{"id":83883,"date":"2026-03-31T11:32:00","date_gmt":"2026-03-31T10:32:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ebilet.pl\/now\/?p=83883"},"modified":"2026-04-03T11:44:21","modified_gmt":"2026-04-03T10:44:21","slug":"zlota-era-mtv-5-klipow-ktore-wywrocily-lata-90-do-gory-nogami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ebilet.pl\/now\/zlota-era-mtv-5-klipow-ktore-wywrocily-lata-90-do-gory-nogami\/","title":{"rendered":"Z\u0142ota era MTV. 5 klip\u00f3w, kt\u00f3re wywr\u00f3ci\u0142y lata 90. do g\u00f3ry nogami"},"content":{"rendered":"\n
\n
\n
\n
\n

Dekada, w kt\u00f3rej MTV by\u0142o centrum dowodzenia \u015bwiatow\u0105 wyobra\u017ani\u0105<\/b><\/h2>\n

MTV lat 90. nie by\u0142o tylko “zwyk\u0142\u0105” telewizj\u0105 muzyczn\u0105, ale prawdziwym centrum dowodzenia \u015bwiatow\u0105 wyobra\u017ani\u0105. Dzi\u015b socjologowie i kulturoznawcy s\u0105 zgodni, co do tego, \u017ce to w\u0142a\u015bnie MTV mia\u0142a najwa\u017cniejszy opiniotw\u00f3rczy i kulturotw\u00f3rczy wp\u0142yw na spo\u0142ecze\u0144stwo tamtej dekady. Stacja ta nie tylko puszcza\u0142a muzyk\u0119 – ona tworzy\u0142a rzeczywisto\u015b\u0107, kreowa\u0142a trendy i gusta – tak muzyczne, jak i estetyczne – oraz stanowi\u0142a globaln\u0105 platform\u0105 edukacji \u015bwiatopogl\u0105dowej dla milion\u00f3w m\u0142odych ludzi.<\/span><\/p>\n

Przyczyni\u0142a si\u0119 te\u017c do powstania “spo\u0142ecze\u0144stwa obrazu” i tego w jaki spos\u00f3b my dzi\u015b “konsumujemy” kultur\u0119. Dlaczego? Bo lata 90. w MTV stanowi\u0142y absolutne apogeum wizualnej narracji, gdzie teledysk przesta\u0142 by\u0107 jedynie dodatkiem do singla, a sta\u0142 si\u0119 autonomicznym dzie\u0142em sztuki i pot\u0119\u017cnym narz\u0119dziem komunikacji. To wideoklipy tej ery ukszta\u0142towa\u0142y nasz\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107. Dzi\u0119ki nim zacz\u0119li\u015bmy postrzega\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107 przez pryzmat kadr\u00f3w i symboli.<\/span><\/p>\n<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n
\n
\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n
\n
\n
\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

\n
\n
\n
\n

Dziedzictwo MTV tamtej dekady to ogromny katalog kultowych, ikonicznych dzie\u0142, kt\u00f3re na sta\u0142e wyry\u0142y si\u0119 w zbiorowej pami\u0119ci i do dzi\u015b pozostaj\u0105 punktem odniesienia dla filmowc\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 t\u0105 dzia\u0142k\u0105 kinematografii. Teledyski te nie tylko zrewolucjonizowa\u0142y spos\u00f3b opowiadania historii w tej kr\u00f3tkiej formule filmowej. Re\u017cyserzy tacy jak m.in. <\/span>David Fincher<\/b> czy <\/span>Jonathan Glazer<\/b> wprowadzili do wideoklipu r\u00f3wnie\u017c kinow\u0105 jako\u015b\u0107, a ich wysokobud\u017cetowe produkcje przesun\u0119\u0142y granice realizacji, produkcji i monta\u017cu.<\/span><\/p>\n

Dzi\u0119ki tym tw\u00f3rcom i ich odwadze teledyski zyska\u0142y co\u015b jeszcze – przekaz i g\u0142\u0119bi\u0119. Te najlepsze z najlepszych klip\u00f3w zatar\u0142y granice mi\u0119dzy kultur\u0105 masow\u0105 a elitarn\u0105, zdemokratyzowa\u0142y do niej dost\u0119p przemycaj\u0105c w atrakcyjnej formie ca\u0142e bogactwo cytat\u00f3w i symboliki “wypo\u017cyczonej” z wielkich dzie\u0142 mistrz\u00f3w malarstwa, filmu czy literatury. Teledyski te sta\u0142y si\u0119 te\u017c narz\u0119dziem politycznej i obyczajowej zmiany wprowadzaj\u0105c np. do debaty publicznej takie niegdy\u015b tematy tabu, jak orientacja seksualna czy rasizm. Do mainstreamu m.in. za ich spraw\u0105 wesz\u0142a akceptacja inkluzywno\u015bci, a bunt przeciwko systemowi sta\u0142 si\u0119 cool.\u00a0<\/span><\/p>\n

Oczywi\u015bcie w tym kr\u00f3tkim tek\u015bcie nie spos\u00f3b wymieni\u0107 wszystkich teledysk\u00f3w z lat 90., kt\u00f3re zdefiniowa\u0142y “najlepsz\u0105 dekad\u0119 popkultury”. Si\u0142\u0105 rzeczy wi\u0119c zmuszona by\u0142am dokona\u0107 subiektywnego wyboru. Poni\u017cej przedstawiam wi\u0119c pi\u0119\u0107 klip\u00f3w, kt\u00f3re w opinii tak mojej, jak i wielu bran\u017cowych krytyk\u00f3w wywo\u0142a\u0142y niema\u0142e trz\u0119sienie ziemi w chwili swojej premiery i – w d\u0142u\u017cszej perspektywie – mia\u0142y niepodwa\u017calny wp\u0142yw na popkultur\u0119, obyczajow\u0105 rewolucj\u0119, jak i na spos\u00f3b, w jaki oceniamy dzi\u015b teledyski.<\/span><\/p>\n<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

\n
\n
\n
\n
\n

Przeczytaj te\u017c:<\/p>\n <\/div>\n

\n \n
\n
\n
\n <\/a>\n
\"\"<\/div>\n <\/div>\n
\n
\n
\n <\/span>\n 28.10.2024<\/span>\n <\/div>\n
\n
\n \n\n

Historia jednej piosenki<\/p>\n<\/a>\n <\/div>\n

\n \n\n

Muzyka<\/p>\n<\/a>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n

\n \n \u00a0\u201c\u2026Baby<\/span>\n One<\/span>\n More<\/span>\n Time\u201d.<\/span>\n Hit,<\/span>\n kt\u00f3ry<\/span>\n prawie<\/span>\n wyl\u0105dowa\u0142<\/span>\n na<\/span>\n \u015bmietniku<\/span>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div> <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n
\n
\n
\n
\n

Madonna “Vogue” (1990)<\/b><\/h2>\n

Premiera tego czarno-bia\u0142ego koronnego klejnotu <\/span>Davida Finchera<\/b> to by\u0142 moment, w kt\u00f3rym do globalnego mainstreamu wesz\u0142a undergroundowa i marginalizowana kultura drag queen, a my po raz pierwszy dowiedzieli\u015bmy si\u0119, czym jest stworzona przez t\u0119 spo\u0142eczno\u015b\u0107 forma ta\u0144ca “vogue” i konkursy znane jako “bale” lub “bitwy vogue”.<\/span><\/p>\n

Bezsprzecznie “Vogue” by\u0142 kluczowy dla widzialno\u015bci spo\u0142eczno\u015bci trans i drag queen w mediach g\u0142\u00f3wnego nurtu. Sta\u0142 si\u0119 dla niej pomostem mi\u0119dzy nowojorskim gettem a \u015bwiatowymi salonami i wybiegami mody. Ale ten teledysk nie tylko sta\u0142 si\u0119 manifestem inkluzywno\u015bci i g\u0142osem solidarno\u015bci z grupami LGBTQ+ w czasie wci\u0105\u017c trwaj\u0105cego kryzysu AIDS. Fincher inspiruj\u0105c si\u0119 z\u0142ot\u0105 er\u0105 Hollywood lat 30., filmem noir, stylem Art Deco i fotografiami <\/span>Horsta P. Horsta <\/b>oraz <\/span>George\u2019a Hoyningena-Huene<\/b>, stworzy\u0142 po prostu wizualnie wyrafinowane miniarcydzie\u0142o! Ka\u017cdy kadr w tym klipie jest dopracowany, a o\u015bwietlenie i minimalizm kolorystyczny scementowa\u0142y tylko ca\u0142o\u015b\u0107 i potwierdzi\u0142y status re\u017cysera, jako pioniera gatunku, kt\u00f3ry z kr\u0119cenia teledysk\u00f3w uczyni\u0142 prawdziw\u0105 sztuk\u0119.<\/span><\/p>\n

– To powr\u00f3t do wielkiego stylu w epoce plastiku i wizualna symfonia, w kt\u00f3rej ka\u017cdy cie\u0144 ma swoje znaczenie – zachwyca\u0142 si\u0119 teledyskiem niemiecki Der Spiegel.<\/span><\/p>\n

A do tego jeszcze Fincher sk\u0142adaj\u0105c w “Vogue” ho\u0142d dla ikon kina – od <\/span>Grety Garbo<\/b> po <\/span>Marilyn Monroe<\/b> – zredefiniowa\u0142 posta\u0107 <\/span>Madonny<\/b>, jako nowej bogini popu. Jak pisa\u0142 hiszpa\u0144ski\u00a0 ABC, w tym klipie “Madonna nie tylko \u015bpiewa o ikonach, ona sta\u0142a si\u0119 tutaj ich sum\u0105”.\u00a0<\/span><\/p>\n

Podobno te\u017c estetyka klipu bezpo\u015brednio wp\u0142yn\u0119\u0142a na styl sesji zdj\u0119ciowych w magazynach takich jak Vogue czy Harper’s Bazaar. I tego wszystkiego uda\u0142o si\u0119 dokona\u0107 re\u017cyserowi w filmie trwaj\u0105cym niespe\u0142na pi\u0119\u0107 minut!<\/span><\/p>\n<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

\n