{"id":621,"date":"2024-01-17T11:02:22","date_gmt":"2024-01-17T10:02:22","guid":{"rendered":"https:\/\/ebilet.mda.pl\/?p=621"},"modified":"2024-05-20T14:30:28","modified_gmt":"2024-05-20T13:30:28","slug":"kobiety-na-scenie-teatralnej-walka-o-rownosc-plci-w-teatrze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ebilet.pl\/now\/kobiety-na-scenie-teatralnej-walka-o-rownosc-plci-w-teatrze\/","title":{"rendered":"Kobiety na scenie teatralnej: walka o r\u00f3wno\u015b\u0107 p\u0142ci w teatrze"},"content":{"rendered":"\n
\n
\n
\n
\n

Kobiety w teatrze na przestrzeni wiek\u00f3w<\/span><\/h2>\n

Jeste\u015bmy dzie\u0107mi rewolucji francuskiej z 1789 roku. To w\u0142a\u015bnie wtedy mieszcza\u0144stwo otrzyma\u0142o prawa. Stworzono Deklaracj\u0119 Praw Cz\u0142owieka i Obywatela. <\/span>A potem po te prawa si\u0119gn\u0119\u0142y kolejne grupy spo\u0142eczne, tak\u017ce kobiety. <\/b>Dwa lata p\u00f3\u017aniej Olimpia de Gouges og\u0142osi\u0142a Deklaracj\u0119 Praw Kobiety i Obywatelki, kt\u00f3ra to by\u0142a odpowiedzi\u0105 na poprzedni\u0105 deklaracj\u0119 obejmuj\u0105c\u0105\u2026 tylko m\u0119\u017cczyzn. Jak si\u0119 domy\u015blasz, deklaracja Olimpii upad\u0142a bardzo szybko. Ale kobiety nadal walczy\u0142y o swoje prawa, a\u017c w ko\u0144cu je dosta\u0142y.\u00a0<\/span><\/p>\n

Teraz za to staraj\u0105 si\u0119 przywr\u00f3ci\u0107 pami\u0119\u0107 o wa\u017cnych postaciach p\u0142ci \u017ce\u0144skiej, tworz\u0105c takie spektakle, jak chocia\u017cby \u201eJoanna Szalona: kr\u00f3lowa\u201d z 2011 roku, \u201eCaryca Katarzyna\u201d z 2013 roku oraz \u201eHrabina Batory\u201d z 2015 roku.<\/b> To kobieca trylogia, kt\u00f3ra by\u0142a wystawiana na deskach Teatru im. Stefana \u017beromskiego w Kielcach.\u00a0<\/span><\/p>\n

Innym wa\u017cnym spektaklem jest \u201e\u017bony stanu, dziwki rewolucji, a mo\u017ce i uczone bia\u0142og\u0142owy\u201d Jolanty Janiczak.<\/b> Premiera w re\u017cyserii Wiktora Rubina mia\u0142a miejsce w Teatrze Polskim w Bydgoszczy. Sztuka opowiada o XVIII-wiecznych bohaterkach i bohaterach, kt\u00f3rzy razem opowiadaj\u0105 histori\u0119 g\u0142\u00f3wnej postaci. <\/span>Ale nie mo\u017cna pomin\u0105\u0107 metaforycznego znaczenia spektaklu, kt\u00f3re nawi\u0105zuje do Jesieni Kobiet z 2016 roku. <\/b>Czarne protesty sta\u0142y si\u0119 inspiracj\u0105 do przygotowania przedstawienia. Wida\u0107 to ju\u017c na pocz\u0105tku, gdy na scenie pokazane s\u0105 transparenty z napisami m\u00f3wi\u0105cymi o piekle kobiet. Doskonale je znamy z polskich ulic 2016 roku oraz lat p\u00f3\u017aniejszych.\u00a0<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n
\n
\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n
\n
\n
\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

\n
\n
\n
\n

Feministki podczas rewolucji<\/span><\/h2>\n

W spektaklu \u201e\u017bony stanu, dziwki rewolucji, a mo\u017ce i uczone bia\u0142og\u0142owy\u201d zaczyna si\u0119 rewolucja. Wida\u0107 tam samych m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy che\u0142pi\u0105 si\u0119 w\u0142adz\u0105 i osi\u0105gni\u0119ciami.<\/span> A gdzie podzia\u0142y si\u0119 s\u0142ynne kobiety, takie jak chocia\u017cby: Pauline L\u00e9on, Claire Lacombe, Etta Palm d’Aelders czy Marie-Jeanne Roland?<\/b><\/p>\n

W pewnym momencie na scen\u0119 wbiegaj\u0105 kobiety w drelichach. Stanowi\u0105 emancypacj\u0119 kobiecej si\u0142y. <\/span>Wcze\u015bniej nieobecne, s\u0105 teraz w\u015bciek\u0142e i przysz\u0142y, by doko\u0144czy\u0107 to, co zacz\u0119\u0142o si\u0119 dziesi\u0105tki lat temu. <\/b>M\u0119\u017cczy\u017ani pr\u00f3buj\u0105 przemawia\u0107, ale nowa rewolucja zmiata ich jednym ruchem.\u00a0<\/span><\/p>\n

Pod koniec spektaklu przemawia Esquirol:<\/span> \u201eZmieniaj\u0105 nas drobiazgi, pojedyncze my\u015bli, pojedyncze gesty, pojedyncze akty odwagi, pojedyncze akty desperacji\u201d. <\/b>Te wszystkie kroki sprawi\u0142y, \u017ce kobiety odzyska\u0142y cz\u0119\u015b\u0107 swoich praw i walcz\u0105 nadal o kolejne.\u00a0<\/span><\/p>\n

Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej wida\u0107 scen\u0119, kt\u00f3ra zosta\u0142a wcze\u015bniej sfilmowana. Kobiety wieszaj\u0105 na ulicy transparent. Przechodnie s\u0105 oboj\u0119tni, ale one si\u0119 tym nie przejmuj\u0105. Uwa\u017caj\u0105, \u017ce demonstrowanie jest wa\u017cne nawet wtedy, gdy nikt nie patrzy. Ale to wymaga jeszcze wi\u0119kszej odwagi. I kobiety to robi\u0105, cho\u0107 si\u0119 boj\u0105, bo bycie odwa\u017cnym to pokonywanie strachu i dzia\u0142anie pomimo niego.<\/span><\/p>\n

Kobiety w dzisiejszym teatrze<\/span><\/h2>\n

Same spektakle to jeszcze nie wszystko. S\u0105 te\u017c kobiety, kt\u00f3re w teatrze pracuj\u0105. Trudno sprawdzi\u0107, ile kobiet dok\u0142adnie zajmuje w nim miejsce. Jednak Joanna Krakowska wraz z zespo\u0142em dokona\u0142a niemal niemo\u017cliwego. Panie policzy\u0142y, ile dok\u0142adnie kobiet w latach 1944-2010 by\u0142o dyrektorkami teatr\u00f3w, re\u017cyserkami (kt\u00f3re mog\u0142y wystawi\u0107 swoje premiery), absolwentkami re\u017cyserii, jurorkami na festiwalach teatralnych itd.<\/span> Procent kobiet w\u015br\u00f3d wszystkich pracownik\u00f3w teatru rzadko kiedy przekracza\u0142 20%. <\/b>Najwy\u017csze wska\u017aniki odnotowano\u2026 w latach 40. i 50. ubieg\u0142ego wieku, co jest zaskakuj\u0105ce.<\/span><\/p>\n

Sytuacji nie zmieni\u0142y nawet teatry studenckie i eksperymentalne, kt\u00f3re przecie\u017c odchodzi\u0142y od wcze\u015bniejszych norm. <\/span>Co wi\u0119cej, kierownikami i liderami byli przewa\u017cnie m\u0119\u017cczy\u017ani, kt\u00f3rzy traktowali cz\u0142onkinie swoich zespo\u0142\u00f3w bardzo surowo. <\/b>Tym bardziej wymowne jest to, \u017ce Nagrod\u0119 im. konrada Swinarskiego przyznano kobiecie po raz pierwszy dopiero w 2017 roku.<\/span><\/p>\n

Najwi\u0119cej przedstawicielek p\u0142ci \u017ce\u0144skiej zasiada w teatrze lalkowym i niestety nie chodzi tu o kobiece preferencje czy umiej\u0119tno\u015bci. <\/span>Wed\u0142ug m\u0119\u017cczyzn teatr lalkowy jest mniej presti\u017cowy, wi\u0119c nie chc\u0105 bra\u0107 w nim tak licznie udzia\u0142u.<\/b> Scen\u0119 dzieci\u0119c\u0105 pozostawili wi\u0119c paniom. Musimy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce znaczna cz\u0119\u015b\u0107 kobiet wybra\u0142a teatr lalkowy zupe\u0142nie \u015bwiadomie i spe\u0142nia si\u0119 w tej roli.\u00a0<\/span><\/p>\n

Niewidzialne w statystykach<\/span><\/h2>\n

Przykre jest to, \u017ce kobiety cz\u0119sto s\u0105 pomijane w statystykach lub informacje o nich s\u0105 niepe\u0142ne.<\/b> Tak by\u0142o w przypadku dramatopisarki Krystyny Mi\u0142ob\u0119dzkiej, kt\u00f3rej biografia uwzgl\u0119dniona w \u201eAgorze\u201d posiada sporo luk. W artykule mo\u017cemy przeczyta\u0107 tylko o dw\u00f3ch sezonach pracy artystki w Teatrze Objazdowym \u201eT\u0119cza\u201d w S\u0142upsku, cho\u0107 tak naprawd\u0119 pracowa\u0142a tam przez cztery sezony. Opr\u00f3cz tego nie ma o niej \u017cadnej informacji, cho\u0107 pracowa\u0142a tak\u017ce we:<\/span><\/p>\n