{"id":99121,"date":"2026-10-02T14:36:31","date_gmt":"2026-10-02T13:36:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ebilet.pl\/now\/?p=99121"},"modified":"2026-10-02T14:36:34","modified_gmt":"2026-10-02T13:36:34","slug":"jesienna-chandra-nasze-propozycje-na-umilenie-tego-czasu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ebilet.pl\/now\/jesienna-chandra-nasze-propozycje-na-umilenie-tego-czasu\/","title":{"rendered":"Jesienna chandra? Nasze propozycje na umilenie tego czasu"},"content":{"rendered":"\n
\n
\n
\n
\n

Czym jest jesienna chandra?<\/strong><\/h2>\n

Jeszcze niedawno budzi\u0142e\u015b si\u0119 bez wi\u0119kszego problemu wcze\u015bnie rano, jeszcze o wschodzie s\u0142o\u0144ca, a wieczorem starcza\u0142o czasu na spacer po pracy (i to nie w ciemno\u015bciach!). Teraz zmrok zapada coraz szybciej, a za chwil\u0119 b\u0119dzie ciemno jeszcze zanim zd\u0105\u017cysz wyj\u015b\u0107 z biura. Mo\u017ce ju\u017c teraz wstajesz rano z uczuciem, jakby kto\u015b w\u0142\u0105czy\u0142 ci tryb oszcz\u0119dzania energii? Trudno zwlec si\u0119 z \u0142\u00f3\u017cka, gdy za oknem panuje mrok\u2026 By\u0107 mo\u017ce dopad\u0142a ci\u0119 jesienna chandra.\u00a0<\/span><\/p>\n

Chandra czy depresja sezonowa \u2013 to nie to samo<\/strong><\/h3>\n

Warto ju\u017c na pocz\u0105tku rozdzieli\u0107 dwa poj\u0119cia, kt\u00f3re cz\u0119sto traktujemy jak synonimy. <\/span>Jesienna chandra<\/b> to stan przej\u015bciowy i \u0142agodny. Wi\u0105\u017ce si\u0119 z obni\u017conym nastrojem, spadkiem energii, wi\u0119ksz\u0105 senno\u015bci\u0105, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 wraz ze zmian\u0105 pory roku i najcz\u0119\u015bciej ust\u0119puj\u0105 same, bez wi\u0119kszej ingerencji z naszej strony. Nie wymagaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c wizyty u lekarza.\u00a0<\/span><\/p>\n

Depresja sezonowa, czyli SAD <\/b>(<\/span>Seasonal Affective Disorder<\/span><\/i>), to ju\u017c co\u015b powa\u017cniejszego: zaburzenie afektywne, kt\u00f3re pojawia si\u0119 cyklicznie \u2013 zwykle oko\u0142o pa\u017adziernika \u2013 i mo\u017ce trwa\u0107 od kilku tygodni do nawet kilku miesi\u0119cy.<\/span>\u00a0<\/b><\/p>\n

Kluczowa r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy tymi dwoma zjawiskami le\u017cy w nat\u0119\u017ceniu i czasie trwania objaw\u00f3w.<\/b> Chandra mija po lepszym dniu, a SAD nie ust\u0119puje mimo pr\u00f3b poprawy nastroju i wp\u0142ywa na wszystkie obszary \u017cycia \u2013 osobiste, zawodowe i spo\u0142eczne.<\/span><\/p>\n

Co dzieje si\u0119 w naszym ciele, gdy dni robi\u0105 si\u0119 kr\u00f3tsze? Czyli sk\u0105d bierze si\u0119 chandra<\/strong><\/h3>\n

Za sezonowym spadkiem nastroju stoi przede wszystkim biologia, a konkretnie \u2013 <\/span>\u015bwiat\u0142o<\/b>. Latem, gdy cz\u0119sto przebywamy na zewn\u0105trz, jeste\u015bmy wystawieni na na\u015bwietlenie rz\u0119du 100 tysi\u0119cy luks\u00f3w, co pobudza m\u00f3zg do produkcji serotoniny, czyli neuroprzeka\u017anika \u201cdobrego samopoczucia\u201d. Jesieni\u0105, gdy dni staj\u0105 si\u0119 kr\u00f3tsze, a niebo coraz cz\u0119\u015bciej pokrywaj\u0105 chmury, w przeci\u0119tnie o\u015bwietlonym pomieszczeniu mamy do dyspozycji zaledwie oko\u0142o 500 luks\u00f3w (to typowe nat\u0119\u017cenie \u015bwiat\u0142a do pracy przy biurku, a wiemy, \u017ce jesieni\u0105 cz\u0119sto trzeba za\u015bwieci\u0107 \u015bwiat\u0142o, bo to s\u0142oneczne jest niewystarczaj\u0105ce). W tym samym czasie <\/span>ro\u015bnie poziom melatoniny<\/b> \u2013 hormonu odpowiedzialnego za senno\u015b\u0107 \u2013 co t\u0142umaczy, dlaczego jesieni\u0105 chce nam si\u0119 spa\u0107 bardziej i dlaczego budzimy si\u0119 zm\u0119czeni (pomijaj\u0105c fakt, \u017ce ruszamy si\u0119 wtedy mniej, sp\u0119dzamy mniej czasu na powietrzu i zarywamy noce z serialami \u2013 co r\u00f3wnie\u017c ma wp\u0142yw na jako\u015b\u0107 snu i nasz poziom wypocz\u0119cia po nim).<\/span><\/p>\n

Do tego dochodzi jeszcze jeden czynnik, czyli <\/span>witamina D<\/b>. Badania z 2013 roku wykaza\u0142y zwi\u0105zek mi\u0119dzy jej niedoborem a wy\u017cszym ryzykiem wyst\u0105pienia depresji. Jesieni\u0105, gdy s\u0142o\u0144ca jest mniej, jej poziom w organizmie naturalnie spada.<\/span><\/p>\n

Kto jest najbardziej nara\u017cony na jesienn\u0105 chandr\u0119 lub SAD?<\/strong><\/h3>\n

Sezonowe zaburzenia nastroju cz\u0119\u015bciej dotykaj\u0105 kobiet. Najcz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy 20. a 40. rokiem \u017cycia. Co ciekawe, SAD wyst\u0119puje cz\u0119\u015bciej u os\u00f3b mieszkaj\u0105cych z dala od r\u00f3wnika, gdzie r\u00f3\u017cnice w d\u0142ugo\u015bci dnia mi\u0119dzy porami roku s\u0105 wi\u0119ksze. Wydaje si\u0119 to logiczne \u2013 ludzie w tych regionach maj\u0105 zdecydowanie mniej s\u0142o\u0144ca.<\/span><\/p>\n

Znajomo\u015b\u0107 tych mechanizm\u00f3w to dopiero pocz\u0105tek. O wiele wa\u017cniejsze pytanie brzmi: co zrobi\u0107, gdy chandra puka do naszych drzwi? Zobacz sposoby na umilenie tego czasu!<\/span><\/p>\n<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n
\n
\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n
\n
\n
\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

\n
\n
\n
\n

10 sposob\u00f3w, kt\u00f3re umil\u0105 ci jesienne dni<\/strong><\/h2>\n

Zebrali\u015bmy dla ciebie 10 sposob\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 sprawi\u0107, \u017ce szare, bure i ponure jesienne dni b\u0119d\u0105 troch\u0119 bardziej zno\u015bne. Nie obiecujemy gruszek na wierzbie ani tego, \u017ce gdy skorzystasz z kt\u00f3rego\u015b z tych sposob\u00f3w, twoje \u017cycie b\u0119dzie nagle wspania\u0142e i ju\u017c nigdy nie do\u015bwiadczysz jesiennej chandry. Nie. Ale <\/span>obiecujemy, \u017ce sp\u0119dzisz ten czas troch\u0119 inaczej ni\u017c tylko narzekaj\u0105c na pogod\u0119 i swoje po\u0142o\u017cenie geograficzne<\/b>.\u00a0<\/span><\/p>\n

1. Wychodzenie na dw\u00f3r, szczeg\u00f3lnie gdy \u015bwieci s\u0142o\u0144ce<\/strong><\/h3>\n

Mo\u017cesz wychodzi\u0107 na dw\u00f3r, na pole, na powietrze, do parku \u2013 jednym s\u0142owem: dok\u0105d tylko chcesz. Zamiast teraz robi\u0107 tzw. g\u00f3wnoburz\u0119 o to, czy lepiej wychodzi\u0107 na dw\u00f3r czy jednak na pole \u2013 sp\u00f3jrz przez okno. Jaka jest teraz pogoda? Czy s\u0142o\u0144ce pr\u00f3buje si\u0119 przebi\u0107 przez chmury? A mo\u017ce \u015bwieci tak, \u017ce niemal wypala ci ga\u0142ki oczne?\u00a0<\/span><\/p>\n

O ile nie wieje jak w Kieleckim (\u017ceby nie powiedzie\u0107 inaczej, bo to jednak kulturalna strona) i nie leje tak, \u017ce jedyn\u0105 opcj\u0105 jest p\u0142ywanie kajakiem tudzie\u017c pontonem \u2013 mo\u017cesz wyj\u015b\u0107 troch\u0119 na pole (\u017ceby nie by\u0142o, \u017ce tylko na dw\u00f3r). Jak masz przed blokiem chodnik, to te\u017c mo\u017cesz wyj\u015b\u0107, jak najbardziej.<\/span><\/p>\n

Zmierzamy do tego, \u017ce warto wychodzi\u0107 z domu, a nie zamyka\u0107 si\u0119 w swoich czterech \u015bcianach. <\/b>Nie jeste\u015bmy nied\u017awiedziami i nie musimy hibernowa\u0107. <\/span>Mo\u017cemy ubra\u0107 si\u0119 cieplej, zabra\u0107 ze sob\u0105 termos i wyj\u015b\u0107 na spacer.<\/b> To wa\u017cne, by \u0142apa\u0107 wszelkie promienie s\u0142oneczne, dzi\u0119ki kt\u00f3rej b\u0119dzie mniejsza szansa na niedob\u00f3r witaminy D (do niej jeszcze sobie wr\u00f3cimy). Poza tym, gdy wyjdziemy z domu, troch\u0119 si\u0119 poruszamy. A to tak\u017ce wa\u017cne, bo og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, tak statystycznie, to tego ruchu nam brakuje.\u00a0<\/span><\/p>\n

2. Pisanie dziennika<\/strong><\/h3>\n

To nie jest zaj\u0119cie tylko dla nastolatek. Pami\u0119tniki, dzienniki, journale i inne twory mo\u017ce pisa\u0107 ka\u017cdy, kto tylko chce (a uwierz nam, \u017ce w\u0142a\u015bnie ty tego chcesz, nawet je\u015bli twierdzisz inaczej). <\/span>Dziennik mo\u017cna prowadzi\u0107 na r\u00f3\u017cne sposoby. Mo\u017cesz:<\/b><\/p>\n