{"id":93165,"date":"2026-07-28T08:47:06","date_gmt":"2026-07-28T07:47:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ebilet.pl\/now\/?p=93165"},"modified":"2026-07-28T08:47:08","modified_gmt":"2026-07-28T07:47:08","slug":"muzyka-z-horrorow-jak-kompozytorzy-wywoluja-u-nas-ciarki-za-pomoca-dzwieku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ebilet.pl\/now\/muzyka-z-horrorow-jak-kompozytorzy-wywoluja-u-nas-ciarki-za-pomoca-dzwieku\/","title":{"rendered":"Muzyka z horror\u00f3w \u2013 jak kompozytorzy wywo\u0142uj\u0105 u nas ciarki za pomoc\u0105 d\u017awi\u0119ku?"},"content":{"rendered":"\n
\n
\n
\n
\n

Fizjologia strachu, czyli co d\u017awi\u0119k robi z twoim m\u00f3zgiem<\/strong><\/h2>\n

\u017beby zrozumie\u0107, dlaczego muzyka z horroru tak skutecznie wp\u0142ywa na poziom twojego przera\u017cenia, musisz pozna\u0107 jedn\u0105 ze struktur znajduj\u0105cych si\u0119 w twoim m\u00f3zgu. Przed tob\u0105 <\/span>cia\u0142o migda\u0142owate<\/b>. To parzysta, symetryczna, migda\u0142owata w kszta\u0142cie struktura ukryta w p\u0142atach skroniowych, b\u0119d\u0105ca cz\u0119\u015bci\u0105 uk\u0142adu limbicznego. <\/span>To ona odpowiada za rozpoznawanie i przetwarzanie emocji takich jak strach, z\u0142o\u015b\u0107, rado\u015b\u0107 czy wzruszenie <\/b>\u2013 i to ona jako pierwsza pada ofiar\u0105 ka\u017cdego dobrego kompozytora muzyki do horror\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Gdy muzyka wykonuje nag\u0142y zwrot \u2013 zmienia tempo, tonacj\u0119, dynamik\u0119, milknie na chwil\u0119 \u2013 cia\u0142o migda\u0142owate reaguje podobnie jak w przypadku realnego zagro\u017cenia. <\/b>Dlatego te\u017c <\/span>uruchamia reakcj\u0119 walcz lub uciekaj<\/b>. W\u0142a\u015bnie ta reakcja sprawia, \u017ce twoje serce przyspiesza, oddech si\u0119 skraca, mi\u0119\u015bnie napinaj\u0105 si\u0119 w gotowo\u015bci (w ko\u0144cu masz przygotowa\u0107 si\u0119 albo do walki, albo do ucieczki, w obu przypadkach musisz wi\u0119c zmobilizowa\u0107 swoje si\u0142y). <\/span>Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce twoje cia\u0142o dos\u0142ownie przygotowuje si\u0119 do ucieczki przed rekinem, duchem albo morderc\u0105 z siekier\u0105 <\/b>(w zale\u017cno\u015bci od tego, jaki film akurat ogl\u0105dasz). <\/span>Tylko, \u017ce\u2026 to zagro\u017cenie naprawd\u0119 nie istnieje. <\/b>Pojawia si\u0119 tylko na ekranie. M\u00f3zgowi nie robi to jednak r\u00f3\u017cnicy, bo on nie zdaje sobie sprawy z tego, \u017ce horror jest jedynie projekcj\u0105; nie ewoluowa\u0142 tak szybko, by na tym podstawowym, \u201cgadzim\u201d poziomie rozumie\u0107, \u017ce obraz w telewizji czy na ekranie komputera nie stanowi dla nas zagro\u017cenia. Gdyby to rozumia\u0142 \u2013 nie baliby\u015bmy si\u0119 horror\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Co ciekawe:<\/span> u os\u00f3b, u kt\u00f3rych cia\u0142o migda\u0142owate zosta\u0142o mechanicznie uszkodzone, reakcje l\u0119kowe potrafi\u0105 zanikn\u0105\u0107<\/b> (w zale\u017cno\u015bci oczywi\u015bcie od tego, z jakim uszkodzeniem mamy do czynienia). Takie osoby cz\u0119sto nie boj\u0105 si\u0119 film\u00f3w grozy, nie odczuwaj\u0105 napi\u0119cia ani dyskomfortu przy je\u017adzie na rollercoasterze ani w innych sytuacjach, kt\u00f3re u zdrowych ludzi wywo\u0142uj\u0105 niepok\u00f3j. To jeden z dowod\u00f3w na to, \u017ce strach wywo\u0142any muzyk\u0105 nie jest kwesti\u0105 wra\u017cliwo\u015bci, a neurobiologii w po\u0142\u0105czeniu z pewnymi w\u0142asnymi predyspozycjami.<\/span><\/p>\n<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n
\n
\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n
\n
\n
\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

\n
\n
\n
\n

Frisson a l\u0119k podczas ogl\u0105dania filmu<\/strong><\/h3>\n

Osobnym zjawiskiem jest <\/span>frisson \u2013 \u201cmuzyczne\u201d dreszcze, g\u0119sia sk\u00f3rka, mrowienie<\/b> \u2013 kt\u00f3re pojawia si\u0119 przy szczeg\u00f3lnie intensywnych momentach muzycznych. Towarzysz\u0105 mu przyspieszenie oddechu i t\u0119tna oraz zmiany w przewodnictwie sk\u00f3ry (czyli wspomniane mrowienie). Badania przeprowadzone przez Matthew Sachsa z uniwersytetu Harvarda z u\u017cyciem funkcjonalnego rezonansu magnetycznego wykaza\u0142y, \u017ce<\/span> osoby do\u015bwiadczaj\u0105ce frissonu maj\u0105 silniejsze po\u0142\u0105czenia mi\u0119dzy obszarami odpowiedzialnymi za s\u0142uchanie a tymi, kt\u00f3re przetwarzaj\u0105 emocje<\/b>.<\/span><\/p>\n

Co wi\u0119cej \u2013 <\/span>m\u00f3zg reaguje ju\u017c w czasie oczekiwania, gdy przewiduje nadchodz\u0105cy kulminacyjny moment<\/b> (\u0142\u0105czy si\u0119 to z dopamin\u0105, kt\u00f3ra nazywana lubi \u201cby\u0107 mo\u017ce\u201d \u2013 czyli oczekujemy, \u017ce by\u0107 mo\u017ce wydarzy si\u0119 co\u015b ciekawego, co tym bardziej wzmacnia nasze reakcje). Kiedy ten moment nast\u0105pi, \u201corganizm\u201d wzmacnia doznanie.\u00a0<\/span><\/p>\n

Kompozytorzy \u015bcie\u017cek d\u017awi\u0119kowych do horror\u00f3w doskonale to rozumiej\u0105 i bezwzgl\u0119dnie wykorzystuj\u0105, by stworzy\u0107 dzie\u0142a w jak najwi\u0119kszym stopniu wp\u0142ywaj\u0105ce na nasze emocje, by dos\u0142ownie wcisn\u0105\u0107 nas w fotel.<\/span><\/p>\n<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

\n
\n
\n
\n
\n

Przeczytaj te\u017c:<\/p>\n <\/div>\n

\n \n
\n
\n
\n <\/a>\n
\"\"<\/div>\n <\/div>\n
\n
\n
\n <\/span>\n 21.02.2025<\/span>\n <\/div>\n
\n
\n \n\n

Filmy<\/p>\n<\/a>\n <\/div>\n

\n \n\n

Polecane<\/p>\n<\/a>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n

\n \n Od<\/span>\n Nosferatu<\/span>\n do<\/span>\n Edwarda<\/span>\n \u2013<\/span>\n jak<\/span>\n zmienia\u0142y<\/span>\n si\u0119<\/span>\n wampiry?<\/span>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div> <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n
\n
\n
\n
\n

Jak kompozytorzy wywo\u0142uj\u0105 strach sam\u0105 muzyk\u0105?<\/strong><\/h2>\n

Kompozytorzy muzyki do horror\u00f3w maj\u0105 w swoim arsenale kilka sprawdzonych technik, za pomoc\u0105 kt\u00f3rych wzbudzaj\u0105 w nas strach.\u00a0<\/span><\/p>\n

Niskie cz\u0119stotliwo\u015bci i infrad\u017awi\u0119ki<\/strong><\/h3>\n

Drgania powietrza o bardzo niskiej cz\u0119stotliwo\u015bci s\u0105 odczuwane przez ca\u0142e cia\u0142o \u2013 uk\u0142ad kostny, mi\u0119\u015bniowy, a nawet narz\u0105dy wewn\u0119trzne. W\u0142a\u015bnie dlatego p\u0119dz\u0105ce wiolonczele, kontrabasy i uderzenia w kot\u0142y ze <\/span>Szcz\u0119k<\/span><\/i> Johna Williamsa wywo\u0142uj\u0105 fizyczne odczucie zagro\u017cenia. Re\u017cyser John Carpenter przy <\/span>Halloween<\/span><\/i> poszed\u0142 jeszcze dalej, stosuj\u0105c minimalistyczn\u0105, pulsuj\u0105c\u0105 struktur\u0119, kt\u00f3ra dzia\u0142a niemal jak bicie serca \u2013 przez co serce s\u0142uchacza mimowolnie zaczyna synchronizowa\u0107 si\u0119 z tym rytmem. Przyspiesza. A gdy przyspiesza \u2013 organizm wchodzi w tryb walki lub ucieczki.<\/span><\/p>\n

Wysokotonowy chaos<\/strong><\/h3>\n

Zam\u0119t w sekcji wysokich d\u017awi\u0119k\u00f3w \u2013 skrzypiec, tr\u0105bek \u2013 nie pozwala si\u0119 skupi\u0107. Wprowadza poczucie dezorientacji i paniki, odczuwane przede wszystkim przez umys\u0142, ale po cz\u0119\u015bci tak\u017ce przez cia\u0142o. S\u0142ynna scena pod prysznicem z <\/span>Psychozy<\/span><\/i> Bernarda Herrmanna to podr\u0119cznikowy przyk\u0142ad: muzycy graj\u0105cy gwa\u0142townie na instrumentach smyczkowych w wysokich rejestrach, tworz\u0105 d\u017awi\u0119kowy odpowiednik cios\u00f3w no\u017cem.<\/span><\/p>\n<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n
\n
\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n
\n
\n
\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

\n
\n
\n
\n

Dysonans harmoniczny<\/strong><\/h3>\n

D\u017awi\u0119ki zestawione w spos\u00f3b \u201cnieprawid\u0142owy\u201d harmonicznie \u2013 niespodziewane akordy, fa\u0142szywe interwa\u0142y \u2013 sprawiaj\u0105, \u017ce odczuwamy dyskomfort, mamy poczucie, \u017ce co\u015b jest nie tak. M\u00f3zg oczekuje rozwi\u0105zania harmonicznego, a gdy go nie dostaje, nadal tkwi w stanie podwy\u017cszonego niepokoju i stresu, przez co jeszcze \u0142atwiej nas przestraszy\u0107.<\/span><\/p>\n

Nag\u0142e zmiany dynamiki \u2013 jumpscare<\/strong><\/h3>\n

Cisza, po kt\u00f3rej nast\u0119puje nag\u0142y, g\u0142o\u015bny d\u017awi\u0119k, to klasyczny trik stosowany przez kompozytor\u00f3w w wielu filmach. Dzia\u0142a niemal zawsze, bo wykorzystuje wrodzony odruch \u201cm\u00f3zgu gadziego\u201d, kt\u00f3ry reaguje na nieoczekiwany bodziec zanim \u015bwiadoma my\u015bl (pojawiaj\u0105ca si\u0119 wolniej w wy\u017cszych warstwach m\u00f3zgu) zd\u0105\u017cy go przetworzy\u0107.<\/span><\/p>\n

Muzyka dzieci\u0119ca i ko\u0142ysanki<\/strong><\/h3>\n

To jeden z najbardziej wyrafinowanych zabieg\u00f3w. Ko\u0142ysanka z <\/span>Dziecka Rosemary<\/span><\/i>m \u2013 napisana przez Krzysztofa Komed\u0119 i \u015bpiewana przez Mi\u0119 Farrow \u2013 jest infantylnie prosta i melodyjnie pi\u0119kna. A jednocze\u015bnie buduje kontrast z tematyk\u0105 filmu tak silny, \u017ce jeszcze bardziej destabilizuje widza ni\u017c wprost straszna muzyka. Niewinno\u015b\u0107 w po\u0142\u0105czeniu z groz\u0105 jest bardziej niepokoj\u0105ca ni\u017c sama groza.<\/span><\/p>\n<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

\n
\n
\n
\n
\n

Przeczytaj te\u017c:<\/p>\n <\/div>\n

\n \n
\n
\n
\n <\/a>\n
\"\"<\/div>\n <\/div>\n
\n
\n
\n <\/span>\n 30.06.2025<\/span>\n <\/div>\n
\n
\n \n\n

Filmy<\/p>\n<\/a>\n <\/div>\n

\n \n\n

Polecane<\/p>\n<\/a>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n

\n \n Dlaczego<\/span>\n wszyscy<\/span>\n boimy<\/span>\n si\u0119<\/span>\n klaun\u00f3w?<\/span>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div> <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n
\n
\n
\n
\n

Jak odbieraliby\u015bmy horrory bez muzyki?<\/strong><\/h2>\n

Eksperymentowano z tym wielokrotnie. Efekt jest ka\u017cdorazowo taki sam:<\/span> film traci mniej po\u0142ow\u0119 swojego \u0142adunku emocjonalnego (wszystko zale\u017cy od konkretnej produkcji), przez co a\u017c tak bardzo si\u0119 go nie boimy<\/b>.<\/span><\/p>\n

S\u0142ynne jest \u0107wiczenie, kt\u00f3re mo\u017cesz przeprowadzi\u0107 samodzielnie: Obejrzyj scen\u0119 pod prysznicem z <\/span>Psychozy<\/span><\/i> bez d\u017awi\u0119ku. Hitchcock na etapie monta\u017cu nie chcia\u0142 w tej scenie w og\u00f3le dodawa\u0107 muzyki. Bernard Herrmann nalega\u0142 i nagra\u0142 s\u0142ynne smyczki wbrew woli re\u017cysera. Hitchcock pos\u0142ucha\u0142 partytury, potem obejrza\u0142 scen\u0119 z muzyk\u0105 i zmieni\u0142 zdanie. Podobno powiedzia\u0142, \u017ce muzyka jest warta tyle, ile po\u0142owa jego re\u017cyserii.<\/span><\/p>\n

Badania nad percepcj\u0105 d\u017awi\u0119ku pokazuj\u0105, \u017ce odpowiednio dobrana muzyka i efekty d\u017awi\u0119kowe w istotny spos\u00f3b wp\u0142ywaj\u0105 na odbi\u00f3r emocjonalny scen filmowych. <\/b>Kompozytorzy horror\u00f3w wykorzystuj\u0105 m.in. dysonanse, nag\u0142e zmiany dynamiki, wysokie i niskie cz\u0119stotliwo\u015bci oraz nieregularny rytm, by wzbudzi\u0107 u widza napi\u0119cie i poczucie zagro\u017cenia. Innymi s\u0142owy: <\/span>horror bez muzyki nadal by\u0142by horrorem, ale znacznie trudniej by\u0142oby mu wywo\u0142a\u0107 to charakterystyczne napi\u0119cie<\/b>.<\/span><\/p>\n

Co wi\u0119cej \u2013 muzyka uprzedza obraz. S\u0142yszysz niepokoj\u0105cy motyw zanim na ekranie cokolwiek si\u0119 stanie. I<\/span> to w\u0142a\u015bnie ta antycypacja jest cz\u0119sto bardziej przera\u017caj\u0105ca ni\u017c samo wydarzenie. <\/b>Tw\u00f3j m\u00f3zg sam dopowiada sobie scenariusze, a \u017caden z nich nie jest przyjemny \u2013 a czy prawdziwy? O tym przekonasz si\u0119 tylko wtedy, gdy b\u0119dziesz ogl\u0105da\u0107 dalej, mimo strachu.<\/span><\/p>\n<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

\n
\n
\n
\n
\n

Przeczytaj te\u017c:<\/p>\n <\/div>\n

\n \n
\n
\n
\n <\/a>\n
\"Muzyka<\/div>\n <\/div>\n
\n
\n
\n <\/span>\n 16.01.2024<\/span>\n <\/div>\n
\n
\n \n\n

Filmy<\/p>\n<\/a>\n <\/div>\n

\n \n\n

Muzyka<\/p>\n<\/a>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n

\n \n Muzyka<\/span>\n filmowa:<\/span>\n jak<\/span>\n \u015bcie\u017cka<\/span>\n d\u017awi\u0119kowa<\/span>\n wp\u0142ywa<\/span>\n na<\/span>\n ogl\u0105danie<\/span>\n film\u00f3w?<\/span>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div> <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n
\n
\n
\n
\n

Jak kultowe motywy muzyczne z film\u00f3w grozy oddzia\u0142uj\u0105 na m\u00f3zg<\/strong><\/h2>\n

Pewne motywy muzyczne wesz\u0142y do kultury tak g\u0142\u0119boko, \u017ce dzia\u0142aj\u0105 na nas nawet niezale\u017cnie od kontekstu filmowego. Wystarczy kilka nut \u2013 a strach sam si\u0119 pojawia. To efekt warunkowania.<\/span><\/p>\n

Psychoza<\/i> (Bernard Herrmann, 1960)<\/strong><\/h3>\n

D\u017awi\u0119ki grane na skrzypcach w g\u00f3rnym rejestrze, gwa\u0142townie, z nag\u0142ymi ci\u0119ciami \u2013 ta technika nazywana jest<\/span> col legno<\/span><\/i> (granie drewnian\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 smyczka zamiast w\u0142osiem). Herrmann pierwotnie nie m\u00f3g\u0142 przekona\u0107 do niej Hitchcocka, ale uda\u0142o mu si\u0119 to w ko\u0144cu i efekt by\u0142 rewolucyjny. Dzi\u015b te kilkana\u015bcie sekund d\u017awi\u0119ku to jeden z najbardziej rozpoznawalnych fragment\u00f3w w historii kina \u2013 i jednocze\u015bnie jeden z najbardziej skutecznych. Skrzypce przywo\u0142uj\u0105 skojarzenia z agresj\u0105 i niebezpiecze\u0144stwem na poziomie, kt\u00f3ry wyprzedza \u015bwiadom\u0105 analiz\u0119.\u00a0<\/span><\/p>\n

Halloween <\/i>(John Carpenter, 1978)<\/strong><\/h3>\n

Carpenter skomponowa\u0142 muzyk\u0119 do w\u0142asnego filmu samodzielnie. Stworzy\u0142 co\u015b genialnie prostego: pulsuj\u0105cy motyw w metrum 5\/4 (nieregularnym, kt\u00f3re samo w sobie buduje dyskomfort), minimalistyczny, powtarzalny niemal do hipnozy. Nie ma tu narastania ani rozwi\u0105zania. Motyw po prostu trwa niczym zagro\u017cenie, kt\u00f3re nie zamierza znikn\u0105\u0107; jak l\u0119k, kt\u00f3ry towarzyszy nam ka\u017cdego dnia, niezale\u017cnie od pory. Wielokrotne powt\u00f3rzenia sprawiaj\u0105, \u017ce m\u00f3zg zaczyna wi\u0105za\u0107 ten d\u017awi\u0119k z konkretnym zagro\u017ceniem: pojawia si\u0119 muzyka, pojawia si\u0119 Michael Myers. I czasem, ju\u017c po obejrzeniu filmu, wystarczy, \u017ce us\u0142yszysz t\u0119 muzyk\u0119, \u017ceby Myers zn\u00f3w si\u0119 pojawi\u0142, tym razem tylko w twojej g\u0142owie. A mimo to nadal b\u0119dzie wywo\u0142ywa\u0142 l\u0119k.<\/span><\/p>\n<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n
\n
\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n
\n
\n
\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

\n
\n
\n
\n

Psychologiczny vs gore: dwa r\u00f3\u017cne j\u0119zyki strachu<\/strong><\/h2>\n

Horror psychologiczny i horror gore wykorzystuj\u0105 muzyk\u0119 zupe\u0142nie inaczej, poniewa\u017c ju\u017c same filmy bazuj\u0105 na innych wydarzeniach i w\u0105tkach, a tak\u017ce na tym, jaki rodzaj strachu chc\u0105 wywo\u0142a\u0107.<\/span><\/p>\n

Horror psychologiczny <\/b>(<\/span>L\u015bnienie<\/span><\/i>, <\/span>Dziedzictwo. Hereditary<\/span><\/i>, <\/span>Dziecko Rosemary<\/span><\/i>, <\/span>Midsommar. W bia\u0142y dzie\u0144<\/span><\/i>)<\/span> si\u0119ga po muzyk\u0119 jako narz\u0119dzie budowania d\u0142ugotrwa\u0142ego niepokoju<\/b>. Kompozytorom nie chodzi o jumpscare (czyli kr\u00f3tki moment zaskoczenia i strachu), ale o ci\u0105gle poczucie, \u017ce co\u015b jest nie tak. Dodatkowo takie uczucie, kt\u00f3re narasta przez ca\u0142y film. Kubrick w <\/span>L\u015bnieniu<\/span><\/i> u\u017cywa\u0142 muzyki Bart\u00f3ka, Pendereckiego i Ligetiego \u2013 XX-wiecznych kompozytor\u00f3w awangardowych, kt\u00f3rych atonalne, dysharmoniczne kompozycje brzmi\u0105 jak zaburzone struktury rzeczywisto\u015bci. Muzyka nie ilustruje grozy \u2013 ona j\u0105 uciele\u015bnia. Podobnie Ari Aster w <\/span>Dziedzictwie. Hereditary<\/span><\/i> i <\/span>Midsommar. W bia\u0142y dzie\u0144<\/span><\/i> \u2013 Colin Stetson i Bobby Krlic tworz\u0105 soundtracki, kt\u00f3re bardziej przypominaj\u0105 muzyk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 ni\u017c filmow\u0105. D\u0142ugie, ewoluuj\u0105ce struktury, dysonansowe narastanie, brak wyra\u017anych melodii. M\u00f3zg nie mo\u017ce si\u0119 do nich przyzwyczai\u0107, wi\u0119c pozostaje w ci\u0105g\u0142ym stanie gotowo\u015bci, pr\u00f3buje si\u0119 przygotowa\u0107 na to, co wydarzy si\u0119 za chwil\u0119.<\/span><\/p>\n

Horrory gore i slasher<\/b> (<\/span>Pi\u0142a<\/span><\/i>, <\/span>Krzyk<\/span><\/i>, <\/span>Scream<\/span><\/i>) <\/span>wykorzystuj\u0105 muzyk\u0119 bardziej agresywnie i reaktywnie<\/b>. Kompozytorzy si\u0119gaj\u0105 po jumpscare z g\u0142o\u015bnym, niespodziewanym d\u017awi\u0119kiem, nag\u0142e wej\u015bcie perkusji, ostre ci\u0119cia d\u017awi\u0119kowe zsynchronizowane z atakami. Tu muzyka jest bardziej ilustracyjna \u2013 podkre\u015bla to, co wida\u0107 na ekranie. Budowanie napi\u0119cia jest kr\u00f3tsze i bardziej bezpo\u015brednie, bo film nie pretenduje do subtelno\u015bci psychologicznej<\/span><\/p>\n

R\u00f3\u017cnica jest te\u017c w tym, jakie odczucia zostaj\u0105 z nami po seansie.<\/b> Horror psychologiczny zostawia widza w stanie przed\u0142u\u017conego niepokoju \u2013 muzyka wci\u0105\u017c tkwi w g\u0142owie, wywo\u0142uj\u0105c niepok\u00f3j. Gore zazwyczaj ko\u0144czy swoje oddzia\u0142ywanie wraz z napisami ko\u0144cowymi \u2013 cho\u0107 mo\u017cemy ba\u0107 si\u0119 pojawienia si\u0119 np. zagra\u017caj\u0105cych postaci z filmu.<\/span><\/p>\n<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

\n
\n
\n
\n
\n

Przeczytaj te\u017c:<\/p>\n <\/div>\n

\n \n
\n
\n
\n <\/a>\n
\"Jak<\/div>\n <\/div>\n
\n
\n
\n <\/span>\n 18.05.2024<\/span>\n <\/div>\n
\n
\n \n\n

Ciekawostki<\/p>\n<\/a>\n <\/div>\n

\n \n\n

Muzyczna tw\u00f3rczo\u015b\u0107<\/p>\n<\/a>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n

\n \n Jak<\/span>\n powstaj\u0105<\/span>\n efekty<\/span>\n d\u017awi\u0119kowe<\/span>\n do<\/span>\n film\u00f3w?<\/span>\n Tego<\/span>\n si\u0119<\/span>\n nie<\/span>\n spodziewasz!<\/span>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div> <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n
\n
\n
\n
\n

Najlepsza muzyka z horror\u00f3w<\/strong><\/h2>\n

Je\u015bli chcesz sprawdzi\u0107, czy to, co piszemy, jest prawd\u0105, si\u0119gnij po kilka kultowych horror\u00f3w i ws\u0142uchaj si\u0119 w ich d\u017awi\u0119ki. Jak bardzo si\u0119 przestraszysz? Potem mo\u017cesz obejrze\u0107 te same produkcje bez d\u017awi\u0119k\u00f3w i sprawdzi\u0107, czy nadal b\u0119d\u0105 mia\u0142y na ciebie taki wp\u0142yw.<\/span><\/p>\n

Dziecko Rosemary<\/i> \u2013 Krzysztof Komeda (1968)<\/strong><\/h3>\n

Polak w tej hierarchii stoi wyj\u0105tkowo wysoko. Komeda \u2013 kompozytor i pianista jazzowy \u2013 stworzy\u0142 ko\u0142ysank\u0119, kt\u00f3r\u0105 \u015bpiewa Mia Farrow: prost\u0105, dzieci\u0119c\u0105, liryczn\u0105. I absolutnie przera\u017caj\u0105c\u0105 w kontek\u015bcie fabu\u0142y. To muzyka, kt\u00f3ra \u2013 cho\u0107 nie straszy wprost \u2013 wywo\u0142uje g\u0142\u0119boki dyskomfort. Nie pasuje do horroru. Straszne rzeczy przecie\u017c nie powinny przydarza\u0107 si\u0119 dzieciom. Dlatego tym bardziej ko\u0142ysanka wywo\u0142uje w nas tak skrajne odczucia.<\/span><\/p>\n

Psychoza<\/i> \u2013 Bernard Herrmann (1960)<\/strong><\/h3>\n

Klasyk niepodlegaj\u0105cy dyskusji. D\u017awi\u0119ki instrument\u00f3w smyczkowych wyst\u0119puj\u0105 jako n\u00f3\u017c \u2013 dos\u0142ownie i metaforycznie. Herrmann udowodni\u0142, \u017ce horror mo\u017ce brzmie\u0107 jak muzyka powa\u017cna, i \u017ce muzyka powa\u017cna mo\u017ce by\u0107 bardziej przera\u017caj\u0105ca ni\u017c jakiekolwiek inne efekty d\u017awi\u0119kowe.<\/span><\/p>\n

Szcz\u0119ki<\/i> \u2013 John Williams (1975)<\/strong><\/h3>\n

Dwa d\u017awi\u0119ki. E i F. Nic wi\u0119cej. Tak wygl\u0105daj\u0105 nuty do jednego z najwi\u0119kszych hit\u00f3w w historii muzyki filmowej. Williams dosta\u0142 za t\u0119 \u015bcie\u017ck\u0119 Oscara. Prosty, dwunutowy motyw wprowadzany po ciszy wywo\u0142uje w widzach ogromne emocje.<\/span><\/p>\n

Halloween<\/i> \u2013 John Carpenter (1978)<\/strong><\/h3>\n

Kompozytor i re\u017cyser w jednej osobie, traktuj\u0105cy minimalizm jako najwa\u017cniejsz\u0105 cech\u0119 muzyki do horroru \u2013 wykorzysta\u0142 pulsuj\u0105cy rytm, kt\u00f3ry nie daje wytchnienia i nie pozwala si\u0119 zatrzyma\u0107 w po\u0142\u0105czeniu z nieregularnym metrum 5\/4, kt\u00f3re sprawia, \u017ce muzyka wywo\u0142uje niepok\u00f3j\u2026 Czego wi\u0119cej trzeba?<\/span><\/p>\n

Omen<\/i> \u2013 Jerry Goldsmith (1976)<\/strong><\/h3>\n

Ave Satani<\/span><\/i> \u2013 \u0142aci\u0144ski ch\u00f3r, monumentalny, ko\u015bcielny, sakralny. I jednocze\u015bnie s\u0142u\u017c\u0105cy diab\u0142u. Goldsmith dosta\u0142 Oscara za ironi\u0119 na najwy\u017cszym poziomie.<\/span><\/p>\n<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

\n