{"id":80344,"date":"2026-02-20T09:10:33","date_gmt":"2026-02-20T08:10:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ebilet.pl\/now\/?p=80344"},"modified":"2026-02-20T09:10:37","modified_gmt":"2026-02-20T08:10:37","slug":"david-attenborough-i-jego-filmy-skad-sie-wzial-ich-fenomen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ebilet.pl\/now\/david-attenborough-i-jego-filmy-skad-sie-wzial-ich-fenomen\/","title":{"rendered":"David Attenborough i jego filmy \u2013 sk\u0105d si\u0119 wzi\u0105\u0142 ich fenomen?"},"content":{"rendered":"\n
\n
\n
\n
\n

Kim jest David Attenborough?\u00a0<\/strong><\/h2>\n

David Frederick Attenborough to brytyjski biolog, kt\u00f3rego misj\u0105 jest popularyzowanie wiedzy przyrodniczej na ca\u0142ym \u015bwiecie. <\/b>Nie tylko nagrywa (z pomoc\u0105 ca\u0142ego zespo\u0142u profesjonalist\u00f3w) filmy przyrodnicze, ale tak\u017ce jest narratorem, podr\u00f3\u017cnikiem i pisarzem.\u00a0<\/span><\/p>\n

Pan Attenborough urodzi\u0142 si\u0119 w tym samym roku, co kr\u00f3lowa El\u017cbieta II<\/b> (jest od niej 17 dni m\u0142odszy). W 2026 roku sko\u0144czy 100 lat. I nadal wyst\u0119puje zar\u00f3wno jako narrator, jak i jako prezenter w programach, filmach i serialach dokumentalnych.\u00a0<\/span><\/p>\n

A jak to si\u0119 zacz\u0119\u0142o? <\/span><\/p>\n<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n
\n
\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n
\n
\n
\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

\n
\n
\n
\n

Dzieci\u0144stwo, kt\u00f3re zamieni\u0142o si\u0119 w misj\u0119<\/strong><\/h3>\n

David Attenborough urodzi\u0142 si\u0119 8 maja 1926 roku w Isleworth, w hrabstwie Middlesex. Dorasta\u0142 jednak w miejscu nietypowym jak na przysz\u0142ego popularyzatora przyrody \u2013 w College House, na terenie University College w Leicester, gdzie jego ojciec, Frederick, by\u0142 rektorem. By\u0142 \u015brodkowym z trzech syn\u00f3w.\u00a0<\/span><\/p>\n

Ju\u017c jako dziecko David kolekcjonowa\u0142 skamienia\u0142o\u015bci, kamienie i przyrodnicze \u201cskarby\u201d. <\/b>Jego pasj\u0119 zauwa\u017cy\u0142a m\u0142oda w\u00f3wczas Jacquetta Hawkes. Zachwyci\u0142a si\u0119 jego zbiorami i dmuchn\u0119\u0142a w skrzyd\u0142a pocz\u0105tkuj\u0105cego biologa. <\/span>Ch\u0142opiec sp\u0119dza\u0142 d\u0142ugie godziny na uniwersyteckich terenach zielonych, traktuj\u0105c je jak w\u0142asne laboratorium. <\/b>Gdy mia\u0142 oko\u0142o 11 lat, dowiedzia\u0142 si\u0119, \u017ce katedra zoologii pilnie potrzebuje traszek. Zaoferowa\u0142 pomoc \u2013 za trzy pensy od sztuki. \u0179r\u00f3d\u0142o \u201cdostaw\u201d zachowa\u0142 dla siebie (by\u0142 nim staw tu\u017c obok budynku).<\/span><\/p>\n

Rok p\u00f3\u017aniej przybrana siostra Marianne podarowa\u0142a mu kawa\u0142ek bursztynu z zatopionymi prehistorycznymi stworzeniami. <\/span>Po sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu latach ten sam bursztyn sta\u0142 si\u0119 osi\u0105 odcinka \u201cThe Amber Time Machine\u201d w serii \u201cNatural World\u201d. <\/b>Pi\u0119kne, prawda?<\/span><\/p>\n

Prze\u0142omowy moment<\/strong><\/h3>\n

W 1936 roku David i Richard uczestniczyli w wyk\u0142adzie Archibalda Belaneya w Leicester. Grey Owl (bo takiego imienia wola\u0142 u\u017cywa\u0107) m\u00f3wi\u0142 o ochronie przyrody, zagro\u017ceniach dla ekosystem\u00f3w i odpowiedzialno\u015bci cz\u0142owieka \u2013 tematach niemal nieobecnych w tamtym czasie. David by\u0142 by\u0142 tym oczarowany. <\/span>My\u015bl, \u017ce ludzko\u015b\u0107 mo\u017ce niszczy\u0107 przyrod\u0119 bezpowrotnie, zapad\u0142a mu w pami\u0119\u0107 na ca\u0142e \u017cycie i sta\u0142a si\u0119 fundamentem jego p\u00f3\u017aniejszego <\/b>credo<\/i><\/b>.<\/b><\/p>\n

David Attenborough w 1945 roku otrzyma\u0142 stypendium do Clare College na Uniwersytecie w Cambridge. <\/span>Studiowa\u0142 tam geologi\u0119 i zoologi\u0119. <\/b>Niestety, dwa lata p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 powo\u0142any do s\u0142u\u017cby wojskowej w Royal Navy\u2026<\/span><\/p>\n

Pocz\u0105tki kariery \u2013 BBC<\/strong><\/h3>\n

Na szcz\u0119\u015bcie \u2013 jak si\u0119 zreszt\u0105 mo\u017cesz domy\u015bli\u0107 \u2013 wojn\u0119 prze\u017cy\u0142 i m\u00f3g\u0142 w pe\u0142ni po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 swoim zainteresowaniom. Szukaj\u0105c pracy, <\/span>trafi\u0142 do wydawnictwa, w kt\u00f3rym zajmowa\u0142 si\u0119 redakcj\u0105 podr\u0119cznik\u00f3w naukowych dla dzieci.<\/b> Szybko jednak zorientowa\u0142 si\u0119, \u017ce to nie jest miejsce dla niego.\u00a0<\/span><\/p>\n

W 1950 roku <\/span>zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do BBC, marz\u0105c o pracy przy audycjach radiowych. <\/b>Odrzucono go. Paradoksalnie w\u0142a\u015bnie wtedy jego \u017cyciorys przyci\u0105gn\u0105\u0142 uwag\u0119 Mary Adams, szefowej dzia\u0142u program\u00f3w popularnonaukowych raczkuj\u0105cej telewizji BBC. Sam Attenborough nie mia\u0142 nawet telewizora i w \u017cyciu widzia\u0142 tylko jeden program.<\/span><\/p>\n

Ale nie zniech\u0119ci\u0142 si\u0119. Wr\u0119cz przeciwnie \u2013 zgodzi\u0142 si\u0119 na <\/span>trzymiesi\u0119czny kurs szkoleniowy, a w 1952 roku zosta\u0142 pracownikiem BBC.<\/b> Mary Adams uzna\u0142a, \u017ce nie b\u0119dzie pojawia\u0142 si\u0119 na ekranie, bo\u2026 jego z\u0119by s\u0105 zbyt du\u017ce. Zamiast tego<\/span> zosta\u0142 producentem program\u00f3w faktograficznych.<\/b> Pracowa\u0142 m.in. przy teleturnieju \u201cAnimal, Vegetable, Mineral?\u201d oraz serii \u201cSong Hunter\u201d o muzyce ludowej. Prze\u0142om przyszed\u0142 wraz z cyklem \u201cAnimal Patterns\u201d, realizowanym w studiu londy\u0144skiego zoo.<\/span><\/p>\n

Poznany przy okazji programu kustosz zoo, Jack Lester, zaproponowa\u0142 Davidowi <\/span>wypraw\u0119 w poszukiwaniu zwierz\u0105t. Tak powsta\u0142o \u201cZoo Quest\u201d, <\/b>emitowane od 1954 roku \u2013 a Attenborough zosta\u0142 jego prezenterem w ostatniej chwili, gdy Lester zachorowa\u0142.\u00a0<\/span><\/p>\n

Gdy w 1957 roku utworzono w Bristolu BBC Natural History Unit, odm\u00f3wi\u0142 przeprowadzki i <\/span>stworzy\u0142 w\u0142asny dzia\u0142: Travel and Exploration Unit.<\/b> Dzi\u0119ki temu m\u00f3g\u0142 nadal realizowa\u0107 \u201cZoo Quest\u201d i filmy dokumentalne, o kt\u00f3rych marzy\u0142. Na pocz\u0105tku lat 60. odszed\u0142 z etatu BBC, by <\/span>studiowa\u0107 antropologi\u0119 spo\u0142eczn\u0105 w London School of Economics<\/b>. Studi\u00f3w nie uko\u0144czy\u0142 \u2013 <\/span>wr\u00f3ci\u0142 do BBC jako kontroler BBC Two.<\/b> I tym samym wkroczy\u0142 na zupe\u0142nie nowy etap kariery.<\/span><\/p>\n

W administracji BBC\u2026<\/strong><\/h3>\n

W marcu 1965 roku David Attenborough <\/span>obj\u0105\u0142 stanowisko dyrektora BBC Two.<\/b> Od pocz\u0105tku postawi\u0142 jeden warunek:<\/span> od czasu do czasu nadal chce robi\u0107 w\u0142asne filmy.<\/b> I faktycznie \u2013 zdarza\u0142o mu si\u0119 wyje\u017cd\u017ca\u0107 w teren, filmowa\u0107 s\u0142onie w Tanzanii, dokumentowa\u0107 Bali czy bra\u0107 udzia\u0142 w wyprawie do niedost\u0119pnej doliny w Nowej Gwinei.\u00a0<\/span><\/p>\n

Otworzy\u0142y si\u0119 przed nim tak\u017ce nowe drzwi \u2013 <\/span>dosta\u0142 w\u0142asny kana\u0142 telewizyjny<\/b> (no dobra, by\u0142 to kana\u0142, kt\u00f3ry ju\u017c istnia\u0142, ale by\u0142 \u201ctaki se\u201d). Attenborough zlikwidowa\u0142 sympatycznego, ale infantylnego kangura\u2013maskotk\u0119, przemodelowa\u0142 ram\u00f3wk\u0119 i postawi\u0142 na r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107: sztuk\u0119, nauk\u0119, muzyk\u0119, eksperyment, archeologi\u0119 i rozrywk\u0119. To za jego kadencji na BBC Two pojawi\u0142y si\u0119 \u201cMonty Python\u201d, \u201cThe Old Grey Whistle Test\u201d, \u201cMan Alive\u201d czy \u201cCivilisation\u201d \u2013 seria, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 wzorem wielkich, autorskich dokument\u00f3w.<\/span><\/p>\n

W\u0142a\u015bnie wtedy w jego g\u0142owie zakie\u0142kowa\u0142 i mocno zakorzeni\u0142 si\u0119 pomys\u0142 opowiedzenia historii \u017cycia na Ziemi. <\/b>Wiedzia\u0142 jednak, \u017ce nie zrealizuje go, siedz\u0105c za biurkiem. Gdy awansowa\u0142 na dyrektora programowego ca\u0142ej BBC, by\u0142 ju\u017c pewien: administracja oddala go od tego, co najwa\u017cniejsze. <\/span>Odm\u00f3wi\u0142 walki o stanowisko dyrektora generalnego i w 1973 roku odszed\u0142, by wr\u00f3ci\u0107 do pracy tw\u00f3rczej.\u00a0<\/b><\/p>\n

Jako freelancer zn\u00f3w ruszy\u0142 w \u015bwiat<\/b> \u2013 do Azji, do Indonezji, do miejsc pomijanych wcze\u015bniej przez dokumentalist\u00f3w. Pisa\u0142 scenariusze, realizowa\u0142 kolejne serie i krok po kroku przygotowywa\u0142 projekt, kt\u00f3ry mia\u0142 zmieni\u0107 spos\u00f3b m\u00f3wienia o przyrodzie. <\/span>Seria \u201cLife\u201d by\u0142a ju\u017c tylko kwesti\u0105 czasu.<\/b><\/p>\n

Marzenia si\u0119 spe\u0142niaj\u0105 \u2013 serial \u201cLife\u201d Davida Attenborougha<\/strong><\/h3>\n

Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 w 1979 roku od \u201cLife on Earth\u201d. To wtedy Attenborough stworzy\u0142 wzorzec filmu przyrodniczego, kt\u00f3ry do dzi\u015b pozostaje punktem odniesienia. <\/span>Traktowa\u0142 przyrod\u0119 z naukow\u0105 powag\u0105, si\u0119ga\u0142 po najnowsze odkrycia i zbudowa\u0142 relacj\u0119 z badaczami, <\/b>kt\u00f3rzy po raz pierwszy na tak\u0105 skal\u0119 otworzyli przed kamer\u0105 swoje \u015bwiaty.\u00a0<\/span><\/p>\n

Ale to nie wszystko, bo David Attenborough wprowadzi\u0142 wiele innowacji:<\/b><\/p>\n