{"id":16640,"date":"2024-05-08T22:21:08","date_gmt":"2024-05-08T21:21:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ebilet.pl\/now\/?p=16640"},"modified":"2024-06-20T10:06:05","modified_gmt":"2024-06-20T09:06:05","slug":"kabaret-jako-dziedzictwo-kulturowe-dzisiejsza-kontynuacja-tradycji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ebilet.pl\/now\/kabaret-jako-dziedzictwo-kulturowe-dzisiejsza-kontynuacja-tradycji\/","title":{"rendered":"Kabaret jako dziedzictwo kulturowe: dzisiejsza kontynuacja tradycji"},"content":{"rendered":"\n
\n
\n
\n
\n

Historia polskiego kabaretu<\/strong><\/h2>\n

W naszym kraju kabaret pojawi\u0142 si\u0119 jeszcze przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105.<\/b> Zadomowi\u0142 si\u0119 w s\u0142ynnych piwnicach i kawiarniach, m.in. krakowskiej Jamie Michalikowej czy studenckich Hybrydach. Cho\u0107 dzi\u015b wiadomo, gdzie spotyka\u0142a si\u0119 bohema, pocz\u0105tkowo robiono to mniej oficjalnie, poniewa\u017c artyst\u00f3w przez ca\u0142y czas pilnowa\u0142a cenzura. Dlatego te\u017c na pierwszy rzut oka kabarety skupia\u0142y si\u0119 na ta\u0144cu i \u015bpiewie.<\/span> Ale za gr\u0105 s\u0142\u00f3w kry\u0142y si\u0119 \u017carty i polityczna satyra.\u00a0<\/b><\/p>\n

Pierwszym kabaretem (co wa\u017cne: literackim, bo inne rodzaje kabaretu, w tym te, kt\u00f3re s\u0105 zgodne z mi\u0119dzynarodow\u0105 definicj\u0105*, pojawia\u0142y si\u0119 ju\u017c wcze\u015bniej) w Polsce by\u0142 <\/span>Zielony Balonik. <\/b>Zosta\u0142 on stworzony przez niepokornych adept\u00f3w krakowskiej Akademii Sztuk Pi\u0119knych. Na kabaretowej scenie dominowa\u0142y parodie malarskie i teatralne, piosenki wzorowane na francuskich chansons czy improwizacje.<\/span><\/p>\n

Jednym z cz\u0142onk\u00f3w grupy Zielony Balonik by\u0142 Tadeusz Boy-\u017bele\u0144ski (krytyk literacki i poeta). Napisa\u0142 on pierwsz\u0105<\/span> szopk\u0119, czyli program dotykaj\u0105cy najgor\u0119tszych lokalnych problem\u00f3w. <\/b>Drwi\u0142 on, szydzi\u0142 i kpi\u0142 z go\u015bci, a gdy kt\u00f3ry\u015b z nich wyrazi\u0142 niezadowolenie (nawet przelotnym grymasem na twarzy) ju\u017c nigdy nie m\u00f3g\u0142 wr\u00f3ci\u0107 do Jamy Michalikowej, siedziby Zielonego Balonika. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce by\u0142 to taki troch\u0119 pierwowz\u00f3r stand-upu.<\/span><\/p>\n

W Warszawie tak\u017ce pojawia\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cne kabarety: Mira\u017c, Czarny Kot, Sfinks\u2026<\/b> one wszystkie \u015bwi\u0119towa\u0142y odzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci barwnymi rewiami i programami kabaretowymi. Arty\u015bci \u015bmiali si\u0119 z warszawskich osobliwo\u015bci bezlito\u015bnie i nikt nie znajdowa\u0142 si\u0119 pod ochron\u0105. Publika s\u0142ucha\u0142a tego wszystkiego, ale nie mog\u0142a zrozumie\u0107, czy ju\u017c przekroczono granice, czy mo\u017ce jeszcze nie. Panowa\u0142a tam o wiele wi\u0119ksza sztywno\u015b\u0107 ni\u017c w krakowskich kabaretach.<\/span><\/p>\n<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n
\n
\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n
\n
\n
\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n \n
\n
\n \n \"Plakat\n <\/a>\n <\/div>\n \n
\n \n <\/span>\n

Kup bilet<\/p>\n <\/a>\n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

\n
\n
\n
\n

Kabaret w PRL-u<\/strong><\/h2>\n

W czasie wojny kabaret przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie do radia i wr\u00f3ci\u0142 na scen\u0119 ju\u017c w PRL-u. <\/b>Krakowscy dziennikarze i publicy\u015bci przenie\u015bli szopki do dawnej siedziby Zielonego Balonika. W ko\u0144cu kabaret zamkni\u0119to, cho\u0107 tak naprawd\u0119 \u015bmiali si\u0119 z niego i przeciwnicy w\u0142adzy i jej przedstawiciele.\u00a0<\/span><\/p>\n

W latach 60. powsta\u0142 Edward Dziewo\u0144ski za\u0142o\u017cy\u0142 Kabaret Dudek.<\/b> Chcia\u0142 on stworzy\u0107 miejsce spo\u0142ecznie zaanga\u017cowane. Wskrzesi\u0142 wi\u0119c dawn\u0105 form\u0119 kabaretu literackiego, ale ubra\u0142 j\u0105 w nowoczesny kostium. Zgromadzi\u0142 najlepszych wykonawc\u00f3w, dzi\u0119ki kt\u00f3rym Dudek osi\u0105gn\u0105\u0142 sukces. Ostatni wyst\u0119p tej formacji odby\u0142 si\u0119 w 1975 roku.<\/span><\/p>\n

P\u00f3\u017aniej pojawi\u0142 si\u0119 absurdalny \u015bwiat Hermenegildy Kociubi\u0144skiej, Zielonych G\u0119si i G\u017ceg\u017c\u00f3\u0142ki. <\/b>Cho\u0107 oburza\u0142 krytyk\u00f3w, ci\u0105gle publikowane kolejne fragmenty.\u00a0<\/span><\/p>\n

Na scen\u0119 wkroczy\u0142 te\u017c <\/span>Kabaret Starszych Pan\u00f3w, o kt\u00f3rym przychylnie wypowiedzia\u0142 si\u0119 profesor Jerzy Bralczyk <\/b>(wed\u0142ug j\u0119zykoznawcy, Starsi Panowie korzystali z najapetyczniejszego j\u0119zyka polskiego, jaki mo\u017cna by\u0142o us\u0142ysze\u0107 po wojnie). Za to Stanis\u0142aw Bara\u0144czak uzna\u0142, \u017ce ten konkretny kabaret pom\u00f3g\u0142 ludziom poradzi\u0107 sobie z szar\u0105 i nie\u0142atw\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 PRL-u.\u00a0<\/span><\/p>\n

Cho\u0107 mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce kabaret\u00f3w w tamtym czasie by\u0142o ma\u0142o, na r\u00f3\u017cnych scenach wyst\u0119powa\u0142y takie formacje, jak m.in.:<\/b><\/p>\n