więc jeśli ten temat cię interesuje, sprawdź aktualną wysokość nagrody),
• monotypię autorstwa duńskiej artystki Mai Lisy Engelhardt.

Uroczystość wręczenia odbywa się zazwyczaj w Kopenhadze, w ramach koncertu z udziałem laureata. Artyści często prowadzą też kursy mistrzowskie dla duńskich muzyków.

Uwaga na pomyłki!

Nagroda Fundacji Muzycznej Léonie Sonning nie jest związana z Nagrodą Sonning (Sonningprisen) – wyróżnieniem za wybitne osiągnięcia w kulturze europejskiej, ufundowanym przez Carla Johanna Sonninga (1879–1937), męża Léonie Sonning, pisarza i wydawcę.

Jubileusz 50-lecia

W kwietniu 2009 roku Fundacja Muzyczna Léonie Sonning świętowała 50-lecie ustanowienia nagrody. Z tej okazji w Duńskiej Królewskiej Akademii Muzycznej odbyły się koncerty oraz panel dyskusyjny z udziałem trojga wcześniejszych laureatów, którymi byli:

• Sofija Gubajdulina – rosyjska kompozytorka, znana z łączenia tradycji muzyki sakralnej z nowoczesnymi technikami oraz eksperymentami,
• Per Nørgård – duński twórca, jeden z najwybitniejszych skandynawskich kompozytorów XX wieku,
• György Kurtág – węgierski kompozytor i pedagog, ceniony za mistrzowskie miniatury kameralne.

Laureaci Nagrody Fundacji Muzycznej Léonie Sonning

A kim są laureaci tej prestiżowej nagrody? Sprawdźmy!

• • 1959 – Igor Strawinski (Stany Zjednoczone) – kompozytor,
  • 1965 – Leonard Bernstein (Stany Zjednoczone) – dyrygent,
  • 1966 – Birgit Nilsson (Szwecja) – sopranistka,

• 1967 – Witold Lutosławski (Polska) – kompozytor,

• • 1968 – Benjamin Britten (Wielka Brytania) – kompozytor,
  • 1969 – Boris Christow (Bułgaria) – śpiewak (bas),
  • 1970 – Sergiu Celibidache (Rumunia) – dyrygent,
  • 1971 – Artur Rubinstein (Stany Zjednoczone) – pianista,
  • 1972 – Yehudi Menuhin (Stany Zjednoczone) – skrzypek,
  • 1973 – Dmitrij Szostakowicz (ZSRR) – kompozytor,
  • 1974 – Andrés Segovia (Hiszpania) – gitarzysta,
  • 1975 – Dietrich Fischer-Dieskau (Niemcy) – śpiewak (baryton),
  • 1976 – Mogens Wöldike (Dania) – dyrygent,
  • 1977 – Olivier Messiaen (Francja) – kompozytor,
  • 1978 – Jean-Pierre Rampal (Francja) – flecista,
  • 1979 – Janet Baker (Wielka Brytania) – mezzosopranistka,
  • 1980 – Marie-Claire Alain (Francja) – organistka,
  • 1981 – Mstisław Rostropowicz (ZSRR) – wiolonczelista,
  • 1982 – Isaac Stern (Stany Zjednoczone) – skrzypek,
  • 1983 – Rafael Kubelík (Czechosłowacja) – dyrygent,
  • 1984 – Miles Davis (Stany Zjednoczone) – kompozytor i trębacz,
  • 1985 – Pierre Boulez (Francja) – kompozytor i dyrygent,
  • 1986 – Swietosław Richter (ZSRR) – pianista,
  • 1987 – Heinz Holliger (Szwajcaria) – oboista,
  • 1988 – Peter Schreier (Niemcy) – śpiewak (tenor),
  • 1989 – Gidon Kremer (ZSRR) – skrzypek,
  • 1990 – György Ligeti (Węgry) – kompozytor,
  • 1991 – Eric Ericson (Szwecja) – dyrygent chóralny,
  • 1992 – Georg Solti (Węgry) – dyrygent,
  • 1993 – Nikolaus Harnoncourt (Austria) – dyrygent,

• 1994 – Krystian Zimerman (Polska) – pianista,

• 1995 – Jurij Baszmiet (Rosja) – altowiolista,
• 1996 – Per Nørgård (Dania) – kompozytor,
• 1997 – András Schiff (Wielka Brytania) – pianista,
• 1998 – Hildegard Behrens (Niemcy) – sopranistka,
• 1999 – Sofija Gubajdulina (Rosja) – kompozytorka,
• 2000 – Michala Petri (Dania) – flecistka,
• 2001 – Anne-Sophie Mutter (Niemcy) – skrzypaczka,
• 2002 – Alfred Brendel (Austria) – pianista,
• 2003 – György Kurtág (Węgry) – kompozytor,
• 2004 – Keith Jarrett (Stany Zjednoczone) – pianista,
• 2005 – John Eliot Gardiner (Wielka Brytania) – dyrygent,
• 2006 – Yo-Yo Ma (Stany Zjednoczone) – wiolonczelista,
• 2007 – Lars Ulrik Mortensen (Dania) – dyrygent, klawesynista,
• 2008 – Arvo Pärt (Estonia) – kompozytor,
• 2009 – Daniel Barenboim (Argentyna) – dyrygent, pianista,
• 2010 – Cecilia Bartoli (Włochy) – mezzosopranistka,
• 2011 – Kaija Saariaho (Finlandia) – kompozytorka,
• 2012 – Jordi Savall (Hiszpania) – dyrygent,
• 2013 – Simon Rattle (Wielka Brytania) – dyrygent,
• 2014 – Martin Fröst (Szwecja) – klarnecista,
• 2015 – Thomas Adès (Wielka Brytania) – kompozytor i dyrygent,
• 2016 – Herbert Blomstedt (Szwecja) – dyrygent,
• 2017 – Leonidas Kawakos (Grecja) – skrzypek,
• 2018 – Mariss Jansons (Łotwa) – dyrygent,
• 2019 – Hans Abrahamsen (Dania) – kompozytor,
• 2020 – Barbara Hannigan (Kanada) – sopranistka, dyrygentka,
• 2021 – Unsuk Chin (Korea Południowa) – kompozytorka,
• 2022 – Pierre-Laurent Aimard (Francja) – pianista,
• 2023 – Evelyn Glennie (Szkocja) – perkusistka,
• 2024 – Emmanuel Pahud (Szwajcaria) – flecista,
• 2025 – Den Danske Strygekvartet (Dania) – kwartet smyczkowy.

Ciekawe, który Polak zostanie wyróżniony jako kolejny!

Nagroda Muzyczna Ernsta von Siemensa

Nagroda Muzyczna Ernsta von Siemensa (niem. Ernst von Siemens Musikpreis) to niemieckie wyróżnienie muzyczne, ustanowione w 1972 roku przez przemysłowca Ernsta von Siemensa. Przyznawane jest od 1974 roku przez Bawarską Akademię Sztuk Pięknych. Często określa się je mianem “muzycznej Nagrody Nobla”.

Historia Nagrody Muzycznej Ernsta von Siemensa

Nagrodę w 1972 roku ufundował Ernst von Siemens (1903–1990) – niemiecki przemysłowiec i miłośnik muzyki klasycznej, który po II wojnie światowej odbudował przedsiębiorstwo Siemens.

Od początku istnienia nagrody finansowanie zapewnia Fundacja Muzyczna Ernsta von Siemensa z siedzibą w Szwajcarii. Za to wręczenie nagród odbywa się w Monachium, w zapierającej dech w piersiach sali Hercules Hall.

W jakich kategoriach przyznawana jest ta nagroda?

Nagroda Muzyczna Ernsta von Siemensa – w przeciwieństwie do Nagrody Fundacji Muzycznej Léonie Sonning – przyznawana jest w kilku kategoriach:

• nagroda główna – dla wybitnych kompozytorów i wykonawców muzyki; od lat uznawana za jedno z najważniejszych wyróżnień muzycznych na świecie (nic dziwnego, skoro nazywa się ją “muzycznym Noblem”),
• nagroda promocyjna (Förderpreis Komposition) – dla młodych kompozytorów, 
• nagroda dla zespołów (Förderpreis Ensemble) – ustanowiona w 2021 roku.

W 2025 roku wysokość nagrody głównej wynosiła 250 000 euro, a nagrody dla zespołów – 75 000 euro.

Laureaci Nagrody Głównej Ernsta von Siemensa

Wśród laureatów tej prestiżowej nagrody są:

• • 1974 – Benjamin Britten (Wielka Brytania) – kompozytor,
  • 1975 – Olivier Messiaen (Francja) – kompozytor,
  • 1976 – Mstisław Rostropowicz (ZSRR) – wiolonczelista, dyrygent
  • 1977 – Herbert von Karajan (Austria) – dyrygent,
  • 1978 – Rudolf Serkin (Stany Zjednoczone) – pianista,
  • 1979 – Pierre Boulez (Francja) – kompozytor, dyrygent,
  • 1980 – Dietrich Fischer-Dieskau (Niemcy) – śpiewak (baryton),
  • 1981 – Elliott Carter (Stany Zjednoczone) – kompozytor,
  • 1982 – Gidon Kremer (Łotwa) – skrzypek,

• 1983 – Witold Lutosławski (Polska) – kompozytor,

• 1984 – Yehudi Menuhin (Stany Zjednoczone/Wielka Brytania) – skrzypek, dyrygent,
• 1985 – Andrés Segovia (Hiszpania) – gitarzysta,
• 1986 – Karlheinz Stockhausen (Niemcy) – kompozytor,
• 1987 – Leonard Bernstein (Stany Zjednoczone) – dyrygent, kompozytor,
• 1988 – Peter Schreier (Niemcy) – śpiewak (tenor), dyrygent,
• 1989 – Luciano Berio (Włochy) – kompozytor,
• 1990 – Hans Werner Henze (Niemcy) – kompozytor,
• 1991 – Heinz Holliger (Szwajcaria) – oboista, dyrygent, kompozytor,
• 1992 – Howard C. Robbins Landon (Stany Zjednoczone) – muzykolog,
• 1993 – György Ligeti (Węgry) – kompozytor,
• 1994 – Claudio Abbado (Włochy) – dyrygent,
• 1995 – Harrison Birtwistle (Wielka Brytania) – kompozytor,
• 1996 – Maurizio Pollini (Włochy) – pianista,
• 1997 – Helmut Lachenmann (Niemcy) – kompozytor,
• 1998 – György Kurtág (Węgry) – kompozytor,
• 1999 – Arditti Quartet (Wielka Brytania) – kwartet smyczkowy,
• 2000 – Mauricio Kagel (Argentyna/Niemcy) – kompozytor, reżyser,
• 2001 – Reinhold Brinkmann (Niemcy) – muzykolog,
• 2002 – Nikolaus Harnoncourt (Austria) – dyrygent, wiolonczelista,
• 2003 – Wolfgang Rihm (Niemcy) – kompozytor,
• 2004 – Alfred Brendel (Austria) – pianista,
• 2005 – Henri Dutilleux (Francja) – kompozytor,
• 2006 – Daniel Barenboim (Argentyna) – pianista, dyrygent,
• 2007 – Brian Ferneyhough (Wielka Brytania) – kompozytor,
• 2008 – Anne-Sophie Mutter (Niemcy) – skrzypaczka,
• 2009 – Klaus Huber (Szwajcaria) – kompozytor,
• 2010 – Michael Gielen (Austria/Niemcy) – dyrygent, kompozytor,
• 2011 – Aribert Reimann (Niemcy) – kompozytor,
• 2012 – Friedrich Cerha (Austria) – kompozytor, dyrygent,
• 2013 – Mariss Jansons (Łotwa) – dyrygent,
• 2014 – Peter Gülke (Niemcy) – dyrygent, muzykolog,
• 2015 – Christoph Eschenbach (Niemcy) – pianista, dyrygent,
• 2016 – Per Nørgård (Dania) – kompozytor,
• 2017 – Pierre-Laurent Aimard (Francja) – pianista,
• 2018 – Beat Furrer (Austria/Szwajcaria) – kompozytor, dyrygent,
• 2019 – Rebecca Saunders (Wielka Brytania) – kompozytorka,
• 2020 – Tabea Zimmermann (Niemcy) – altowiolistka,
• 2021 – Georges Aperghis (Grecja/Francja) – kompozytor,
• 2022 – Olga Neuwirth (Austria) – kompozytorka,
• 2023 – George Benjamin (Wielka Brytania) – kompozytor, dyrygent,
• 2024 – Unsuk Chin (Korea Południowa) – kompozytorka,
• 2025 – Simon Rattle (Wielka Brytania) – dyrygent.

Dotychczas został nią wyróżniony tylko jeden Polak, ale liczymy na to, że w przyszłości będzie ich więcej. 

Laureaci nagrody dla młodych kompozytorów

• 1990 – Michael Jarrell, George Lopez,
• 1991 – Herbert Willi,
• 1992 – Beat Furrer, Benedict Mason,
• 1993 – Sylvia Fomina, Param Vir,
• 1994 – Hans-Jürgen von Bose, Marc-André Dalbavie, Luca Francesconi,
• 1995 – Gerd Kühr, Philippe Hurel,
• 1996 – Volker Nickel, Rebecca Saunders,
• 1997 – Moritz Eggert, Mauricio Sotelo,
• 1998 – Antoine Bonnet, Claus-Steffen Mahnkopf,
• 1999 – Thomas Adès, Olga Neuwirth,
• 2000 – Hanspeter Kyburz, Augusta Read Thomas, Andrea Lorenzo Scartazzini,
• 2001 – Isabel Mundry, André Werner, José María Sánchez-Verdú,
• 2002 – Mark Andre, Jan Müller-Wieland, Charlotte Seither,
• 2003 – Chaya Czernowin, Christian Jost, Jörg Widmann,
• 2004 – Fabien Lévy, Johannes Maria Staud, Enno Poppe,
• 2005 – Sebastian Claren, Philipp Maintz, Michel van der Aa,
• 2006 – Jens Joneleit, Alexander Muno, Athanasia Tzanou,
• 2007 – Vykintas Baltakas, Markus Hechtle,
• 2008 – Dieter Ammann, Márton Illés, Wolfram Schurig,
• 2009 – Francesco Filidei, Miroslav Srnka, Lin Yang,
• 2010 – Pierluigi Billone, Arnulf Herrmann, Oliver Schneller,
• 2011 – Steven Daverson, Hèctor Parra, Hans Thomalla,
• 2012 – Luke Bedford, Zeynep Gedizlioğlu, Ulrich Alexander Kreppein,
• 2013 – David Philip Hefti, Samy Moussa, Marko Nikodijevic,
• 2014 – Simone Movio, Brigitta Muntendorf, Luis Codera Puzo,
• 2015 – Birke J. Bertelsmeier, Mark Barden, Christian Mason,
• 2016 – Milica Djordjević, David Hudry, Gordon Kampe,
• 2017 – Michael Pelzel, Simon Steen-Andersen, Lisa Streich,
• 2018 – Clara Iannotta, Timothy McCormack, Oriol Saladrigues,
• 2019 – Annesley Black, Ann Cleare, Mithatcan Öcal,
• 2020 – Catherine Lamb, Francesca Verunelli, Samir Amarouch,
• 2021 – Malte Giesen, Mirela Ivičević, Yair Klartag,
• 2022 – Benjamin Attahir, Naomi Pinnock, Mikel Urquiza,
• 2023 – Sara Glojnarić, Alex Paxton, Eric Wubbels,
• 2024 – Yiqing Zhu, Daniele Ghisi, Bára Gísladóttir,
• 2025 – Ashkan Behzadi, Bastien David, Kristine Tjøgersen.

Laureaci Nagrody dla Zespołów (Förderpreis Ensemble)

• 2021/2022 – Spółdzielnia Muzyczna (Polska), Explore Ensemble (Wielka Brytania),
• 2023 – Ekmeles (USA), NAMES (Niemcy),
• 2024 – Frames Percussion (Szwajcaria), Broken Frames Syndicate (Holandia),
• 2025 – kolektyw Lovemusic (Wielka Brytania), zespół Tacet(i) (Niemcy).

Choć ostatnia z nagród ma krótką historię, to w pierwszym roku jej istnienia zostali nagrodzeni Polacy. Jest to nie lada wyróżnienie!

Fryderyk – polska nagroda muzyczna

Fryderyk to polska nagroda muzyczna, przyznawana corocznie od 1995 roku przez Związek Producentów Audio-Video (ZPAV) za osiągnięcia w rodzimym przemyśle muzycznym. Od 2000 roku o nominacjach i laureatach decyduje powołana przez ZPAV Akademia Fonograficzna.

Nagrody są przyznawane w trzech sekcjach: 

• muzyki rozrywkowej, 
• muzyki jazzowej,
• muzyki klasycznej. 

Fryderyki, nazwane na cześć Fryderyka Chopina, trafiają do artystów, kompozytorów, producentów, realizatorów dźwięku, reżyserów nagrań i teledysków oraz twórców opraw graficznych albumów. Poza kategoriami konkursowymi wręczane są także Złote Fryderyki za całokształt twórczości.

Ceremonie odbywają się co roku i są transmitowane w telewizji – głównie przez TVP, a także TVN, TV Puls i Metro. Od 2007 roku format gal był modyfikowany. Obecnie od 2025 roku odbywają się oddzielne uroczystości dla każdej z trzech sekcji.

Fryderyki są uważane za najważniejsze polskie nagrody muzyczne i porównywane do amerykańskich Grammy. Najbardziej utytułowaną laureatką jest Katarzyna Nosowska – 34 nagrody z 87 nominacji. A jak wygląda sprawa w samej kategorii muzyki klasycznej? Za chwilę się temu przyjrzymy!

Kategorie Fryderyków – muzyka klasyczna

W jakich kategoriach przyznawana jest ta nagroda? 

• najwybitniejsze nagranie muzyki polskiej,
• album roku – recital solowy,
• album roku – muzyka kameralna,
• album roku – muzyka kameralna – większe składy,
• album roku – muzyka kameralna – wokalna,
• album roku – muzyka współczesna,
• album roku – muzyka dawna,
• album roku – muzyka orkiestrowa,
• album roku – muzyka koncertująca, 
• album roku – muzyka oratoryjna i operowa, 
• album roku – muzyka chóralna,
• album roku – klasyka – crossover.

Oprócz nich przyznawana jest także nagroda specjalna, którą jest Złoty Fryderyk. 

Ceremonie wręczenia Fryderyków

Fryderyki są wręczane corocznie od 1995 roku podczas uroczystych gal, które odbywają się w różnych miastach Polski. Prowadzącymi były znane postacie polskiego świata muzyki i mediów, a większość uroczystości była transmitowana w telewizji. W ostatnich latach gale były podzielone na sekcje: muzyki rozrywkowej, jazzowej i klasycznej (w różnych konfiguracjach).

Pierwszą ceremonię, która odbyła się w 1995 roku w Teatrze Polskim w Warszawie, poprowadzili Kora i Marek Niedźwiedzki. Przez kilka kolejnych lat odbywały się one w Sali Kongresowej w Warszawie, a prowadzący zmieniali się co roku. 10. gala odbyła się w Traffic Clubie w Warszawie, a prowadzącym był Hirek Wrona. 

Od 2017 roku gale są dzielone. W tym artykule wspomnimy tylko o tych związanych z muzyką klasyczną (gale te łączyły muzykę klasyczną i jazz):

• 2007 rok – Bazylika Najświętszego Serca Jezusowego w Warszawie (prowadzącymi byli Tomasz Kammel i Maciej Ulewicz),
• 2008 rok – ta sama lokalizacja (prowadzącą była Iwona Schymalla),
• 2009 rok – ta sama lokalizacja (prowadzącymi byli Marta Perchuć-Burzyńska i Artur Ruciński).

Później znów połączono wszystkie kategorie w jedną galę. Zmieniło się to dopiero w 2015 roku, kiedy to muzyka klasyczna zyskała własną ceremonię:

• 2015 rok – Sala Kolumnowa Wydziału Historii UW w Warszawie (prowadzący: Piotr Polk, Andrzej Puczyński),
• 2016 rok – Studio Koncertowe Polskiego Radia w Warszawie (prowadzący: Barbara Schabowska, Paweł Sztompke), 
• 2017 rok – ta sama lokalizacja (prowadzący: Jacek Hawryluk),
• 2018 rok – ta sama lokalizacja i prowadzący,
• 2019 rok – NOSPR w Katowicach (prowadzący: Gabi Drzewiecka, Robert Kamyk),
• 2020 rok – ta sama lokalizacja (prowadzący: Agata Kwiecińska, Marcin Majchrowski),
• 2021 rok – Opera na Zamku w Szczecinie (prowadzący: Katarzyna Sanocka, Andrzej Sułek),
• 2022 rok – ta sama lokalizacja i prowadzący,
• 2023 rok – Mediateka w Tychach (prowadzący: Mariusz Gradowski),
• 2024 rok – NOSPR (prowadzący: Katarzyna Sanocka, Robert Kamyk), 
• 2025 rok – ta sama lokalizacja (prowadzący: Artur Orzech, Katarzyna Sanocka).

Laureaci Fryderyków (muzyka klasyczna)

A kogo znajdziemy wśród laureatów Nagrody Fryderyk w kategorii muzyki klasycznej? W 2025 roku są to:

• album roku – muzyka chóralna – Witold Szalonek: Pieśni o Śląsku,
• album roku – muzyka dawna – Christoph Willibald Gluck: Orfeo & Euridice,
• album roku – muzyka oratoryjna i operowa – Karol Szymanowski,
• album roku – muzyka kameralna – wokalna – Ludomir Różycki: Pieśni zebrane,
• album roku – muzyka koncertująca – Witold Szalonek: Connections,
• album roku – muzyka orkiestrowa – Szymanowski Reimagined,
• album roku – recital solowy – J.S. Bach: Goldberg Variations,
• album roku – muzyka współczesna – Jerzy Kornowicz / Michał Rusinek: Album rodzinny,
• najwybitniejsze nagranie muzyki polskiej – Grażyna Bacewicz: Complete Symphonic Works Vol. 3,
• album roku – muzyka kameralna – duety – Wieniawski, Paderewski, Lutosławski,
• album Roku Muzyka Kameralna – Większe Składy – Penderecki, Szymanowski, Bacewicz, Górecki, Łukaszewski,
• album Roku Klasyka – Crossover – Tęskni dzioucha do syneczka – Songs of Silesian Uprisings.