{"id":24068,"date":"2024-06-16T18:38:13","date_gmt":"2024-06-16T17:38:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ebilet.pl\/now\/?p=24068"},"modified":"2025-09-08T11:53:38","modified_gmt":"2025-09-08T10:53:38","slug":"kamishibai-co-to-takiego-jest","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ebilet.pl\/now\/kamishibai-co-to-takiego-jest\/","title":{"rendered":"Kamishibai \u2013 co to takiego jest?"},"content":{"rendered":"\n
\n
\n
\n
\n

Co to jest kamishibai?\u00a0<\/strong><\/h2>\n

Kamishibai to japo\u0144ski teatr ilustracji.<\/b> Dos\u0142ownie mo\u017cemy powiedzie\u0107 wr\u0119cz, \u017ce to \u201cpapierowy teatr\u201d. Jest to jedna z tradycyjnych form japo\u0144skiej sztuki teatralnej.<\/span> Bazuje na kartonowych planszach, kt\u00f3re wsuwa si\u0119 do niewielkiej, p\u0142askiej, drewnianej i cz\u0119\u015bciowo otwartej skrzynki, kt\u00f3ra pe\u0142ni rol\u0119 sceny tudzie\u017c ekranu (nazywa si\u0119 j\u0105 \u201cbutai\u201d). <\/b>Sztuka ta jest podobna do teatru marionetkowego z t\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce zamiast lalek s\u0105 obrazy.<\/span><\/p>\n

Nadal mo\u017ce ci si\u0119 to wydawa\u0107 abstrakcyjne, wi\u0119c mamy dla ciebie nieco wi\u0119cej konkret\u00f3w. Artysta przygotowuje kartonowe plansze z obrazkami, kt\u00f3re maj\u0105 opowiedzie\u0107 histori\u0119. Ka\u017cda plansza jest jednym z element\u00f3w opowie\u015bci. <\/span>Na ty\u0142ach kart zapisany jest tekst oraz umieszczona jest miniaturka obrazu (to podpowiedzi dla artyst\u00f3w). <\/b>Publiczno\u015b\u0107 widzi czytaj\u0105cego\/opowiadaj\u0105cego oraz umieszczony przez nim teatrzyk (\u201cscena\u201d z dwoma skrzyd\u0142ami, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na zachowanie stabilno\u015bci. Ty\u0142 \u201csceny\u201d jest pusty). Artysta p\u0142ynnie zmienia plansze oraz opowiada histori\u0119.<\/span><\/p>\n<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n
\n
\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n
\n
\n
\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

\n
\n
\n
\n

Historia kamishibai, czyli papierowego teatru<\/strong><\/h3>\n

Kamishibai nie ma tak d\u0142ugiej historii jak pantomima czy inne formy sztuki pochodz\u0105ce ze staro\u017cytno\u015bci. Najprawdopodobniej pojawi\u0142a si\u0119 w \u015bredniowieczu, a dok\u0142adniej w XII wieku. Wtedy to <\/span>buddyjscy mnisi \u017cyj\u0105cy w \u015bwi\u0105tyniach przekazywali niepi\u015bmiennej publiczno\u015bci umoralniaj\u0105ce opowie\u015bci. <\/b>Robili to za pomoc\u0105 rulon\u00f3w pokrytych obrazkami, kt\u00f3re uk\u0142ada\u0142y si\u0119 w sp\u00f3jn\u0105 histori\u0119.\u00a0<\/span><\/p>\n

Przez d\u0142ugi czas kamishibai wykorzystywano tylko w ten spos\u00f3b. <\/span>P\u00f3\u017aniej ta forma sztuki zawita\u0142a do XX-wiecznej Japonii, <\/b>w kt\u00f3rej spektakle ma\u0142ego teatrzyku sta\u0142y si\u0119 alternatywn\u0105 dla ubogiej publiczno\u015bci (bogaci mogli sobie pozwoli\u0107 na ogl\u0105danie film\u00f3w). Jednocze\u015bnie bezrobotni arty\u015bci znale\u017ali prac\u0119.\u00a0<\/span><\/p>\n

W 1923 roku powsta\u0142a pierwsza opowie\u015b\u0107 kamishibai dla dzieci. W tamtym czasie zaczynali tworzy\u0107 znani dzi\u015b mangowi arty\u015bci, tacy jak chocia\u017cby:<\/span><\/p>\n

    \n
  • Shigeru Mizuki,<\/span><\/li>\n
  • Goseki Kojima.\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

    Rozkwit kamishibai<\/strong><\/h4>\n

    Z\u0142oty okres kamishibai mia\u0142 miejsce w latach 50. Teatrzykowi arty\u015bci przemierzali ca\u0142\u0105 Japoni\u0119, opowiadaj\u0105c fascynuj\u0105ce historie m.in. o Ogon Batto oraz innych superbohaterach. Owe w\u0119dr\u00f3wki by\u0142y mo\u017cliwe i niezbyt obci\u0105\u017caj\u0105ce, poniewa\u017c roz\u0142o\u017cenie teatrzyku trwa kilka sekund (tak samo jak z\u0142o\u017cenie go). Mo\u017cna go przewozi\u0107 nawet na rowerze, przez co arty\u015bci nie potrzebowali bardziej rozbudowanych \u015brodk\u00f3w transportu.\u00a0<\/span><\/p>\n

    W latach 60. sztuka ta odesz\u0142a na jaki\u015b czas w zapomnienie. Wtedy kr\u00f3lowa\u0142y pierwsze komiksy (tak\u017ce mangi), prasa codzienna oraz telewizja.<\/span> Dzi\u015b, w XXI wieku, kamishibai powraca g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki dzia\u0142aniom Mi\u0119dzynarodowego Stowarzyszenia Kamishibai w Tokio<\/b> (The International Kamishibai Association of Japan, IKAJA). Powsta\u0142o ono w 2001 roku i pe\u0142ni wa\u017cn\u0105 rol\u0119 edukacyjn\u0105 dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy na ca\u0142ym \u015bwiecie.\u00a0<\/span><\/p>\n<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n\n

    \n
    \n
    \n
    \n

    Dzisiejsze kamishibai<\/strong><\/h4>\n

    W latach 70. Edith Montelle przywioz\u0142a kamishibai do Europy.<\/b> To animatorka, bibliotekarka i szefowa kolekcji wydawniczej Slatkine w Szwajcarii, jak r\u00f3wnie\u017c propagatorka sztuki opowiadania. <\/span>\u201cJej\u201d kamishibai zachowa\u0142o zar\u00f3wno form\u0119, jak i sam\u0105 ide\u0119 teatrzyku. Tre\u015bci jednak nie bazuj\u0105 na tych tradycyjnych czy buddyjskich, ale s\u0105 dopasowywane do warunk\u00f3w oraz tradycji kulturowych nie tylko pa\u0144stw, ale nawet poszczeg\u00f3lnych region\u00f3w. <\/b>Najwa\u017cniejsze jest to, by mi\u0119dzy czytaj\u0105cym\/opowiadaj\u0105cych a widzami by\u0142o g\u0142\u0119bokie porozumienie, kt\u00f3re za\u015b prowadzi do wsp\u00f3\u0142odczuwania.<\/span><\/p>\n

    Dzi\u015b przedstawienia kamishibai mog\u0105 by\u0107 wystawiane zar\u00f3wno w domach, jak i w bibliotekach, ksi\u0119garniach, przedszkolach, plenerze czy nawet w szpitalach. <\/b>W krajach zachodnich forma ta jest najcz\u0119\u015bciej wykorzystywana w przedszkolach (stanowi form\u0119 pomocy dydaktycznej).\u00a0<\/span><\/p>\n

    Dlaczego warto korzysta\u0107 z kamishibai, je\u015bli zale\u017cy nam na rozwoju dzieci? Kamishibai uczy:<\/b><\/p>\n

      \n
    • opowiada\u0107,<\/span><\/li>\n
    • czyta\u0107 na g\u0142os,<\/span><\/li>\n
    • rysowa\u0107,<\/span><\/li>\n
    • pisa\u0107 opowiadania.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

      Umiej\u0119tno\u015bci warto oczywi\u015bcie dopasowa\u0107 do wieku i mo\u017cliwo\u015bci dziecka.<\/span><\/p>\n

      Dla najm\u0142odszych jest to najcz\u0119\u015bciej pierwsze zetkni\u0119cie z teatrem. Co wa\u017cne dla maluch\u00f3w, widzowie tak\u017ce mog\u0105 bra\u0107 udzia\u0142 w przedstawieniu (a tak naj\u0142atwiej zdoby\u0107 uwag\u0119 dzieci). Przedstawienia ucz\u0105, bawi\u0105 i rozwijaj\u0105 wyobra\u017ani\u0119, a tak\u017ce pe\u0142ni\u0105 odskoczni\u0119 od p\u0119dz\u0105cego \u015bwiata, w kt\u00f3rym obrazy na ekranie zmieniaj\u0105 si\u0119 wielokrotnie w ci\u0105gu chwili.\u00a0<\/span><\/p>\n

      Kamishibai wykorzystywany jest tak\u017ce przez tradycyjne teatry oraz teatry cieni.\u00a0<\/span><\/p>\n

      Rosn\u0105ca popularno\u015b\u0107<\/strong><\/h3>\n

      W dzisiejszych czasach kamishibai zyskuje coraz wi\u0119ksz\u0105 popularno\u015b\u0107 na ca\u0142ym \u015bwiecie<\/span>. S\u0105 nawet specjalne wydawnictwa (tak, w Polsce tak\u017ce jest ich kilka), kt\u00f3re stworzy\u0142y karty do kamishibai.<\/b> Jedno z takich wydawnictw pojawi\u0142o si\u0119 w 2011 roku za spraw\u0105 Wydawnictwa Risprint, kt\u00f3re wprowadzi\u0142o do Polski kamishibai by promowa\u0107 czytelnictwo w\u015br\u00f3d dzieci. Kolejne wydawnictwa pomys\u0142 podchwyci\u0142y i w 2012 roku Wydawnictwo Tibum (co wa\u017cne, jest to cz\u0142onek IKAJA) tak\u017ce doda\u0142o swoje propozycje kart.\u00a0<\/span><\/p>\n

      Od 2012 roku dzia\u0142aj\u0105 tak\u017ce warsztaty skierowane do nauczycieli, rodzic\u00f3w oraz bibliotekarzy (i ka\u017cdego, kto chce si\u0119 tej sztuki nauczy\u0107. Nie jest to bowiem tak proste, jakby si\u0119 wydawa\u0142o, bo czyta\u0107\/opowiada\u0107 trzeba umie\u0107).<\/span><\/p>\n

      Je\u015bli szukasz wieloj\u0119zycznych kart do kamishibai, zajrzyj do Wydawnictwa kamishibai Kokoszka.\u00a0<\/span><\/p>\n

      Rola czytaj\u0105cego\/opowiadaj\u0105cego<\/strong><\/h3>\n

      Wiesz dobrze, \u017ce opowiadanie opowiadaniu nier\u00f3wne. Niekt\u00f3rzy potrafi\u0105 to robi\u0107 tak, \u017ce nawet m\u00f3wi\u0105c o sprz\u0105taniu czy nawet siedzeniu b\u0119d\u0105 opowiada\u0107 tak fascynuj\u0105ce historie, \u017ce nie b\u0119dziemy chcieli przesta\u0107 s\u0142ucha\u0107. Inni za\u015b opowiedz\u0105 ciekaw\u0105 histori\u0119 w nudz\u0105cy spos\u00f3b.\u00a0<\/span><\/p>\n

      W kamishibai wa\u017cne jest to, by opowiada\u0107 z zaanga\u017cowaniem, a przez to przekazywa\u0107 emocje.<\/b> Dodatkowo czytaj\u0105cy\/opowiadaj\u0105cy musi by\u0107 w ci\u0105g\u0142ej relacji ze s\u0142uchaczem, poniewa\u017c ma on wsp\u00f3lnie z widzami prze\u017cywa\u0107 histori\u0119, a tak\u017ce komunikowa\u0107 i wsp\u00f3\u0142odczuwa\u0107. Podczas czytania\/opowiadania artysta musi by\u0107 w ci\u0105g\u0142ym kontakcie wzrokowym z widzami, a tak\u017ce powinien korzysta\u0107 z mimiki i gestykulacji. Dzi\u0119ki temu opowie\u015b\u0107 stanie si\u0119 \u017cywa.\u00a0<\/span><\/p>\n

      Stw\u00f3rz kamishibai w domu<\/strong><\/h2>\n

      W erze technologii cyfrowych dost\u0119p do tradycyjnych form sztuki jest bardzo wa\u017cny. Dzi\u0119ki niemu dzieci mog\u0105 wcieli\u0107 si\u0119 w r\u00f3\u017cne role, a tak\u017ce zaanga\u017cowa\u0107 w s\u0142uchan\u0105 histori\u0119, a nie tylko poch\u0142ania\u0107 bajki w telewizji odcinek za odcinkiem.\u00a0<\/span><\/p>\n

      Teatrzyk kamishibai mo\u017cesz stworzy\u0107 samodzielnie w domu.<\/b> Sam \u201cstela\u017c\u201d teatrzyka mo\u017cna przygotowa\u0107 samodzielnie lub zakupi\u0107. Opowiadania tak\u017ce. Na pocz\u0105tku mog\u0105 to by\u0107 zakupione karty, ale z czasem warto w\u0142\u0105czy\u0107 te\u017c tworzenie w\u0142asnych historii najpierw przez rodzic\u00f3w, a p\u00f3\u017aniej przez starsze dzieci. Nie krytykujemy tu jako\u015bci ilustracji, a skupiamy si\u0119 na opowie\u015bci i przekazie. Takie samodzielnie przygotowane karty stan\u0105 si\u0119 fantastyczn\u0105 pami\u0105tk\u0105, kt\u00f3r\u0105 nasze dzieci b\u0119d\u0105 mog\u0142y pokaza\u0107 swoim w przysz\u0142o\u015bci.<\/span><\/p>\n

      <\/h2>\n

      Teatrzyk kamishibai stanowi niezwyk\u0142\u0105 form\u0119 sztuki dla najm\u0142odszych i pozwala im nauczy\u0107 si\u0119 zar\u00f3wno uwa\u017cnego s\u0142uchania, jak i wsp\u00f3\u0142odczuwania, a tak\u017ce opowiadania czy rysunku.<\/span><\/p>\n<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

      \n
      \n
      \n
      \n
      \n
      \"Fot.\"<\/div>\n
      \n
      \n

      Gor\u0105ce wydarzenia<\/h2>\n <\/div>\n
      \n

      Gor\u0105ce wydarzenia<\/h2>\n <\/div>\n <\/div>\n
      \n
      \n \n
      \"\"<\/div>\n

      Kup na eBilet.pl<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n

      \n \n
      \"\"<\/div>\n

      Kup na eBilet.pl<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Z czym kojarzy ci si\u0119 s\u0142owo \u201ckimishibai\u201d? Mamy dla ciebie kilka podpowiedzi: \u201ckami\u201d to papier, \u201cshabi\u201d to teatr. Czy teraz ju\u017c ci co\u015b \u015bwita? Nadal nie? W takim razie zapraszamy do \u015bwiata japo\u0144skiego teatru ilustracji. Opowiemy ci wi\u0119cej na jego temat, by\u015b nie mia\u0142 \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, czym jest Kamishibai. <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":24071,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"page-templates\/article-default.php","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"article_tag":[],"article_type":[5],"class_list":["post-24068","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","article_type-lifestyle"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ebilet.pl\/now\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24068","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ebilet.pl\/now\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ebilet.pl\/now\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ebilet.pl\/now\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ebilet.pl\/now\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24068"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.ebilet.pl\/now\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24068\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24073,"href":"https:\/\/www.ebilet.pl\/now\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24068\/revisions\/24073"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ebilet.pl\/now\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24071"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ebilet.pl\/now\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24068"}],"wp:term":[{"taxonomy":"article_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ebilet.pl\/now\/wp-json\/wp\/v2\/article_tag?post=24068"},{"taxonomy":"article_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ebilet.pl\/now\/wp-json\/wp\/v2\/article_type?post=24068"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}